الف باب: تفاوت میان نسخه‌ها

۱۲ بایت حذف‌شده ،  ‏۵ سپتامبر ۲۰۲۱
جز
جایگزینی متن - 'تبیین' به 'تبیین'
جز (ربات: جایگزینی خودکار متن (-{{پانویس2}} +{{پانویس}}))
جز (جایگزینی متن - 'تبیین' به 'تبیین')
خط ۱۱: خط ۱۱:


==مقدمه==
==مقدمه==
* [[روایات]] مشهور به الف باب از [[روایات]] پر تعدادی‌ است‌ که‌ بیان‌گر یکی از منابع و مجاری [[علوم]] [[ائمه]]{{عم}} است. بر خلاف سایر مجاری علوم‌ [[اهل‌ بیت]]{{عم}} که‌ طرح و [[تبیین]] آن بیشتر در زمان [[امام باقر]]{{ع}} و به صورت گسترده‌تر در زمان امام‌ صادق{{ع}} رخ نمایانده است، [[روایات]] الف باب در موارد متعددی از زبان [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} و برخی از [[صحابه پیامبر]] و تعدادی از [[همسران]] ایشان بیان و یا [[نقل]] شده است، هر‌ چند‌ [[تبیین]] حقایق و جزییاتی از آن در دوره [[امام صادق]]{{ع}} پدیدار شده است. <ref>[[محمد تقی شاکر|شاکر، محمد تقی]]، [[پژوهشی در روایات الف باب (مقاله)|پژوهشی در روایات الف باب]]، مجلۀ علوم حدیث، ش ۶۶، ص ۱۵۸</ref>
* [[روایات]] مشهور به الف باب از [[روایات]] پر تعدادی‌ است‌ که‌ بیان‌گر یکی از منابع و مجاری [[علوم]] [[ائمه]]{{عم}} است. بر خلاف سایر مجاری علوم‌ [[اهل‌ بیت]]{{عم}} که‌ طرح و تبیین آن بیشتر در زمان [[امام باقر]]{{ع}} و به صورت گسترده‌تر در زمان امام‌ صادق{{ع}} رخ نمایانده است، [[روایات]] الف باب در موارد متعددی از زبان [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} و برخی از [[صحابه پیامبر]] و تعدادی از [[همسران]] ایشان بیان و یا [[نقل]] شده است، هر‌ چند‌ تبیین حقایق و جزییاتی از آن در دوره [[امام صادق]]{{ع}} پدیدار شده است. <ref>[[محمد تقی شاکر|شاکر، محمد تقی]]، [[پژوهشی در روایات الف باب (مقاله)|پژوهشی در روایات الف باب]]، مجلۀ علوم حدیث، ش ۶۶، ص ۱۵۸</ref>
*در این [[روایات]] با اشاره‌ به‌ دعوت‌ [[پیامبر]]{{صل}} از [[امیرالمؤمنین]]{{ع}}، به انتقال دانشی از [[پیامبر]] به [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} در ساعات‌ پایانی‌ عمر‌ [[حضرت]] اشاره شده و از [[تعلیم]] [[هزار باب علم]] که از هر یک هزار باب‌  [[دانش]] باز می‌شود بحث شده است. [[امام صادق]]{{ع}} می‌فرماید:<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج ۱، ص ۲۹۶</ref> {{عربی|«قال رسول الله فی‌ مرضه الذی توفی فیه ادعوا لی خلیلی فأرسلتا إلی أبویهما فلما نظر إلیهما‌ رسول‌ الله أعرض عنهما ثم قال‌ ادعوا‌ لی خلیلی‌ فأرسل‌ إلی‌ علی فلما نظر إلیه أکبّ علیه‌ یحدثه‌ فلما خرج لقیاه فقالا له ما حدثک خلیلک فقال حدثنی ألف باب‌ یفتح‌ کل باب ألف باب»}}<ref>[[محمد تقی شاکر|شاکر، محمد تقی]]، [[علی رضا بهرامی|بهرامی، علی رضا]]، [[واکاوی نگاه فریقین به احادیث هزار درب دانش (مقاله)|واکاوی نگاه فریقین به احادیث هزار درب دانش]]، مجلۀ تحقیقات علوم قرآن و حدیث، ش ۱۲، ص ۱۳۵</ref><ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]، ص۶۰۵.</ref>.
*در این [[روایات]] با اشاره‌ به‌ دعوت‌ [[پیامبر]]{{صل}} از [[امیرالمؤمنین]]{{ع}}، به انتقال دانشی از [[پیامبر]] به [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} در ساعات‌ پایانی‌ عمر‌ [[حضرت]] اشاره شده و از [[تعلیم]] [[هزار باب علم]] که از هر یک هزار باب‌  [[دانش]] باز می‌شود بحث شده است. [[امام صادق]]{{ع}} می‌فرماید:<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج ۱، ص ۲۹۶</ref> {{عربی|«قال رسول الله فی‌ مرضه الذی توفی فیه ادعوا لی خلیلی فأرسلتا إلی أبویهما فلما نظر إلیهما‌ رسول‌ الله أعرض عنهما ثم قال‌ ادعوا‌ لی خلیلی‌ فأرسل‌ إلی‌ علی فلما نظر إلیه أکبّ علیه‌ یحدثه‌ فلما خرج لقیاه فقالا له ما حدثک خلیلک فقال حدثنی ألف باب‌ یفتح‌ کل باب ألف باب»}}<ref>[[محمد تقی شاکر|شاکر، محمد تقی]]، [[علی رضا بهرامی|بهرامی، علی رضا]]، [[واکاوی نگاه فریقین به احادیث هزار درب دانش (مقاله)|واکاوی نگاه فریقین به احادیث هزار درب دانش]]، مجلۀ تحقیقات علوم قرآن و حدیث، ش ۱۲، ص ۱۳۵</ref><ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]، ص۶۰۵.</ref>.


