شوری: تفاوت میان نسخه‌ها

از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت
خط ۱۰: خط ۱۰:
==مقدمه==
==مقدمه==
یکی از رهنمودهای [[قرآن]] به [[پیامبر]] استفاده از آرای [[مردم]] در امور مربوط به آنان و به ویژه در اداره [[جامعه]] است. این اصل در قالب [[دعوت]] به بهره‌گیری از نظرات و آرای [[مردم]] توسط [[پیامبر]] مطرح شده است. این [[دستور]] که - کم هم نیست - با تعبیرات متفاوتی به کار رفته، نشان دهنده اهمیت [[شوری]] در [[فرهنگ قرآن]] است که مسئله مراجعه به [[مردم]] در [[کارها]] حتی برای [[پیامبری]] که [[معصوم]] و در اتصال به [[وحی]] است، اصالت و موضوعیت دارد و این کارتنها برای [[کشف]] واقع و دستیابی به [[حقیقت]] نیست، گو اینکه عموماً نظرخواهی از [[مردم]] بیشتر مصاب به واقع است. به عنوان نمونه [[خداوند]] در دوآیه خطاب به [[پیامبر]]، [[رهبران]] و [[مردم]] را [[دعوت]] به [[مشورت]] می‌کند و از آنان رسماً می‌خواهد که تصمیمات خود را متکی به [[مشورت]] با [[مردم]] کنند.
یکی از رهنمودهای [[قرآن]] به [[پیامبر]] استفاده از آرای [[مردم]] در امور مربوط به آنان و به ویژه در اداره [[جامعه]] است. این اصل در قالب [[دعوت]] به بهره‌گیری از نظرات و آرای [[مردم]] توسط [[پیامبر]] مطرح شده است. این [[دستور]] که - کم هم نیست - با تعبیرات متفاوتی به کار رفته، نشان دهنده اهمیت [[شوری]] در [[فرهنگ قرآن]] است که مسئله مراجعه به [[مردم]] در [[کارها]] حتی برای [[پیامبری]] که [[معصوم]] و در اتصال به [[وحی]] است، اصالت و موضوعیت دارد و این کارتنها برای [[کشف]] واقع و دستیابی به [[حقیقت]] نیست، گو اینکه عموماً نظرخواهی از [[مردم]] بیشتر مصاب به واقع است. به عنوان نمونه [[خداوند]] در دوآیه خطاب به [[پیامبر]]، [[رهبران]] و [[مردم]] را [[دعوت]] به [[مشورت]] می‌کند و از آنان رسماً می‌خواهد که تصمیمات خود را متکی به [[مشورت]] با [[مردم]] کنند.
#{{متن قرآن|فَبِمَا رَحْمَةٍ مِنَ اللَّهِ لِنْتَ لَهُمْ وَلَوْ كُنْتَ فَظًّا غَلِيظَ الْقَلْبِ لَانْفَضُّوا مِنْ حَوْلِكَ فَاعْفُ عَنْهُمْ وَاسْتَغْفِرْ لَهُمْ وَشَاوِرْهُمْ فِي الْأَمْرِ فَإِذَا عَزَمْتَ فَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُتَوَكِّلِينَ}}<ref>«پس با بخشایشی از (سوی) خداوند با آنان نرمخویی ورزیدی و اگر درشتخویی سنگدل می‌بودی از دورت می‌پراکندند؛ پس آنان را ببخشای و برای ایشان آمرزش بخواه و با آنها در کار، رایزنی کن و چون آهنگ (کاری) کردی به خداوند توکل کن که خداوند توکل کنندگان (به خویش) را دو» سوره آل عمران، آیه ۱۵۹.</ref>.
 
