صدقه در قرآن: تفاوت میان نسخهها
جز (جایگزینی متن - 'سعیدیانفر، محمد جعفر و ایازی، سید محمد علی، [[فرهنگنامه' به 'سعیدیانفر و ایازی، [[فرهنگنامه') |
|||
| خط ۱۷: | خط ۱۷: | ||
== جستارهای وابسته == | == جستارهای وابسته == | ||
{{فهرست اثر}} | |||
{{ستون-شروع|7}} | |||
* [[تحریم صدقه بر اهل بیت]] | |||
* [[تحریم صدقه بر سادات]] | |||
* [[صدقه بر ارحام]] | |||
* [[صدقه بر اقارب]] | |||
* [[صدقه برای میت]] | |||
* [[صدقه روزانه]] | |||
* [[صدقه شبانه]] | |||
* [[فدیه برای رفع منازعه]] | |||
* [[کلمه طیبه]] | |||
* [[آثار صدقه]] | |||
* [[احادیث صدقه]] | |||
* [[آداب صدقه]] | |||
* [[اسرار صدقه]] | |||
* [[حق صدقه]] | |||
* [[ستایش صدقه]] | |||
* [[طول عمر]] | |||
* [[منت نهادن]] | |||
* [[هدیه به قصد ثواب]] | |||
* [[آداب ظاهری سفر]] | |||
* [[انفاق مستحب]] | |||
* [[اصلاح بین الناس]] | |||
* [[جهد مقل]] | |||
{{پایان}} | |||
{{پایان}} | |||
==منابع== | ==منابع== | ||
نسخهٔ ۱۴ نوامبر ۲۰۲۰، ساعت ۱۴:۳۷
متن این جستار آزمایشی و غیرنهایی است. برای اطلاع از اهداف و چشم انداز این دانشنامه به صفحه آشنایی با دانشنامه مجازی امامت و ولایت مراجعه کنید.
- در این باره، تعداد بسیاری از پرسشهای عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل صدقه (پرسش) قابل دسترسی خواهند بود.
مقدمه
- ﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا نَاجَيْتُمُ الرَّسُولَ فَقَدِّمُوا بَيْنَ يَدَيْ نَجْوَاكُمْ صَدَقَةً ذَلِكَ خَيْرٌ لَكُمْ وَأَطْهَرُ فَإِنْ لَمْ تَجِدُوا فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ * أَأَشْفَقْتُمْ أَنْ تُقَدِّمُوا بَيْنَ يَدَيْ نَجْوَاكُمْ صَدَقَاتٍ فَإِذْ لَمْ تَفْعَلُوا وَتَابَ اللَّهُ عَلَيْكُمْ فَأَقِيمُوا الصَّلَاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ وَأَطِيعُوا اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَاللَّهُ خَبِيرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ﴾[۱].
- ﴿مِنْهُمْ مَنْ يَلْمِزُكَ فِي الصَّدَقَاتِ فَإِنْ أُعْطُوا مِنْهَا رَضُوا وَإِنْ لَمْ يُعْطَوْا مِنْهَا إِذَا هُمْ يَسْخَطُونَ * وَلَوْ أَنَّهُمْ رَضُوا مَا آتَاهُمُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَقَالُوا حَسْبُنَا اللَّهُ سَيُؤْتِينَا اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ وَرَسُولُهُ إِنَّا إِلَى اللَّهِ رَاغِبُونَ﴾[۲].
