نامۀ ۷۲ نهج البلاغه: تفاوت میان نسخهها
(←مقدمه) |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۸: | خط ۸: | ||
== مقدمه == | == مقدمه == | ||
پندی است که [[امام]] به پسر عم خویش، [[عبدالله بن عباس]]، در معرفی [[دنیا]] و روزی [[انسانها]] میدهد. در این [[پند]] چندین نکته وجود دارد: | پندی است که [[امام]] به پسر عم خویش، [[عبدالله بن عباس]]، در معرفی [[دنیا]] و روزی [[انسانها]] میدهد. در این [[پند]] چندین نکته وجود دارد: | ||
# آنکه [[آدمی]] پیش از فرارسیدن [[اجل]] نمیمیرد، چون [[اجل]] همان وقت معینی است که تنها در [[دانش]] خداوندی است و [[خداوند]] هرچیز را از روی [[حکمت]] معین میکند | # آنکه [[آدمی]] پیش از فرارسیدن [[اجل]] نمیمیرد، چون [[اجل]] همان وقت معینی است که تنها در [[دانش]] خداوندی است و [[خداوند]] هرچیز را از روی [[حکمت]] معین میکند. | ||
# اینکه آنچه روزی [[آدمی]] نیست، نصیبش نخواهد شد. | # اینکه آنچه روزی [[آدمی]] نیست، نصیبش نخواهد شد. | ||
# آنکه روزگار دو روز است: روزی که به سود [[آدمی]] است، که منافعی چون [[لذت]] و [[کمالات]] نصیب او میشود و روزی به زیان او، که در آن روز زیانهایی چون درد و [[رنج]] و پیامدهای آن نصیبش میشود. [[خداوند متعال]] میفرماید:روزگار را به [[اختلاف]] میان [[مردم]] میگردانیم<ref>{{متن قرآن| إِن يَمْسَسْكُمْ قَرْحٌ فَقَدْ مَسَّ الْقَوْمَ قَرْحٌ مِّثْلُهُ وَتِلْكَ الأَيَّامُ نُدَاوِلُهَا بَيْنَ النَّاسِ وَلِيَعْلَمَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُواْ وَيَتَّخِذَ مِنكُمْ شُهَدَاء وَاللَّهُ لاَ يُحِبُّ الظَّالِمِينَ }}؛ سوره آل عمران، آیه ۱۴۰.</ref>. | # آنکه روزگار دو روز است: روزی که به سود [[آدمی]] است، که منافعی چون [[لذت]] و [[کمالات]] نصیب او میشود و روزی به زیان او، که در آن روز زیانهایی چون درد و [[رنج]] و پیامدهای آن نصیبش میشود. [[خداوند متعال]] میفرماید:روزگار را به [[اختلاف]] میان [[مردم]] میگردانیم<ref>{{متن قرآن| إِن يَمْسَسْكُمْ قَرْحٌ فَقَدْ مَسَّ الْقَوْمَ قَرْحٌ مِّثْلُهُ وَتِلْكَ الأَيَّامُ نُدَاوِلُهَا بَيْنَ النَّاسِ وَلِيَعْلَمَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُواْ وَيَتَّخِذَ مِنكُمْ شُهَدَاء وَاللَّهُ لاَ يُحِبُّ الظَّالِمِينَ }}؛ سوره آل عمران، آیه ۱۴۰.</ref>. | ||
| خط ۱۵: | خط ۱۵: | ||
[[امام]] {{ع}} در این [[نامه]] از واژههای [[ناتوانی]] و تانوایی یاد کرده است تا معلوم سازد تمام امور و مقدرات مربوط به [[مدبر]] داناست و اوست که تمام اینها را [[افاضه]] میکند و به وجود آورنده وسایل همه و ناظم وجود تمامی آنهاست. [[خداوند]] قسمتکننده [[کمالات]] و بهرهمندیها و روزیکننده [[نیک]] و بد براساس [[دانش]] و [[حکمت]] خویش است. گاهی موجود زندهای [[ناتوان]] است در صورتی که روزی فراوان نصیبش میشود و همین [[ناتوانی]] زمینهای برای [[فراوانی روزی]] اوست. گاهی نیز فردی نیرومند است، اما [[نیرومندی]] سبب [[محرومیت]] او میشود. در هر حال [[خداوند]] مافوق همه است و بر همگان احاطه