کاتب: تفاوت میان نسخه‌ها

۶۲۶ بایت حذف‌شده ،  ‏۱۰ دسامبر ۲۰۲۳
بدون خلاصۀ ویرایش
جز (ربات: جایگزینی خودکار متن (-==پانویس== {{پانویس}} +==پانویس== {{پانویس}} ))
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۷ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{امامت}}
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط  = }}
<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>
 
<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[کاتب در قرآن]] - [[کاتب در حدیث]] - [[کاتب در فقه اسلامی]] - [[کاتب در فقه سیاسی]]</div>
== مقدمه ==
<div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[کاتب (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>
کاتب در [[فقه سیاسی]]، از مفهوم گسترده و اهمیت به سزایی برخوردار است؛ به گونه‌ای که در [[صدر اسلام]]، هیچ سندی (چه از [[پیامبر]] {{صل}} و چه از [[خلفا]]) مکتوب نمی‌گردید، جز آنکه نام کاتب نیز در آن قرار داشت و بیشترین اسناد در زمان [[پیامبر]] {{صل}} توسط [[علی]] {{ع}} نوشته می‌شد<ref>صبح الاعشی، ج۱، ص۳۷؛ التراتیب الاداریه، ج۱، ص۱۲۴-۱۱۹.</ref>. [[انتخاب]] کاتب در [[اختیار]] [[زمامدار]] بوده و کاتب، می‌بایست از حیث [[علم]]، [[معرفت]]، [[کیاست]]، [[عدالت]] و [[تقوی]]، در عالی‌ترین مرتبه ممکن باشد. [[وظایف]] کاتب عبارت بود از:
==مقدمه==
# [[ثبت]] آن چه که برای [[کارگزاران]] و معاهدین [[حکومت]] مقرر می‌گردید؛
کاتب در [[فقه سیاسی]]، از مفهوم گسترده و اهمیت به سزایی برخوردار است؛ به گونه‌ای که در [[صدر اسلام]]، هیچ سندی (چه از [[پیامبر]]{{صل}} و چه از [[خلفا]]) مکتوب نمی‌گردید، جز آنکه نام کاتب نیز در آن قرار داشت و بیشترین اسناد در زمان [[پیامبر]]{{صل}} توسط [[علی]]{{ع}} نوشته می‌شد<ref>صبح الاعشی، ج۱، ص۳۷؛ التراتیب الاداریه، ج۱، ص۱۲۴-۱۱۹.</ref>. [[انتخاب]] کاتب در [[اختیار]] [[زمامدار]] بوده و کاتب، می‌بایست از حیث [[علم]]، [[معرفت]]، [[کیاست]]، [[عدالت]] و [[تقوی]]، در عالی‌ترین مرتبه ممکن باشد. [[وظایف]] کاتب عبارت بود از:
# [[ثبت]] وصول [[اموال]] [[حکومتی]]؛
#[[ثبت]] آن چه که برای [[کارگزاران]] و معاهدین [[حکومت]] مقرر می‌گردید؛
# [[ثبت]] تقسیم و توزیع [[حقوق]] [[کارگزاران]]؛
#[[ثبت]] وصول [[اموال]] [[حکومتی]]؛
#[[ثبت]] تقسیم و توزیع [[حقوق]] [[کارگزاران]]؛


کاتب داری اقسامی به شرح ذیل است:
کاتب داری اقسامی به شرح ذیل است:
کاتب محرمانه، کاتب [[دیوان]] عمومی و کاتب [[امور مالی]]<ref>تاریخ التمدن الاسلامی، ج۱، ص۲۴۴؛ تاریخ الاسلام، ج۲، ص۲۶۳ و ج۱، ص۴۴۱؛ مقدمه ابن خلدون، ص۲۰۶-۲۰۵؛ کتاب الوزراء و الکتاب، ص۳، ۱۲ و ۱۴.</ref>. گفتنی است، گرچه امروزه به علت گسترش تخصص و تقسیم کار، نمی‌توان مقامی همسان کاتب به معنای جامع آن پیدا کرد، ولیکن شاید بتوان واژه‌هایی نظیر [[دبیر]] و منشی را معادل آن دانست<ref>[[اباصلت فروتن|فروتن، اباصلت]]، [[علی اصغر مرادی|مرادی، علی اصغر]]، [[واژه‌نامه فقه سیاسی (کتاب)|واژه‌نامه فقه سیاسی]]، ص ۱۵۲.</ref>.
کاتب محرمانه، کاتب [[دیوان]] عمومی و کاتب [[امور مالی]]<ref>تاریخ التمدن الاسلامی، ج۱، ص۲۴۴؛ تاریخ الاسلام، ج۲، ص۲۶۳ و ج۱، ص۴۴۱؛ مقدمه ابن خلدون، ص۲۰۶-۲۰۵؛ کتاب الوزراء و الکتاب، ص۳، ۱۲ و ۱۴.</ref>. گفتنی است، گرچه امروزه به علت گسترش تخصص و تقسیم کار، نمی‌توان مقامی همسان کاتب به معنای جامع آن پیدا کرد، لکن شاید بتوان واژه‌هایی نظیر [[دبیر]] و منشی را معادل آن دانست<ref>[[اباصلت فروتن|فروتن، اباصلت]]، [[علی اصغر مرادی|مرادی، علی اصغر]]، [[واژه‌نامه فقه سیاسی (کتاب)|واژه‌نامه فقه سیاسی]]، ص ۱۵۲.</ref>.


==منابع==
== منابع ==
* [[پرونده:11677.jpg|22px]] [[اباصلت فروتن|فروتن، اباصلت]]، [[علی اصغر مرادی|مرادی، علی اصغر]]، [[واژه‌نامه فقه سیاسی (کتاب)|'''واژه‌نامه فقه سیاسی''']]
{{منابع}}
# [[پرونده:11677.jpg|22px]] [[اباصلت فروتن|فروتن، اباصلت]]، [[علی اصغر مرادی|مرادی، علی اصغر]]، [[واژه‌نامه فقه سیاسی (کتاب)|'''واژه‌نامه فقه سیاسی''']]
{{پایان منابع}}


==پانویس==
== پانویس ==
{{پانویس}}
{{پانویس}}


[[رده:کاتب]]
[[رده:مفاهیم]]
[[رده:مدخل]]
۱۲۹٬۵۶۲

ویرایش