=="الف باب" منبعی برای [[علم معصوم]]==
=="الف باب" منبعی برای [[علم معصوم]]==
* [[علم امامان]] [[اهل بیت]]{{عم}} در [[شناخت کامل]] [[دین الهی]]، [[احکام]] و [[معارف قرآن]] و [[سنت نبوی]] مرهون [[میراث]] [[علمی]] است که [[پیامبر]]{{صل}} به شکل معجزه‌آسایی در قالب [[هزار باب علم]] در لحظات پایانی [[عمر]] شریفشان در وجود [[مولا]] [[علی]]{{ع}} نهادند. و این، علاوه بر علومی بود که در طی سال‌ها به صورت خصوصی در [[اختیار]] وی قرار داده بودند و با دعای خویش ایشان را [[معصوم]] از [[نسیان]] آن [[علوم]] نموده بودند. این [[علوم]] از آن رو که منحصر در [[علی]]{{ع}} می‌شد و راهی جز انتقال [[وحی‌]] گونه آنها وجود نداشت  [[شایسته]] نام [[علم غیب]] می‌باشد. این [[علم]] پس از [[امام علی]]{{ع}} به [[امامان]] بعدی منتقل گردید. بنابر این اگر [[ائمه]]{{عم}} هیچ [[اشتباه]] عمدی و سهوی و [[فراموشی]] ندارند، مرهون [[علم غیب]] به [[کتاب خدا]] و مجموعه [[دین]] است.<ref>[[سید محمود جزائری|جزائری، سید محمود]]، [[کارکردهای علم غیب امامان معصوم در شئون ایشان (پایان‌نامه)|کارکردهای علم غیب امامان معصوم در شئون ایشان]]، ص۶۸-۷۱.</ref>. به عبارتی دیگر یکی از منابع [[علمی]] [[امامان]]{{عم}} [[وراثت]] از [[پیامبر]]{{صل}} است، به این معنی که [[پیامبر]] تمام [[معارف]] و [[شرایع]] را به [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} آموخت<ref>ر.ک. [[محمد نظیر عرفانی|عرفانی، محمد نظیر]]، [[بررسی علم غیب معصومان در تفاسیر فریقین (پایان‌نامه)|بررسی علم غیب معصومان در تفاسیر فریقین]]، ص ۱۵۱</ref> و این [[معارف]] و [[آگاهی]] از ایشان، [[نسل]] اندر [[نسل]] به فرزندانشان رسیده است. <ref>ر.ک. [[منصف علی مطهری|مطهری، منصف علی]]، [[علم ائمه از نظر عقل و نقل (پایان‌نامه)|علم ائمه از نظر عقل و نقل]]، ص ۶۴</ref> در این زمینه روایاتی وجود دارد با عنوان [[روایات]] الف باب<ref>ر.ک. [[محمد تقی شاکر|شاکر، محمد تقی]]، [[علی رضا بهرامی|بهرامی، علی رضا]]، [[واکاوی نگاه فریقین به احادیث هزار درب دانش (مقاله)|واکاوی نگاه فریقین به احادیث هزار درب دانش]]، تحقیقات علوم قرآن و حدیث، ش ۲۶، ص ۱۴۲</ref> که به طرق متعدد [[نقل]] شده<ref>مناقب، ج ۲، ص ۳۶</ref>،<ref>ر.ک. [[فتح‌الله نجارزادگان|نجارزادگان، فتح‌الله]]، [[محمد تقی شاکر|شاکر، محمد تقی]]، [[حسن محمدی احمدآبادی|محمدی احمدآبادی، حسن]]، [[ظاهر و باطن قرآن و مبادی آگاهی امام از آن (مقاله)|ظاهر و باطن قرآن و مبادی آگاهی امام از آن]]، فصلنامه معارف قرآنی، ش ۱۴، ص ۴۸؛ [[محمد تقی شاکر|شاکر، محمد تقی]]، [[منابع علم امام در قرآن (مقاله)|منابع علم امام در قرآن]]، فصلنامه امامت پژوهی، ش ۶، ص ۱۷۵  ۱۷۷</ref> و یکی از مجاری و راه‌های [[وراثت]] [[علوم]] [[امامان]]{{عم}} را [[تبیین]] می‌کند.<ref>ر.ک. [[محمد تقی شاکر|شاکر، محمد تقی]]، [[منابع علم امام در قرآن (مقاله)|منابع علم امام در قرآن]] فصلنامه امامت پژوهی، ش ۶، ص ۱۷۵  ۱۷۷</ref>
