تفسیر بیانی در علوم قرآنی: تفاوت میان نسخه‌ها

خط ۲۷: خط ۲۷:


==[[تفسیر بیانی]] در آثار جدید==
==[[تفسیر بیانی]] در آثار جدید==
در سده چهاردهم [[هجری]]، همزمان با اوج‌گیری [[نهضت]] [[بیداری]] [[مسلمانان]]، برخی از [[دانشمندان]] نواندیش و ژرفنگر در [[جهان اسلام]] با رویکردی تحلیل گرانه و نقّادانه تفاسیری را بررسی کردند که با دیدگاه محدود فنّی به مباحث ادبی و بلاغی پرداخته و از [[اهداف]] [[نزول قرآن]] [[غافل]] ماندند. آنان شیوه ای نو را در [[تفسیر]] با تمرکز بر مقاصد نزول قرآن مشتمل بر ارائه راه حل‌های گوناگون برای مسائل و [[مشکلات]] [[فرهنگی]]، [[اجتماعی]] و [[سیاسی]] [[جوامع اسلامی]] بنیان نهادند. این [[مفسّران]] از یک سو، به قدر نیاز و [[ضرورت]] به مباحث ادبی و بیانی [[قرآن]] مبتنی بر [[میراث]] گذشتگان پرداختند <ref>نک: تفسیر المنار، ج ۱، ص۱۷ - ۱۹.</ref> و از سوی دیگر، بامحور قرار دادن خودِ قرآن در [[کشف]] و راهیابی به اسلوب‌های بیانی آن به حوزه‌های جدید و مبانی نو در [[شناخت]] [[زبان قرآن]] نائل آمدند. <ref>فی ظلال القرآن، ج ۱، ص۲۷ - ۲۸؛ ر. ک: المیزان، ج۱، مقدمه. </ref> این دانشمندان برخلاف ادیبان و [[متکلّمان]] سده‌های نخستین، با نگرشی [[معتدل]] و نقّادانه به [[علوم]] ادبی و [[فنون]] بلاغی در پیِ شناختن و شناساندن قرآن بر محور ساختار زبانی و [[نظم]] بیانی و [[سیاق آیات]] و سُوَر آن و عمدتاً به دنبال دستیابی به اهداف نزول قرآن بودند. [[پیشگامان]] این رویکرد جدید، سیّد [[جمال]] الدین اسدآبادی (م. ۱۳۱۴ق) و شیخ [[محمّد]] عبدُه (م. ۱۳۲۳ ق.) بوده‌اند<ref>التفسیر والمفسرون، ج ۲، ص۵۴۷ - ۵۸۹؛ تفسیر المنار، ج ۱، ص۱۱ - ۱۴؛ المفسرون حیاتهم و منهجهم، ص۴۶ - ۴۷؛ نیز برای نگاهی آسیب شناسانه به این گونه تفاسیر، نک: آداب الصلوه، ص۱۹۴.</ref>.<ref>[[سید محمود طیب حسینی|طیب حسینی]] و [[محمد علی لسانی فشارکی|لسانی فشارکی]]، [[تفسیر بیانی (مقاله)|مقاله «تفسیر بیانی»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۸ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۸.</ref>
در سده چهاردهم [[هجری]]، همزمان با اوج‌گیری [[نهضت]] [[بیداری]] [[مسلمانان]]، برخی از [[دانشمندان]] نواندیش و ژرف‌نگر در [[جهان اسلام]] با رویکردی تحلیل گرانه و نقّادانه تفاسیری را بررسی کردند که با دیدگاه محدود فنّی به مباحث ادبی و بلاغی پرداخته و از [[اهداف]] [[نزول قرآن]] [[غافل]] ماندند. آنان شیوه ای نو را در [[تفسیر]] با تمرکز بر مقاصد نزول قرآن مشتمل بر ارائه راه حل‌های گوناگون برای مسائل و [[مشکلات]] [[فرهنگی]]، [[اجتماعی]] و [[سیاسی]] [[جوامع اسلامی]] بنیان نهادند. این [[مفسّران]] از یک سو، به قدر نیاز و [[ضرورت]] به مباحث ادبی و بیانی [[قرآن]] مبتنی بر [[میراث]] گذشتگان پرداختند <ref>نک: تفسیر المنار، ج ۱، ص۱۷ - ۱۹.</ref> و از سوی دیگر، با محور قرار دادن خودِ قرآن در [[کشف]] و راهیابی به اسلوب‌های بیانی آن به حوزه‌های جدید و مبانی نو در [[شناخت]] [[زبان قرآن]] نائل آمدند. <ref>فی ظلال القرآن، ج ۱، ص۲۷ - ۲۸؛ ر. ک: المیزان، ج۱، مقدمه. </ref> این دانشمندان برخلاف ادیبان و [[متکلّمان]] سده‌های نخستین، با نگرشی [[معتدل]] و نقّادانه به [[علوم]] ادبی و [[فنون]] بلاغی در پیِ شناختن و شناساندن قرآن بر محور ساختار زبانی و [[نظم]] بیانی و [[سیاق آیات]] و سُوَر آن و عمدتاً به دنبال دستیابی به اهداف نزول قرآن بودند. [[پیشگامان]] این رویکرد جدید، [[سید جمال‌الدین اسدآبادی]] و شیخ [[محمد عبده]] بوده‌اند<ref>التفسیر والمفسرون، ج ۲، ص۵۴۷ - ۵۸۹؛ تفسیر المنار، ج ۱، ص۱۱ - ۱۴؛ المفسرون حیاتهم و منهجهم، ص۴۶ - ۴۷؛ نیز برای نگاهی آسیب شناسانه به این گونه تفاسیر، نک: آداب الصلوه، ص۱۹۴.</ref>.<ref>[[سید محمود طیب حسینی|طیب حسینی]] و [[محمد علی لسانی فشارکی|لسانی فشارکی]]، [[تفسیر بیانی (مقاله)|مقاله «تفسیر بیانی»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۸ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۸.</ref>
 
==متون [[تفسیری]] جدید با رویکرد بیانی==
==متون [[تفسیری]] جدید با رویکرد بیانی==
=== تفسیر القرآن الحکیم===
=== تفسیر القرآن الحکیم===
۱۱۵٬۳۵۵

ویرایش