کاربر:Ali/صفحه تمرین۲: تفاوت میان نسخه‌ها

از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت
بدون خلاصۀ ویرایش
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
بدون خلاصۀ ویرایش
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
خط ۱: خط ۱:
{{مدخل مرتبط
{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط = صحابه
| موضوع مرتبط = صحابه
| عنوان مدخل  = زهير بن قيس بلوى
| عنوان مدخل  = زیاد بن جاریه تمیمی
| مداخل مرتبط = [[زهير بن قيس بلوى در تاریخ اسلامی]]
| مداخل مرتبط = [[زیاد بن جاریه تمیمی در تاریخ اسلامی]]
| پرسش مرتبط  =  
| پرسش مرتبط  =  
}}
}}
== آشنایی اجمالی ==
== آشنایی اجمالی ==
وی از تیره بلی، از [[قبیله قضاعه]]<ref>سمعانی، الانساب، ج۱، ص۳۹۵.</ref> و از [[صحابیان]] ساکن در [[مصر]] بود<ref>بخاری، تاریخ، ج۳، ص۴۲۸؛ ابن حبان، کتاب الثقات، ص۳۳۷۶؛ ابن یونس، تاریخ المصریین، ج۱، ص۱۸۹؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۷۸.</ref> اما [[ابن ابی‌حاتم]]<ref>ابن ابی‌حاتم، الجرح والتعدیل، ج۳، ص۵۸۶.</ref> او را [[بصری]] دانسته است. [[کنیه]] وی [[ابوشداد]]<ref>ابن یونس، تاریخ المصریین، ج۱، ص۱۸۹؛ ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۹۱، ص۱۱۴.</ref> و [[سوید بن قیس]] راوی اوست<ref>بخاری، التاریخ الکبیر، ج۳، ص۴۲۸؛ ابن حبان، کتاب الثقات، ج۶، ص۳۳۷.</ref> و [[زهیر]]، راوی [[علقمة بن رمثة بلوی]] است<ref>ابن ابی‌عاصم، الاحاد والمثانی، ج۲، ص۱۰۰؛ طبرانی، المعجم الکبیر، ج۵، ص۸۱؛ ابن یونس، تاریخ المصریین، ج۱، ص۱۸۹.</ref>. از او [[حدیثی]] از [[رسول خدا]]{{صل}} درباره [[عمرو بن عاص]] که او را به [[بحرین]] فرستاده، نقل کرده است<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۷، ص۳۶۷؛ ابن ابی‌حاتم، الجرح والتعدیل، ج۳، ص۵۸۶.</ref>. وی با آنکه [[صحابی]] است از برخی [[تابعان]] [[روایت]] نقل کرده است<ref>ابن یونس، تاریخ المصریین، ج۱، ص۱۸۹.</ref>. زهیر در [[فتح مصر]] (سال ۱۹) شرکت داشت<ref>ابن یونس، تاریخ المصریین، ج۱، ص۱۸۹.</ref> و در [[سال ۶۳ هجری]] از سوی [[عقبة بن نافع]] در قیروان جانشینش شد<ref>خلیفة بن خیاط، تاریخ، ص۱۹۲؛ یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۱، ص۲۲۹؛ ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۴۰، ص۵۳۴.</ref> و [[عقبه]] به [[جنگ]] کسیله از [[فرماندهان]] [[قوم]] [[بربر]] رفت و کشته شد. کسیله به طرف قیروان [[حرکت]] کرد و در برخورد با زهیر کشته شد<ref>ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۴۰، ص۵۳۴.</ref>. همچنین زهیر به جنگ [[کارگزاران]] [[عبدالله بن زبیر]] در بساق<ref>ناحیه‌ای میان ایله، مصر، دریای قلزم و کوه‌های سراة از سرزمین شام است.</ref> رفت و در این [[نبرد]] [[شکست]] خورد<ref>بلاذری، فتوح البلدان، ج۱، ص۴۱۳.</ref>. [[عبدالعزیز]] بن [[مروان]] که [[والی مصر]] بود، [[ولایت]] افریقیه را به زهیر سپرد و او توانست تونس را فتح کند و به برقه بازگردد<ref>بلاذری، فتوح البلدان، ج۱، ص۲۷۰.</ref>. زهیر در [[سال ۷۶ هجری]] به دستور عبدالعزیز به جنگ [[رومیان]] رفت که در آن [[نبرد]] وی و یارانش کشته شدند<ref>ابن یونس، تاریخ المصریین، ج۱، ص۱۹۰؛ ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۹۱، ص۱۱۴.</ref>. محل [[قتل]] وی برقه<ref>ابن یونس، تاریخ المصریین، ج۱، ص۱۹۰؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۷۸.