نکات
در آیات فوق این موضوعات مطرح گردیده است:
- دستور خداوند به افراد توانمند که با پیامبر نجوا میکردند و این مسئله را ویژگی خاص خود برای ارضای تشخصطلبی در جامعه قرار میدادند به پرداخت صدقه پیش از نجوی با پیامبر: ﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا نَاجَيْتُمُ الرَّسُولَ فَقَدِّمُوا بَيْنَ يَدَيْ نَجْوَاكُمْ صَدَقَةً﴾[۳] و پرداخت صدقه پیش از نجوا با رسول اکرم از بهترین کارها و سبب پالایش روح از آلودگیها: ﴿ذَلِكَ خَيْرٌ لَكُمْ وَأَطْهَرُ﴾[۴] و افراد ناتوان از پرداخت صدقه جهت نجوا با پیامبر، مورد آمرزش و رحمت خداوند: ﴿فَإِنْ لَمْ تَجِدُوا فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ﴾[۵] و سرزنش خداوند از تارکان صدقه برای پیامبر در عین توانمندی: ﴿أَأَشْفَقْتُمْ أَنْ تُقَدِّمُوا بَيْنَ يَدَيْ نَجْوَاكُمْ صَدَقَاتٍ﴾[۶] و ترک کنندگان صدقه جهت نجوی با پیامبر در عین توانمندی مالی، مورد بخشش خداوند و نسخ این حکم از سوی خدا: ﴿فَإِذْ لَمْ تَفْعَلُوا وَتَابَ اللَّهُ عَلَيْكُمْ فَأَقِيمُوا الصَّلَاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ وَأَطِيعُوا اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَاللَّهُ خَبِيرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ﴾[۷]؛
- عیبجویی و طعنهزنی منافقان به پیامبر به سبب تقسیم صدقات: ﴿مِنْهُمْ مَنْ يَلْمِزُكَ فِي الصَّدَقَاتِ﴾[۸] و رضایت و خشنودی منافقان، در صورت بهرهمندی از صدقات: ﴿فَإِنْ أُعْطُوا مِنْهَا رَضُوا﴾[۹] و خشمگین شدن منافقان، در صورت بیبهره ماندن از صدقات: ﴿وَإِنْ لَمْ يُعْطَوْا مِنْهَا إِذَا هُمْ يَسْخَطُونَ﴾[۱۰] و خداوند رضایت و قانع بودن منافقان به سهم خود در صدقات را به نفع خود آنان اعلام میکند: ﴿وَلَوْ أَنَّهُمْ رَضُوا مَا آتَاهُمُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَقَالُوا حَسْبُنَا اللَّهُ سَيُؤْتِينَا اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ وَرَسُولُهُ إِنَّا إِلَى اللَّهِ رَاغِبُونَ﴾[۱۱][۱۲].
جستارهای وابسته
منابع
پانویس
- ↑ «ای مؤمنان! چون میخواهید با پیامبر رازگویی کنید پیش از رازگوییتان صدقهای بپردازید، این برای شما بهتر و پاکیزهتر است ولی اگر (چیزی) نیابید بیگمان خداوند آمرزندهای بخشاینده است * آیا ترسیدید که پیش از رازگوییتان صدقههایی بپردازید؟ حال که چنین نکردید و خداوند از شما در گذشت پس نماز را برپا دارید و زکات بپردازید و از خداوند و پیامبرش فرمانبرداری کنید و خداوند از آنچه انجام میدهید آگاه است» سوره مجادله، آیه ۱۲-۱۳.
- ↑ «و برخی از ایشان درباره زکاتها بر تو خرده میگیرند؛ اگر از آن به آنان داده شود خرسند میشوند و اگر داده نشود ناگهان به خشم میآیند * و اگر آنها به آنچه خداوند و پیامبرش به آنان دادهاند خرسند میشدند و میگفتند: “خداوند ما را بس، به زودی خداوند و پیامبرش از بخشش خویش به ما خواهند داد، ما به سوی خداوند دست به دعا برمیداریم” (پسندیدهتر بود)» سوره توبه، آیه ۵۸-۵۹.
- ↑ «ای مؤمنان! چون میخواهید با پیامبر رازگویی کنید پیش از رازگوییتان صدقهای بپردازید» سوره مجادله، آیه ۱۲.
- ↑ «این برای شما بهتر و پاکیزهتر است» سوره مجادله، آیه ۱۲.
- ↑ «ولی اگر (چیزی) نیابید بیگمان خداوند آمرزندهای بخشاینده است» سوره مجادله، آیه ۱۲.
- ↑ «آیا ترسیدید که پیش از رازگوییتان صدقههایی بپردازید؟» سوره مجادله، آیه ۱۳.
- ↑ «آیا ترسیدید که پیش از رازگوییتان صدقههایی بپردازید؟ حال که چنین نکردید و خداوند از شما در گذشت پس نماز را برپا دارید و زکات بپردازید و از خداوند و پیامبرش فرمانبرداری کنید و خداوند از آنچه انجام میدهید آگاه است» سوره مجادله، آیه ۱۳.
- ↑ «و برخی از ایشان درباره زکاتها بر تو خرده میگیرند» سوره توبه، آیه ۵۸.
- ↑ «اگر از آن به آنان داده شود خرسند میشوند» سوره توبه، آیه ۵۸.
- ↑ «و اگر داده نشود ناگهان به خشم میآیند» سوره توبه، آیه ۵۸.
- ↑ «و اگر آنها به آنچه خداوند و پیامبرش به آنان دادهاند خرسند میشدند و میگفتند: “خداوند ما را بس، به زودی خداوند و پیامبرش از بخشش خویش به ما خواهند داد، ما به سوی خداوند دست به دعا برمیداریم” (پسندیدهتر بود)» سوره توبه، آیه ۵۹.
- ↑ سعیدیانفر و ایازی، فرهنگنامه پیامبر در قرآن کریم، ج۲، ص ۵۴.