دارد و او روزیدهنده و بسیار تواناست. | [[امام]] {{ع}} در این [[نامه]] از واژههای [[ناتوانی]] و تانوایی یاد کرده است تا معلوم سازد تمام امور و مقدرات مربوط به [[مدبر]] داناست و اوست که تمام اینها را [[افاضه]] میکند و به وجود آورنده وسایل همه و ناظم وجود تمامی آنهاست. [[خداوند]] قسمتکننده [[کمالات]] و بهرهمندیها و روزیکننده [[نیک]] و بد براساس [[دانش]] و [[حکمت]] خویش است. گاهی موجود زندهای [[ناتوان]] است در صورتی که روزی فراوان نصیبش میشود و همین [[ناتوانی]] زمینهای برای [[فراوانی روزی]] اوست. گاهی نیز فردی نیرومند است، اما [[نیرومندی]] سبب [[محرومیت]] او میشود. در هر حال [[خداوند]] مافوق همه است و بر همگان احاطه دارد و او روزیدهنده و بسیار تواناست. | ||
قرینه [[تاریخی]] مشخصی برای این [[نامه]] در شروح [[نهج البلاغه]] ذکر نشده است، اما [[صاحب]] کتاب نهج السعادة فی مستدرک [[نهج البلاغة]] [[تاریخ]] [[نامه]] را سال ۳۹ ق میداند | قرینه [[تاریخی]] مشخصی برای این [[نامه]] در شروح [[نهج البلاغه]] ذکر نشده است، اما [[صاحب]] کتاب نهج السعادة فی مستدرک [[نهج البلاغة]] [[تاریخ]] [[نامه]] را سال ۳۹ ق میداند. | ||
بهعنوان چکیدهای از این [[نامه]] میتوان گفت هر چیز در عالم از [[اراده الهی]] سرچشمه میگیرد؛ ارادهای که از [[دانش]] و [[حکمت خداوند]] نشأت میگیرد و متناسب با استعداد [[آدمی]] و قابلیتهای او و [[مصالح]] موجود جریان مییابد<ref>[[سید حسین دینپرور|دینپرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه ج۲]]، ص ۸۱۳ ـ ۸۱۴.</ref>. | |||
== فرازی از نامه == | == فرازی از نامه == | ||
اما بعد، تو از [[اجل]] خویش پیش نخواهی افتاد و آنچه را روزی تو نیست به تو نخواهند داد. بدان که روزگار دو روز است: روزی به سود توست و روزی به زیان تو، و این که [[دنیا]] خانهای است گردان، از دست این به دست آن. آنچه از آن توست هرچند [[ناتوان]] باشی، خود را به تو خواهد رساند و آنچه به زیان توست به نیروی خود بازش نتوانی گرداند<ref>[[سید حسین دینپرور|دینپرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، | اما بعد، تو از [[اجل]] خویش پیش نخواهی افتاد و آنچه را روزی تو نیست به تو نخواهند داد. بدان که روزگار دو روز است: روزی به سود توست و روزی به زیان تو، و این که [[دنیا]] خانهای است گردان، از دست این به دست آن. آنچه از آن توست هرچند [[ناتوان]] باشی، خود را به تو خواهد رساند و آنچه به زیان توست به نیروی خود بازش نتوانی گرداند<ref>[[سید حسین دینپرور|دینپرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه ج۲]]، ص ۸۱۴.</ref>. | ||
== منابع == | == منابع == | ||
نسخهٔ کنونی تا ۱۳ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۱۷
مقدمه
پندی است که امام به پسر عم خویش، عبدالله بن عباس، در معرفی دنیا و روزی انسانها میدهد. در این پند چندین نکته وجود دارد:
- آنکه آدمی پیش از فرارسیدن اجل نمیمیرد، چون اجل همان وقت معینی است که تنها در دانش خداوندی است و خداوند هرچیز را از روی حکمت معین میکند.