</ref> یا به نقلی در درنه<ref>در مغرب، یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۴۵۲.</ref> گفته شده است. زاهر از [[نوادگان]] اوست که در [[زمان]] [[خلافت]] [[هشام بن عبدالملک]] در برقه [[والی]] بود و در همان‌جا درگذشت<ref>ابن ماکولا، الاکمال، ج۴، ص۱۵۸؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۳۳۰.</ref>.<ref>[[حسین مرادی‌نسب|مرادی‌نسب، حسین]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۳ (کتاب)|مقاله «زهير بن قيس بلوى»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۳، ص۴۰۵.</ref>
نسبت وی را دمشقی<ref>بخاری، التاریخ الکبیر، ج۳، ص۳۴۸؛ ابن حبان، کتاب الثقات، ج۴، ص۲۵۲.</ref> و نامش را زید و یزید هم گفته‌اند، اما زیاد را درست دانسته<ref>مزی، تهذیب الکمال، ج۹، ص۴۴۰.</ref> و بر [[اشتباه]] بودن یزید تأکید کرده‌اند<ref>ابن حبان، کتاب الثقات، ج۴، ص۲۵۲.</ref>. برخی منابع وی را در شمار [[صحابه]] آورده‌اند<ref>ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۳، ص۱۲۱۶؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۳۳۲.</ref>، ولی بیشتر منابع او را [[تابعی]] دانسته<ref>ابن حبان، کتاب الثقات، ج۴، ص۲۵۲.</ref> و [[صحابی]] بودن وی را نپذیرفته<ref>ذهبی، تجرید اسماء الصحابه، ج۱، ص۱۹۴.</ref> و حتی به عنوان «شیخ مجهول» از او یاد کرده‌اند<ref>ابن ابی‌حاتم، الجرح والتعدیل، ج۳، ص۵۲۷.</ref>. [[ابن حجر]]<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۵۳۸.</ref> در بخش چهارم [[الاصابه]] (توهمات) از وی یاد کرده است و می‌گوید: وی تابعی بوده و [[حدیثی]] به شکل [[مرسل]] نقل کرده است که به سبب نقل این [[حدیث]]، [[ابن ابی‌عاصم]] و به دنبال او [[ابونعیم]] و [[ابوموسی]]<ref>مدینی، م ۵۸۱ به احتمال در ذیل استیعاب.</ref> او را در شمار صحابه آورده‌اند. ابن حجر<ref>ابن حجر، تهذیب التهذیب، ج۳، ص۳۰۸.</ref> نیز می‌گوید: اینکه [[ابن حبان]] با [[قاطعیت]] او را تابعی دانسته و [[نسائی]] نیز او را [[توثیق]] کرده دلالت می‌کند که وی تابعی است. به هر حال وی در حدیث یاد شده می‌گوید: [[رسول خدا]]{{صل}} فرمود: اگر کسی گدایی کند در حالی که خودش چیزی دارد که او را [[بی‌نیاز]] می‌سازد، بر [[آتش دوزخ]] خود می‌افزاید؛ پرسیدند: چه مقدار او را بی‌نیاز می‌کند؟ فرمود: به اندازه‌ای که غذای [[صبح و شام]] را داشته باشد<ref>ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۳، ص۱۲۱۶؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۳۳۲.</ref>. [[زیاد]] [[روایت]] دیگری، از [[حبیب بن مسلمه]] از رسول خدا{{صل}}، درباره [[غنیمت]] نقل کرده است<ref>ر.ک: بخاری، التاریخ الکبیر، ج۳، ص۳۴۸؛ ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۱۲، ص۶۳؛ مزی، تهذیب الکمال، ج۹، ص۴۴۰.</ref>. به هر حال، نام وی در شمار کسانی آمده که یک [[حدیث از رسول خدا]]{{صل}} نقل کرده‌اند<ref>ابن حزم، اسما الصحابه، ص۳۹۰؛ ابن جوزی، تلقیح فهوم اهل الاثر فی عیون التاریخ والسیر، ص۳۸۰.</ref>؛ اما وی بیشتر [[راوی]] [[حبیب بن مسلمه]] بوده و [[اهل شام]] و مکحول از او [[روایت]] نقل کرده‌اند<ref>ابن حبان، کتاب الثقات، ج۴، ص۲۵۲؛ مزی، تهذیب الکمال، ج۹، ص۴۴۰.</ref>.<ref>[[رمضان محمدی|محمدی، رمضان]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۳ (کتاب)|مقاله «زیاد بن جاریه تمیمی»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۳، ص۴۰۸.</ref>


