بنی سلیم: تفاوت میان نسخه‌ها

از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت
خط ۱۹: خط ۱۹:


==[[بنی سلیم]] پس از [[پیامبر]]{{صل}}==
==[[بنی سلیم]] پس از [[پیامبر]]{{صل}}==
با [[رحلت پیامبر]] و [[ارتداد]] بسیاری از نومسلمانان، گروهی از بنی‌‌سلیم بر [[اسلام]] خود ماندند و حتی در [[سرکوب]] [[سپاه]] [[مرتد]] طُلیحه به همراه [[مُعَنِ بن حاجز]] [[امیر]] خود که از سوی [[ابوبکر]] [[منصوب]] شده بود به [[خالد بن ولید]] پیوستند. در مقابل این گروه، بسیاری از بنی‌‌سلیم و از جمله بزرگان آنان از اسلام بازگشتند.<ref>تاریخ طبری، ج ۲، ص ۴۹۳.</ref> دسته‌‌ای به [[رهبری]] [[ایاس بن عبد یالیل]] (فُجْائه سُلمی) که توانسته بود با [[فریب]] ابوبکر مقادیر فراوانی [[سلاح]] از [[مدینه]] دریافت کند، پس از کشتن ۱۰ تن از مسلمانانی که از سوی ابوبکر از مدینه به همراه فُجائه اعزام شده بودند به [[کشتار]] و [[غارت]] [[مردم]] پرداختند. این گروه [[شورشی]] در پی [[دستور]] ابوبکر به دست [[طریفة بن حاجز]] سرکوب شدند و فُجْائه [[اسیر]] و سپس به [[فرمان]] ابوبکر در [[آتش]] سوزانده شد.<ref>فتوح البلدان، ج ۱، ص ۱۱۷؛ تاریخ طبری، ج ۲، ص ۴۹۲ ـ ۴۹۳؛ البدایة والنهایه، ج ۶، ص ۳۵۲.</ref> گروه دیگر از [[سلیم]] به تحریک زنی بنام [[امّ زِمل سلمی]] در برابر سپاه [[خالد]] [[بسیج]] شدند؛ ولی در [[جنگ]] با خالد [[شکست]] خوردند. بنی سلیم با این شکست و همچنین اطلاع یافتن از شکست سپاه طُلیحه، پس از تحویل دادن [[مرتدان]] خود که به [[قتل عام]] [[مسلمانان]] پرداخته بودند خود را از گزند سپاه خالد در [[امان]] داشتند.<ref>تاریخ طبری، ج ۲، ص ۴۹۱ ـ ۴۹۳؛ البدایة والنهایه، ج ۶، ص ۳۵۱.</ref> پس از آن در حوادث و جریانات دوره [[خلفا]] نیز از بنی‌‌سلیم گزارشهای متعددی در دست است. برخی از آنان از [[کارگزاران]] خلفا شدند.<ref>الانساب، ج ۳، ص ۲۷۸؛ اسدالغابه، ج ۳، ص ۵۶۱.</ref> برخی نیز در [[فتوحات]] شرکت کردند.<ref>جمهرة انساب العرب، ص ۲۶۲؛ اسدالغابه، ج ۳، ص ۵۶۱.</ref> برخی از آنان در [[شام]] و در [[سپاه]] [[اموی]] قرار گرفتند که حضور بنی‌‌سلیم در [[صفین]] و [[جنگ]] مَرْج راهط (طرفداران [[مروان]] و [[ابن زبیر]]) از این موارد است.<ref>الانساب، ج ۳، ص ۲۷۸؛ جمهرة انساب العرب، ص ۲۶۱؛ الطبقات، ابن سعد، ج ۲، ص ۶۶.</ref>.<ref>[[سید علی خیرخواه علوی|خیرخواه علوی، سید علی]]، [[بنی سلیم (مقاله)|مقاله «بنی سلیم»]]، [[ دائرة المعارف قرآن کریم ج۶ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۶.</ref>.


==شخصیت‌های [[بنی سلیم]]==
==شخصیت‌های [[بنی سلیم]]==

نسخهٔ ‏۶ دسامبر ۲۰۲۰، ساعت ۱۲:۳۱

متن این جستار آزمایشی و غیرنهایی است. برای اطلاع از اهداف و چشم انداز این دانشنامه به صفحه آشنایی با دانشنامه مجازی امامت و ولایت مراجعه کنید.
این مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:

مقدمه

بنی‌‌سُلَیم از قبایل بزرگ و مشهور عدنانی شبه جزیره عربستان و از تبار سُلیم‌‌ بن منصور ‌‌بن عِکرمة ‌‌بن خَصْفَة بن قَیس بن عیلان[۱] به شمار می‌‌آیند. منسوبان به این قبیله را سُلَمی گویند.[۲] هَوازِن،[۳] مازِن[۴] و سَلامان[۵] از دیگر فرزندان منصور‌‌ بن عِکرمه و برادر سلیم بودند که در عرض سلیم سر منشأ قبایل دیگر شدند که در آن میان هَوازِن و سپس بنی سلیم از شهرت و کثرت بیشتری برخوردار شدند.

