حروریه: تفاوت میان نسخه‌ها

از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت
جز (ربات: جایگزینی خودکار متن (-\n{{امامت}} +{{امامت}}))
 
(۱۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۵ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{امامت}}
{{مدخل مرتبط
<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">این مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>
| موضوع مرتبط = جنگ نهروان
<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[حروریه در حدیث]] - [[حروریه در کلام اسلامی]]</div>
| عنوان مدخل =
<div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[حروریه (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>
| مداخل مرتبط =  
| پرسش مرتبط  =  
}}


== مقدمه ==
حروریه عنوانی است که به [[خوارج نهروان]] گفته می‌شود و نامی است برگرفته از مکانی به نام "[[حروراء]]" که منطقه‌ای میان [[کوفه]] و [[بغداد]] در مسیر رودخانۀ [[نهروان]] است و [[خوارج]] در آنجا گرد آمده بودند. [[امیر المؤمنین]]{{ع}} برای آنان سخنرانی کرد. در پی سخنان آن حضرت، حدود دو هزار نفر برگشتند. [[امام]] آنان را با این عنوان یاد کرد و فرمود: {{متن حدیث|أنتم الحروریّة لإجتماعکم بحروراء}}<ref>شرح نهج البلاغه، ابن ابی الحدید، ج۲ ص۲۷۵ به نقل از کامل مفرد.</ref>.<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]، ص۲۲۴.</ref>


==مقدمه==
این لقب از آن جهت بر خوارج اطلاق می‌شود که نخستین گروه انشعابی از [[سپاه امیر المؤمنین]]{{ع}} که [[شعار]] «لا [[حکم]] الاّ للّه» دادند و از آن حضرت جدا شدند، به محلی به نام [[حروراء]] رفتند.
* حروریه عنوانی است که به [[خوارج]] [[جنگ نهروان|نهروان]] گفته می‌شود و نامی است برگرفته از مکانی به نام "[[حروراء]]" که منطقه‌ای میان [[کوفه]] و [[بغداد]] در مسیر رودخانۀ [[نهروان]] است و [[خوارج]] در آنجا گرد آمده بودند. [[امام علی|امیر المؤمنین]]{{ع}} برای آنان [[سخنرانی]] کرد. در پی سخنان آن [[حضرت]]، حدود دو هزار نفر برگشتند. [[امام]] آنان را با این عنوان یاد کرد و فرمود: {{عربی|أنتم الحروریّة لإجتماعکم بحروراء}}<ref>شرح نهج البلاغه، ابن ابی الحدید، ج۲ ص۲۷۵ به نقل از کامل مفرد</ref><ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]، ص۲۲۴.</ref>
حروراء روستایی بود در بیرون [[کوفه]] و گویا با کوفه دو میل فاصله داشته است<ref>یاقوت حموی: معجم البلدان، ج ۲، ص۲۴۵</ref>. به شرحی که پیشتر گفته شد، [[دوازده]] هزار تن از [[سپاهیان علی]]{{ع}} پس از [[بازی]] [[حکمیت]] و توطئۀ سران [[خوارج]] از آن حضرت جدا شدند و با محکوم کردن قبول [[حکمیّت]]، به جای [[کوفه]] به [[حروراء]] رفتند و در آنجا [[اجتماع]] نمودند و [[حزب]] خوارج در همانجا پایه‌گذاری شد و [[امیر المؤمنین]]{{ع}} گاه با اعزام [[ابن عباس]] و گاه خود شخصا در حروراء با آنها [[محاجه]] کرد و حتی عده‌ای از آنها به [[سپاه امام]] بازگشتند.


== جستارهای وابسته ==
به نظر می‌رسد که اطلاق حروریه به خوارج در همان روزهای نخست شایع بوده است؛ زیرا در [[حدیثی]] که در کتابهای [[اهل]] [[سنّت]] وارد شده آمده است که زنی نزد [[عایشه]] رفت و از او پرسید که چرا [[زن]] حائض [[روزه]] را [[قضا]] می‌کند ولی [[نماز]] را قضا نمی‌کند؟ عایشه گفت:
آیا تو حروریه هستی‌؟ او گفت: من حروریه نیستم فقط مسأله می‌پرسم<ref>منصور علی ناصف: التاج الجامع للاصول، ج ۱، ص۱۲۰. گویا خوارج معتقد بودند که زن حائض نمازهایی را که در ایام حیض نخوانده است باید قضا کند و این، درست برخلاف عقیدۀ همۀ فقهای اسلام از شیعه و سنّی است (رجوع شود به جواهر الکلام، ج ۳، ص۲۵۱ و الفقه علی المذاهب الأربعه، ج ۱، ص۱۳۳)</ref>.
[[لقب]] حروریه حامل بار [[اعتقادی]] به نفع یا [[ضرر]] خوارج نیست و فقط نسبت آنها را به محل اجتماعشان بیان می‌کند.<ref>[[یعقوب جعفری|جعفری، یعقوب]]، [[خوارج در تاریخ (کتاب)|خوارج در تاریخ]]، ص ۱۷۵.</ref>