== جستارهای وابسته ==
== جستارهای وابسته ==
{{مدخل وابسته}}
{{مدخل وابسته}}
* [[بنی‌بلی]] (قبیله)
* [[بنی جعده|بنی جعدة بن کعب بن ربیعة بن عامر بن صعصعه]] (قبیله)
* [[بنی‌قضاعه]] (قبیله)
* [[بنی‌ساعده|بنی‌ ساعدة بن کعب بن خزرج]] (قبیله)
* [[بنی نصر بن معاویه]] (قبیله)
* [[ضمرة بن عمرو]] (برادر)
* [[فارعه بنت منذر بن زهیر]] (نواده)
* [[قیس بن مغفل دئلی]] (برادر)
{{پایان مدخل وابسته}}
{{پایان مدخل وابسته}}


== منابع ==
== منابع ==
{{منابع}}
{{منابع}}
# [[پرونده:IM009659.jpg|22px]] [[حسین مرادی‌نسب|مرادی‌نسب، حسین]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۳ (کتاب)|'''مقاله «زهير بن قيس بلوى»، دانشنامه سیره نبوی ج۳''']]
# [[پرونده:IM009659.jpg|22px]] [[رمضان محمدی|محمدی، رمضان]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۳ (کتاب)|'''مقاله «زیاد بن جاریه تمیمی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳''']]
{{پایان منابع}}
{{پایان منابع}}



نسخهٔ ‏۲۷ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۰:۲۹

آشنایی اجمالی

نسبت وی را دمشقی[۱] و نامش را زید و یزید هم گفته‌اند، اما زیاد را درست دانسته[۲] و بر اشتباه بودن یزید تأکید کرده‌اند[۳]. برخی منابع وی را در شمار صحابه آورده‌اند[۴]، ولی بیشتر منابع او را تابعی دانسته[۵] و صحابی بودن وی را نپذیرفته[۶] و حتی به عنوان «شیخ مجهول» از او یاد کرده‌اند[۷]. ابن حجر[۸] در بخش چهارم الاصابه (توهمات) از وی یاد کرده است و می‌گوید: وی تابعی بوده و حدیثی به شکل مرسل نقل کرده است که به سبب نقل این حدیث، ابن ابی‌عاصم و به دنبال او ابونعیم و ابوموسی[۹] او را در شمار صحابه آورده‌اند. ابن حجر[۱۰] نیز می‌گوید: اینکه ابن حبان با قاطعیت او را تابعی دانسته و نسائی نیز او را توثیق کرده دلالت می‌کند که وی تابعی است. به هر حال وی در حدیث یاد شده می‌گوید: رسول خدا(ص) فرمود: اگر کسی گدایی کند در حالی که خودش چیزی دارد که او را بی‌نیاز می‌سازد، بر آتش دوزخ خود می‌افزاید؛ پرسیدند: چه مقدار او را بی‌نیاز می‌کند؟ فرمود: به اندازه‌ای که غذای صبح و شام را داشته باشد[۱۱]. زیاد روایت دیگری، از حبیب بن مسلمه از رسول خدا(ص)، درباره غنیمت نقل کرده است[۱۲]. به هر حال، نام وی در شمار کسانی آمده که یک حدیث از رسول خدا(ص) نقل کرده‌اند[۱۳]؛ اما وی بیشتر راوی حبیب بن مسلمه بوده و اهل شام و مکحول از او روایت نقل کرده‌اند[۱۴].[۱۵]

جستارهای وابسته

منابع

پانویس

  1. بخاری، التاریخ الکبیر، ج۳، ص۳۴۸؛ ابن حبان، کتاب الثقات، ج۴، ص۲۵۲.
  2. مزی، تهذیب الکمال، ج۹، ص۴۴۰.
  3. ابن حبان، کتاب الثقات، ج۴، ص۲۵۲.
  4. ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۳، ص۱۲۱۶؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۳۳۲.
  5. ابن حبان، کتاب الثقات، ج۴، ص۲۵۲.
  6. ذهبی، تجرید اسماء الصحابه، ج۱، ص۱۹۴.
  7. ابن ابی‌حاتم، الجرح والتعدیل، ج۳، ص۵۲۷.
  8. ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۵۳۸.
  9. مدینی، م ۵۸۱ به احتمال در ذیل استیعاب.
  10. ابن حجر، تهذیب التهذیب، ج۳، ص۳۰۸.
  11. ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۳، ص۱۲۱۶؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۳۳۲.
  12. ر.ک: بخاری، التاریخ الکبیر، ج۳، ص۳۴۸؛ ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۱۲، ص۶۳؛ مزی، تهذیب الکمال، ج۹، ص۴۴۰.
  13. ابن حزم، اسما الصحابه، ص۳۹۰؛ ابن جوزی، تلقیح فهوم اهل الاثر فی عیون التاریخ والسیر، ص۳۸۰.
  14. ابن حبان، کتاب الثقات، ج۴، ص۲۵۲؛ مزی، تهذیب الکمال، ج۹، ص۴۴۰.
  15. محمدی، رمضان، مقاله «زیاد بن جاریه تمیمی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۴۰۸.