غسل میت: تفاوت میان نسخه‌ها

آیا منظور از [[اولویت]] آن است که دیگران بدون [[اذن]] صاحبان اولویت، [[حق]] غسل دادن میّت را ندارند و تنها با [[اجازه]] آنان می‌توانند میّت را غسل دهند، یا مقصود حق تقدم صاحبان اولویت بر دیگران است؛ بدین معنا که آنان سزاوارترند؛ لیکن غسل دادن میّت توسط دیگران منوط به اجازه آنان نیست؟ مسئله محل [[اختلاف]] است.<ref> مستند الشیعة ج۳ ص۸۷-۸۸؛ جواهر الکلام ج۴ ص۳۱-۴۵.</ref>

## زن و شوهر به قول مشهور، حتی با وجود مماثل؛ لیکن در اینکه واجب است غسل از زیر [[لباس]] انجام گیرد یا جایز است هر کدام بدون لباس دیگری را غسل دهد یا زن می‌تواند شوهرش را بدون لباس غسل دهد، لیکن شوهر باید او را با لباس غسل دهد، اختلاف است. قول نخست منسوب به مشهور است.<ref> کفایة الاحکام ج۱ ص۳۴؛ الحدائق الناضرة ج۳ ص۳۹۲-۳۹۷؛ العروة الوثقی ج۲ ص۳۳-۳۵؛ مصباح الهدی ج۵ ص۴۳۴-۴۶۰.</ref>

## مالک نسبت به [[کنیز]]. مالک می‌تواند کنیز مرده خود را در صورت [[ازدواج]] نکردن و نیز در عدّه نبودن وی، غسل دهد. در اینکه کنیز می‌تواند مالک خود را غسل دهد، اختلاف است. آیا با نبود مماثل [[مسلمان]] و نیز مَحرم، جایز است [[مرد]] [[کافر]]، مرد مسلمان و زن کافر، زن مسلمان را غسل دهد یا نه؟ مسئله محل اختلاف است. مشهور آن را جایز می‌دانند؛ لیکن کافر باید قبل از غسل دادن مسلمان، غسل کند و سپس میّت را غسل دهد. همچنین است اگر جز مماثل مخالف (غیر [[شیعه دوازده امامی]]) مماثل و نیز مَحرمی وجود نداشته باشد؛ با این تفاوت که مخالف نیازی به غسل کردن، قبل از غسل دادن ندارد، و او بر کافر مقدم است.<ref> الحدائق الناضرة ج۳ ص۴۰۱-۴۰۳؛ العروة الوثقی ج۲ ص۳۷-۳۸؛ مستمسک العروة ج۴ ص۹۲-۹۵.</ref>

مقدار سدر و [[کافور]] از جهت کثرت و فزونی بنابر قول مشهور باید به‌اندازه‌ای نباشد که آب را از اطلاق خارج کند و موجب مضاف شدن آن گردد و از جهت قلّت و کمی به‌اندازه‌ای باشد که به آن آب آمیخته با سدر یا کافور اطلاق گردد؛ <ref> تذکرة الفقهاء ج۱ ص۳۵۲؛ البیان ص۷۰؛ التنقیح الرائع ج۱ ص۱۱۷؛ غایة المرام ج۱ ص۸۶؛ روض الجنان ج۱ ص۲۶۸؛ الحدائق الناضرة ج۳ ص۴۵۳-۴۵۴.</ref> لیکن برخی، غسل با آبی را که به سبب کثرت سدر یا کافور از اطلاق خارج شده نیز صحیح و کافی دانسته‌اند.<ref>جواهر الکلام ج۴ ص۱۲۹.</ref>

چنانچه سدر یا کافور پیدا نشود، بدون [[شک]] غسل با آب آمیخته با آن ساقط است؛ لیکن در اینکه در این صورت، سه غسل با آب [[خالص]] [[واجب]] است یا یک غسل کفایت می‌کند، اختلاف است.<ref> المختصر النافع ص۱۲؛ ارشاد الاذهان ج۱ ص۲۳۰؛ جامع المقاصد ج۱ ص۳۷۲؛ الحدائق الناضرة ج۳ ص۴۵۵.</ref>

چنانچه غسل دادن میّت با آب ممکن نباشد، تیمّم جایگزین آن می‌گردد؛ لیکن در اینکه همچون غسل باید سه بار تیمّم داده شود یا یک بار کفایت می‌کند، اختلاف است.<ref> العروة الوثقی ج۲ ص۴۸؛ مدارک العروة ج۶ ص۳۸۷-۳۹۵.</ref>

به قول مشهور، گرفتن [[اجرت]] بر غسل دادن میّت جایز نیست؛ لیکن بر [[مستحبات]] و مقدمات غیر [[واجب]] غسل، مانند تهیه تخت، سدر، [[کافور]] و کندن گودال برای آب غسل جایز است.<ref> منتهی المطلب ج۱۵ ص۴۱۴؛ الروضة البهیة ج۳ ص۲۱۶؛ الحدائق الناضرة ج۱۸ ص۲۱۱-۲۱۳؛ العروة الوثقی ج۲ ص۵۶-۵۷.</ref>.<ref>[[سید محمود هاشمی شاهرودی|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت ج۵ (کتاب)|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت ج۵]]، ص ۵۸۸.</ref>.