- اینکه آنچه روزی آدمی نیست، نصیبش نخواهد شد.
- آنکه روزگار دو روز است: روزی که به سود آدمی است، که منافعی چون لذت و کمالات نصیب او میشود و روزی به زیان او، که در آن روز زیانهایی چون درد و رنج و پیامدهای آن نصیبش میشود. خداوند متعال میفرماید:روزگار را به اختلاف میان مردم میگردانیم[۱].
- اینکه به او یادآوری میکند آنچه سهم انسا از خوبیهای دنیاست، در هر شرایطی (حتی اگر ناتوان باشد) به او میرسد، زیرا علم خداوند بر آن استوار شده و نیز آنچه از شر دنیا در علم ازلی ثبت است نیز، نصیب آدمی میشود، هر چند فردی توانمند باشد.
امام (ع) در این نامه از واژههای ناتوانی و تانوایی یاد کرده است تا معلوم سازد تمام امور و مقدرات مربوط به مدبر داناست و اوست که تمام اینها را افاضه میکند و به وجود آورنده وسایل همه و ناظم وجود تمامی آنهاست. خداوند قسمتکننده کمالات و بهرهمندیها و روزیکننده نیک و بد براساس دانش و حکمت خویش است. گاهی موجود زندهای ناتوان است در صورتی که روزی فراوان نصیبش میشود و همین ناتوانی زمینهای برای فراوانی روزی اوست. گاهی نیز فردی نیرومند است، اما نیرومندی سبب محرومیت او میشود. در هر حال خداوند مافوق همه است و بر همگان احاطه دارد و او روزیدهنده و بسیار تواناست.
قرینه تاریخی مشخصی برای این نامه در شروح نهج البلاغه ذکر نشده است، اما صاحب کتاب نهج السعادة فی مستدرک نهج البلاغة تاریخ نامه را سال ۳۹ ق میداند.
بهعنوان چکیدهای از این نامه میتوان گفت هر چیز در عالم از اراده الهی سرچشمه میگیرد؛ ارادهای که از دانش و حکمت خداوند نشأت میگیرد و متناسب با استعداد آدمی و قابلیتهای او و مصالح موجود جریان مییابد[۲].
فرازی از نامه
اما بعد، تو از اجل خویش پیش نخواهی افتاد و آنچه را روزی تو نیست به تو نخواهند داد. بدان که روزگار دو روز است: روزی به سود توست و روزی به زیان تو، و این که دنیا خانهای است گردان، از دست این به دست آن. آنچه از آن توست هرچند ناتوان باشی، خود را به تو خواهد رساند و آنچه به زیان توست به نیروی خود بازش نتوانی گرداند[۳].
منابع
پانویس
- ↑ ﴿ إِن يَمْسَسْكُمْ قَرْحٌ فَقَدْ مَسَّ الْقَوْمَ قَرْحٌ مِّثْلُهُ وَتِلْكَ الأَيَّامُ نُدَاوِلُهَا بَيْنَ النَّاسِ وَلِيَعْلَمَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُواْ وَيَتَّخِذَ مِنكُمْ شُهَدَاء وَاللَّهُ لاَ يُحِبُّ الظَّالِمِينَ ﴾؛ سوره آل عمران، آیه ۱۴۰.
- ↑ دینپرور، سید حسین، دانشنامه نهج البلاغه ج۲، ص ۸۱۳ ـ ۸۱۴.
- ↑ دینپرور، سید حسین، دانشنامه نهج البلاغه ج۲، ص ۸۱۴.