{{متن قرآن|فَبِمَا رَحْمَةٍ مِنَ اللَّهِ لِنْتَ لَهُمْ وَلَوْ كُنْتَ فَظًّا غَلِيظَ الْقَلْبِ لَانْفَضُّوا مِنْ حَوْلِكَ فَاعْفُ عَنْهُمْ وَاسْتَغْفِرْ لَهُمْ وَشَاوِرْهُمْ فِي الْأَمْرِ فَإِذَا عَزَمْتَ فَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُتَوَكِّلِينَ}}<ref>«پس با بخشایشی از (سوی) خداوند با آنان نرمخویی ورزیدی و اگر درشتخویی سنگدل می‌بودی از دورت می‌پراکندند؛ پس آنان را ببخشای و برای ایشان آمرزش بخواه و با آنها در کار، رایزنی کن و چون آهنگ (کاری) کردی به خداوند توکل کن که خداوند توکل کنندگان (به خویش) را دو» سوره آل عمران، آیه ۱۵۹.</ref>.


'''نکته''': از این [[آیه]] استفاده می‌شود که [[فرهنگ]] استفاده از نظرات دیگران اصلی مهم در [[جامعه]] و بنیان تصمیم‌گیری است و کسی [[حق]] ندارد و مجاز نیست در اطراف خود حصاری بکشد و خود را [[حقیقت]] مطلق بداند و [[فهم]] و برداشت‌های خود را صحیح بشمارد و از آرای [[مردم]] استفاده نکند. این یک اصل است که در جمیع [[شئون]] [[زندگی فردی]] و جمعی نظرگیری و [[مشورت]] [[حاکم]] به جز آنچه مربوط به [[وحی]] [[احکام]] و [[معارف دینی]] باشد.
'''نکته''': از این [[آیه]] استفاده می‌شود که [[فرهنگ]] استفاده از نظرات دیگران اصلی مهم در [[جامعه]] و بنیان تصمیم‌گیری است و کسی [[حق]] ندارد و مجاز نیست در اطراف خود حصاری بکشد و خود را [[حقیقت]] مطلق بداند و [[فهم]] و برداشت‌های خود را صحیح بشمارد و از آرای [[مردم]] استفاده نکند. این یک اصل است که در جمیع [[شئون]] [[زندگی فردی]] و جمعی نظرگیری و [[مشورت]] [[حاکم]] به جز آنچه مربوط به [[وحی]] [[احکام]] و [[معارف دینی]] باشد.
#{{متن قرآن|وَالَّذِينَ اسْتَجَابُوا لِرَبِّهِمْ وَأَقَامُوا الصَّلَاةَ وَأَمْرُهُمْ شُورَى بَيْنَهُمْ وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنْفِقُونَ}}<ref>«و آنان که (فراخوان) پروردگارشان را اجابت کرده‌اند و نماز را بر پا داشته‌اند و کارشان رایزنی میان همدیگر است و از آنچه روزیشان داده‌ایم می‌بخشند» سوره شوری، آیه ۳۸.</ref>.
 
{{متن قرآن|وَالَّذِينَ اسْتَجَابُوا لِرَبِّهِمْ وَأَقَامُوا الصَّلَاةَ وَأَمْرُهُمْ شُورَى بَيْنَهُمْ وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنْفِقُونَ}}<ref>«و آنان که (فراخوان) پروردگارشان را اجابت کرده‌اند و نماز را بر پا داشته‌اند و کارشان رایزنی میان همدیگر است و از آنچه روزیشان داده‌ایم می‌بخشند» سوره شوری، آیه ۳۸.</ref>.


'''نکته''': [[خداوند]] به هنگام توصیف ویژگی [[انسان]] نمونه [[موحد]]، در کنار [[توحید]] و به پاداشتن [[نماز]] در زیست [[اجتماعی]] و [[تدبیر امور]] [[شوری]] و [[مشورت]] را قرار داده است<ref>[[محمد جعفر سعیدیان‌فر|سعیدیان‌فر]] و [[سید محمد علی ایازی|ایازی]]، [[فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۱ (کتاب)|فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم]]، ج۱، ص ۸۲۷.</ref>.
'''نکته''': [[خداوند]] به هنگام توصیف ویژگی [[انسان]] نمونه [[موحد]]، در کنار [[توحید]] و به پاداشتن [[نماز]] در زیست [[اجتماعی]] و [[تدبیر امور]] [[شوری]] و [[مشورت]] را قرار داده است<ref>[[محمد جعفر سعیدیان‌فر|سعیدیان‌فر]] و [[سید محمد علی ایازی|ایازی]]، [[فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۱ (کتاب)|فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم]]، ج۱، ص ۸۲۷.</ref>.