منابع از بُهْثَه به عنوان فرزند سُلیم و از امرؤالقَیس، عوف، ثَعلبه، معاویه، سُلیم و حارث به عنوان فرزندان بُهثه بن سُلیم یاد کرده‌‌اند که هر یک به تیره‌‌ها و بطون متعدد و گاه مهمّی تقسیم شدند. از مشهورترین این تیره‌‌ها که بسیاری از آنها به امرؤالقیس بن بُهثَه باز می‌‌گردند عبارت‌‌اند از: بنو عُصَیَّة بن خُفاف، بنو مالک بن ثَعلبه، بنی بَهزِ‌‌ بن امرؤالقیس، بنی‌‌ عوف‌‌ بن بُهثة، بنوالشرید، و بنو زغب بن مالک، بنی یَرْبُوع بن سَمّاک، بنی رِعْل بن مالک، بنو ذَکْوان بن رِفاعه و بنو مالک ‌‌بن خُفاف.[۶] اینان همچنین با تیره‌‌ها وقبایل متعددی همپیمان بودند. بنی کبیر بن غنم بن دودان (از‌‌ کنانه)،[۷] بنی‌‌ حارث‌‌ بن عبدالمطلب [۸] و بنی‌‌هاشم (هر دو از قریش)[۹] از جمله این همپیمانان‌‌اند. شجاعان و جنگ‌‌آوران سُلیم در نزد عرب زبان‌زد بودند.[۱۰].[۱۱].

موقعیت جغرافیایی و اقتصادی

عادات، آداب و عقاید بنی سلیم

بنی سلیم در دوره اسلامی

بنی سلیم پس از پیامبر(ص)

شخصیت‌های بنی سلیم

در معرفی شخصیتهای بنی سلیم باید به این افراد اشاره کرد: ورد بن خالد بن حذیفه از تیره بنی مالک بن ثعلبه. وی از دوستان پیامبر در جاهلیت و از نخستین مسلمانان بود،[۱۲] خُفاف بن نُدْبَه از ثابت قدمان بر‌‌اسلام در جریان ارتداد،[۱۳] حَجّاج‌‌ بن عِلاط از تیره بنی بَهْز و از ثروتمندان بنی‌‌سلیم و صاحب معدن طلا،[۱۴] عُروَة بن أَسماء از مبلّغان و شهیدان بِئر ‌‌معونه،[۱۵] قیس بن نُشْبَه یا نُسَیبه که پیامبر(ص) او را بهترین بنی سلیم خواند،[۱۶] غاوی‌‌ بن عبدالعزی که مأمور نگهداری بت سُواع از بتهای بنی‌‌سلیم بود و پیامبر نام او را به راشد بن عبد ربه تغییر داد،[۱۷] عباس بنِ مرْداس از بزرگان بنی‌‌سلیم و از مؤلفة‌‌ القلوب[۱۸]، اسماء دختر صَلْت از تیره بنی حرام که با پیامبر ازدواج کرد؛[۱۹]همچنین برخی منابع تفسیری از خوله دختر حکیم به عنوان همسر پیامبر که بدون مهر به ازدواج پیامبر(ص) درآمد ـ و خداوند چنین ازدواجی را به پیامبر(ص) منحصر کرد (احزاب / ۳۳، ۵۰) ـ یاد کرده‌‌اند.[۲۰].[۲۱].

جستارهای وابسته

منابع

پانویس

  1. انساب الاشراف، ج ۱۳، ص ۵۶۷۵؛ جمهرة انساب العرب، ص‌‌۲۶۱؛ الطبقات، ابن خیاط، ص ۳۰۸.
  2. الاکمال، ج ۳، ص ۳۰۱؛ انساب الاشراف، ج ۱، ص ۳۹۸؛ الانساب، ج ۱، ص ۲۸۶.
  3. الانساب، ج ۲، ص ۲۹۱؛ الطبقات، ابن سعد، ج ۱، ص ۶۰؛ الطبقات، ابن خیاط، ص ۱۰۴.
  4. الانساب، ج ۵، ص ۱۶۵؛ الطبقات، ابن سعد، ج ۳، ص ۵۴؛ الطبقات، ابن‌‌خیاط، ص ۳۱۰.
  5. نهایة الارب، ج ۲، ص ۳۳۵؛ معجم قبایل العرب، ج ۲، ص ۵۳۱.
  6. جمهرة انساب‌‌العرب، ص ۲۶۱ ـ ۲۶۴؛ انساب الاشراف، ج ۱۳، ص ۵۶۷۵ ـ ۵۶۷۶؛ معجم قبایل العرب، ج ۲، ص ۵۴۳.
  7. السیرة النبویه، ج ۲، ص ۵۰۲؛ الطبقات، ابن سعد، ج‌‌۴، ص ۱۰۴.
  8. معجم البلدان، ج ۴، ص ۱۱۷.
  9. تاریخ طبری، ج ۲، ص ۳۴۰.
  10. الانساب، ج ۱، ص ۴۸.
  11. خیرخواه علوی، سید علی، مقاله «بنی سلیم»، دائرة المعارف قرآن کریم، ج۶.
  12. جمهرة انساب العرب، ص ۲۶۴.
  13. اسدالغابه، ج ۲، ص ۱۱۸.
  14. جمهرة انساب العرب، ص ۲۶۲.
  15. الطبقات، ابن سعد، ج ۴، ص ۳۷۷؛ اسدالغابه، ج ۳، ص ۴۰۳؛ جمهرة انساب العرب، ص ۲۶۲.
  16. المنمق، ص ۱۴۴ ـ ۱۴۵.
  17. الطبقات، ابن سعد، ج ۱، ص ۳۰۸؛ اسدالغابه، ج ۱، ص ۲۳۰.
  18. الطبقات، ابن سعد، ج ۴، ص ۲۷۱ ـ ۲۷۲.
  19. البدایة والنهایه، ج ۵، ص ۲۲۶.
  20. روض الجنان، ج ۱۶، ص ۷.
  21. خیرخواه علوی، سید علی، مقاله «بنی سلیم»، دائرة المعارف قرآن کریم، ج۶.