* [[علم امامان]] [[اهل بیت]]{{عم}} در [[شناخت کامل]] [[دین الهی]]، [[احکام]] و [[معارف قرآن]] و [[سنت نبوی]] مرهون [[میراث]] [[علمی]] است که [[پیامبر]]{{صل}} به شکل معجزه‌آسایی در قالب [[هزار باب علم]] در لحظات پایانی [[عمر]] شریفشان در وجود [[مولا]] [[علی]]{{ع}} نهادند. و این، علاوه بر علومی بود که در طی سال‌ها به صورت خصوصی در [[اختیار]] وی قرار داده بودند و با دعای خویش ایشان را [[معصوم]] از [[نسیان]] آن [[علوم]] نموده بودند. این [[علوم]] از آن رو که منحصر در [[علی]]{{ع}} می‌شد و راهی جز انتقال [[وحی‌]] گونه آنها وجود نداشت  [[شایسته]] نام [[علم غیب]] می‌باشد. این [[علم]] پس از [[امام علی]]{{ع}} به [[امامان]] بعدی منتقل گردید. بنابر این اگر [[ائمه]]{{عم}} هیچ [[اشتباه]] عمدی و سهوی و [[فراموشی]] ندارند، مرهون [[علم غیب]] به [[کتاب خدا]] و مجموعه [[دین]] است.<ref>[[سید محمود جزائری|جزائری، سید محمود]]، [[کارکردهای علم غیب امامان معصوم در شئون ایشان (پایان‌نامه)|کارکردهای علم غیب امامان معصوم در شئون ایشان]]، ص۶۸-۷۱.</ref>. به عبارتی دیگر یکی از منابع [[علمی]] [[امامان]]{{عم}} [[وراثت]] از [[پیامبر]]{{صل}} است، به این معنی که [[پیامبر]] تمام [[معارف]] و [[شرایع]] را به [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} آموخت<ref>ر.ک. [[محمد نظیر عرفانی|عرفانی، محمد نظیر]]، [[بررسی علم غیب معصومان در تفاسیر فریقین (پایان‌نامه)|بررسی علم غیب معصومان در تفاسیر فریقین]]، ص ۱۵۱</ref> و این [[معارف]] و [[آگاهی]] از ایشان، [[نسل]] اندر [[نسل]] به فرزندانشان رسیده است. <ref>ر.ک. [[منصف علی مطهری|مطهری، منصف علی]]، [[علم ائمه از نظر عقل و نقل (پایان‌نامه)|علم ائمه از نظر عقل و نقل]]، ص ۶۴</ref> در این زمینه روایاتی وجود دارد با عنوان [[روایات]] الف باب<ref>ر.ک. [[محمد تقی شاکر|شاکر، محمد تقی]]، [[علی رضا بهرامی|بهرامی، علی رضا]]، [[واکاوی نگاه فریقین به احادیث هزار درب دانش (مقاله)|واکاوی نگاه فریقین به احادیث هزار درب دانش]]، تحقیقات علوم قرآن و حدیث، ش ۲۶، ص ۱۴۲</ref> که به طرق متعدد [[نقل]] شده<ref>مناقب، ج ۲، ص ۳۶</ref>،<ref>ر.ک. [[فتح‌الله نجارزادگان|نجارزادگان، فتح‌الله]]، [[محمد تقی شاکر|شاکر، محمد تقی]]، [[حسن محمدی احمدآبادی|محمدی احمدآبادی، حسن]]، [[ظاهر و باطن قرآن و مبادی آگاهی امام از آن (مقاله)|ظاهر و باطن قرآن و مبادی آگاهی امام از آن]]، فصلنامه معارف قرآنی، ش ۱۴، ص ۴۸؛ [[محمد تقی شاکر|شاکر، محمد تقی]]، [[منابع علم امام در قرآن (مقاله)|منابع علم امام در قرآن]]، فصلنامه امامت پژوهی، ش ۶، ص ۱۷۵  ۱۷۷</ref> و یکی از مجاری و راه‌های [[وراثت]] [[علوم]] [[امامان]]{{عم}} را تبیین می‌کند.<ref>ر.ک. [[محمد تقی شاکر|شاکر، محمد تقی]]، [[منابع علم امام در قرآن (مقاله)|منابع علم امام در قرآن]] فصلنامه امامت پژوهی، ش ۶، ص ۱۷۵  ۱۷۷</ref>


=="الف باب" در [[حدیث]]==
=="الف باب" در [[حدیث]]==
۲۲۶٬۶۷۲

ویرایش