نسخهٔ ‏۹ نوامبر ۲۰۲۰، ساعت ۱۱:۲۶

متن این جستار آزمایشی و غیرنهایی است. برای اطلاع از اهداف و چشم انداز این دانشنامه به صفحه آشنایی با دانشنامه مجازی امامت و ولایت مراجعه کنید.
اين مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:
در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل شوری (پرسش) قابل دسترسی خواهند بود.

مقدمه

یکی از رهنمودهای قرآن به پیامبر استفاده از آرای مردم در امور مربوط به آنان و به ویژه در اداره جامعه است. این اصل در قالب دعوت به بهره‌گیری از نظرات و آرای مردم توسط پیامبر مطرح شده است. این دستور که - کم هم نیست - با تعبیرات متفاوتی به کار رفته، نشان دهنده اهمیت شوری در فرهنگ قرآن است که مسئله مراجعه به مردم در کارها حتی برای پیامبری که معصوم و در اتصال به وحی است، اصالت و موضوعیت دارد و این کارتنها برای کشف واقع و دستیابی به حقیقت نیست، گو اینکه عموماً نظرخواهی از مردم بیشتر مصاب به واقع است. به عنوان نمونه خداوند در دوآیه خطاب به پیامبر، رهبران و مردم را دعوت به مشورت می‌کند و از آنان رسماً می‌خواهد که تصمیمات خود را متکی به مشورت با مردم کنند.

﴿فَبِمَا رَحْمَةٍ مِنَ اللَّهِ لِنْتَ لَهُمْ وَلَوْ كُنْتَ فَظًّا غَلِيظَ الْقَلْبِ لَانْفَضُّوا مِنْ حَوْلِكَ فَاعْفُ عَنْهُمْ وَاسْتَغْفِرْ لَهُمْ وَشَاوِرْهُمْ فِي الْأَمْرِ فَإِذَا عَزَمْتَ فَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُتَوَكِّلِينَ[۱].

نکته: از این آیه استفاده می‌شود که فرهنگ استفاده از نظرات دیگران اصلی مهم در جامعه و بنیان تصمیم‌گیری است و کسی حق ندارد و مجاز نیست در اطراف خود حصاری بکشد و خود را حقیقت مطلق بداند و فهم و برداشت‌های خود را صحیح بشمارد و از آرای مردم استفاده نکند. این یک اصل است که در جمیع شئون زندگی فردی و جمعی نظرگیری و مشورت حاکم به جز آنچه مربوط به وحی احکام و معارف دینی باشد.

﴿وَالَّذِينَ اسْتَجَابُوا لِرَبِّهِمْ وَأَقَامُوا الصَّلَاةَ وَأَمْرُهُمْ شُورَى بَيْنَهُمْ وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنْفِقُونَ[۲].

نکته: خداوند به هنگام توصیف ویژگی انسان نمونه موحد، در کنار توحید و به پاداشتن نماز در زیست اجتماعی و تدبیر امور شوری و مشورت را قرار داده است[۳].

پرسش‌های وابسته

جستارهای وابسته

منابع

  1. سعیدیان‌فر و ایازی، فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم

پانویس

 با کلیک بر فلش ↑ به محل متن مرتبط با این پانویس منتقل می‌شوید:  

  1. «پس با بخشایشی از (سوی) خداوند با آنان نرمخویی ورزیدی و اگر درشتخویی سنگدل می‌بودی از دورت می‌پراکندند؛ پس آنان را ببخشای و برای ایشان آمرزش بخواه و با آنها در کار، رایزنی کن و چون آهنگ (کاری) کردی به خداوند توکل کن که خداوند توکل کنندگان (به خویش) را دو» سوره آل عمران، آیه ۱۵۹.
  2. «و آنان که (فراخوان) پروردگارشان را اجابت کرده‌اند و نماز را بر پا داشته‌اند و کارشان رایزنی میان همدیگر است و از آنچه روزیشان داده‌ایم می‌بخشند» سوره شوری، آیه ۳۸.
  3. سعیدیان‌فر و ایازی، فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم، ج۱، ص ۸۲۷.