==منابع==
== منابع ==
* [[پرونده:1368987.jpg|22px]] [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|'''فرهنگ غدیر''']]
{{منابع}}
# [[پرونده:1368987.jpg|22px]] [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|'''فرهنگ غدیر''']]
# [[پرونده:IM010969.jpg|22px]] [[یعقوب جعفری|جعفری، یعقوب]]، [[خوارج در تاریخ (کتاب)|'''خوارج در تاریخ''']]
{{پایان منابع}}


== پانویس ==
== پانویس ==
{{پانویس}}
{{پانویس}}


 
[[رده:جنگ نهروان]]
[[رده:حروریه]]
[[رده:حروریه]]
[[رده:مدخل فرهنگ غدیر]]
[[رده:مدخل فرهنگ غدیر]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۲۲ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۴۱

مقدمه

حروریه عنوانی است که به خوارج نهروان گفته می‌شود و نامی است برگرفته از مکانی به نام "حروراء" که منطقه‌ای میان کوفه و بغداد در مسیر رودخانۀ نهروان است و خوارج در آنجا گرد آمده بودند. امیر المؤمنین(ع) برای آنان سخنرانی کرد. در پی سخنان آن حضرت، حدود دو هزار نفر برگشتند. امام آنان را با این عنوان یاد کرد و فرمود: «أنتم الحروریّة لإجتماعکم بحروراء»[۱].[۲]

این لقب از آن جهت بر خوارج اطلاق می‌شود که نخستین گروه انشعابی از سپاه امیر المؤمنین(ع) که شعار «لا حکم الاّ للّه» دادند و از آن حضرت جدا شدند، به محلی به نام حروراء رفتند. حروراء روستایی بود در بیرون کوفه و گویا با کوفه دو میل فاصله داشته است[۳]. به شرحی که پیشتر گفته شد، دوازده هزار تن از سپاهیان علی(ع) پس از بازی حکمیت و توطئۀ سران خوارج از آن حضرت جدا شدند و با محکوم کردن قبول حکمیّت، به جای کوفه به حروراء رفتند و در آنجا اجتماع نمودند و حزب خوارج در همانجا پایه‌گذاری شد و امیر المؤمنین(ع) گاه با اعزام ابن عباس و گاه خود شخصا در حروراء با آنها محاجه کرد و حتی عده‌ای از آنها به سپاه امام بازگشتند.

به نظر می‌رسد که اطلاق حروریه به خوارج در همان روزهای نخست شایع بوده است؛ زیرا در حدیثی که در کتابهای اهل سنّت وارد شده آمده است که زنی نزد عایشه رفت و از او پرسید که چرا زن حائض روزه را قضا می‌کند ولی نماز را قضا نمی‌کند؟ عایشه گفت: آیا تو حروریه هستی‌؟ او گفت: من حروریه نیستم فقط مسأله می‌پرسم[۴]. لقب حروریه حامل بار اعتقادی به نفع یا ضرر خوارج نیست و فقط نسبت آنها را به محل اجتماعشان بیان می‌کند.[۵]

منابع

پانویس

  1. شرح نهج البلاغه، ابن ابی الحدید، ج۲ ص۲۷۵ به نقل از کامل مفرد.
  2. محدثی، جواد، فرهنگ غدیر، ص۲۲۴.
  3. یاقوت حموی: معجم البلدان، ج ۲، ص۲۴۵
  4. منصور علی ناصف: التاج الجامع للاصول، ج ۱، ص۱۲۰. گویا خوارج معتقد بودند که زن حائض نمازهایی را که در ایام حیض نخوانده است باید قضا کند و این، درست برخلاف عقیدۀ همۀ فقهای اسلام از شیعه و سنّی است (رجوع شود به جواهر الکلام، ج ۳، ص۲۵۱ و الفقه علی المذاهب الأربعه، ج ۱، ص۱۳۳)
  5. جعفری، یعقوب، خوارج در تاریخ، ص ۱۷۵.