الگو:تفسیر: تفاوت میان نسخه‌ها

برچسب: برگردانده‌شده
برچسب: برگردانده‌شده
خط ۳۸: خط ۳۸:
=== [[وحی]] یا [[تعلیم]] [[خداوند]] ===
=== [[وحی]] یا [[تعلیم]] [[خداوند]] ===
در روایتی آمده است که [[ابو الحسن]] [[موسی بن جعفر]]{{عم}} در سخنی با [[مهدی عباسی]] درباره [[فدک]] فرمودند: {{متن حدیث|إِنَّ اللَّهَ- تَبَارَكَ و تَعَالى- لَمَّا فَتَحَ عَلى نَبِيِّهِ{{صل}} فَدَكَ و مَا والَاهَا، لَمْ يُوجَفْ عَلَيْهِ بِخَيْلٍ و لَارِكَابٍ، فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَلى نَبِيِّهِ{{صل}}: {{متن قرآن|وَآتِ ذَا الْقُرْبَى حَقَّهُ}}<ref>«و حقّ خویشاوند را به او برسان و نیز (حقّ) مستمند و در راه مانده را و هیچ‌گونه فراخ‌رفتاری مورز» سوره اسراء، آیه ۲۶.</ref> فَلَمْ يَدْرِ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}} مَنْ هُمْ، فَرَاجَعَ فِي ذلِكَ جَبْرَئِيلَ{{ع}}، و رَاجَعَ جَبْرَئِيلُ رَبَّهُ، فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ: أَنِ ادْفَعْ فَدَكَ إِلى فَاطِمَةَ{{س}}.
در روایتی آمده است که [[ابو الحسن]] [[موسی بن جعفر]]{{عم}} در سخنی با [[مهدی عباسی]] درباره [[فدک]] فرمودند: {{متن حدیث|إِنَّ اللَّهَ- تَبَارَكَ و تَعَالى- لَمَّا فَتَحَ عَلى نَبِيِّهِ{{صل}} فَدَكَ و مَا والَاهَا، لَمْ يُوجَفْ عَلَيْهِ بِخَيْلٍ و لَارِكَابٍ، فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَلى نَبِيِّهِ{{صل}}: {{متن قرآن|وَآتِ ذَا الْقُرْبَى حَقَّهُ}}<ref>«و حقّ خویشاوند را به او برسان و نیز (حقّ) مستمند و در راه مانده را و هیچ‌گونه فراخ‌رفتاری مورز» سوره اسراء، آیه ۲۶.</ref> فَلَمْ يَدْرِ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}} مَنْ هُمْ، فَرَاجَعَ فِي ذلِكَ جَبْرَئِيلَ{{ع}}، و رَاجَعَ جَبْرَئِيلُ رَبَّهُ، فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ: أَنِ ادْفَعْ فَدَكَ إِلى فَاطِمَةَ{{س}}.
فَدَعَاهَا رَسُولُ اللَّهِ{{صل}}، فَقَالَ لَهَا: يَا فَاطِمَةُ، إِنَّ اللَّهَ أَمَرَنِي أَنْ أَدْفَعَ إِلَيْكِ فَدَكَ، فَقَالَتْ: قَدْ قَبِلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مِنَ اللَّهِ و مِنْكَ}}<ref>کلینی، اصول الکافی، ج۱، ص۶۰۸ و ۶۰۹ (کتاب الحجّة، باب الفیء و الانفال و... حدیث ۵)؛ بحرانی، البرهان فی تفسیر القرآن، ج۴، ص۵۵۱.</ref>؛ به [[راستی]] وقتی [[خدای تبارک و تعالی]] [[فدک]] و اطراف آن را بدون [[جنگ]] و [[لشکرکشی]] برای پیامبرش [[فتح]] کرد [[آیه]] {{متن قرآن|وَآتِ ذَا الْقُرْبَى حَقَّهُ}} را بر پیامبرش نازل نمود، [[رسول خدا]]{{صل}} ندانست که آنها (یعنی ذا القربی) چه کسانی هستند! در مورد آن به [[جبرئیل]] مراجعه کرد و جبرئیل [نیز] به پروردگارش مراجعه کرد [[خدا]] به آن [[حضرت]] [[وحی]] کرد که فدک را به [[فاطمه]] بده. رسول خدا{{صل}} فاطمه{{س}} را فراخواند و به او گفت: ای فاطمه، خدا به من [[فرمان]] داده است که فدک را به تو بدهم، [فاطمه] گفت: ای رسول خدا! [آن را] از خدا و از تو پذیرفتم...».
فَدَعَاهَا رَسُولُ اللَّهِ{{صل}}، فَقَالَ لَهَا: يَا فَاطِمَةُ، إِنَّ اللَّهَ أَمَرَنِي أَنْ أَدْفَعَ إِلَيْكِ فَدَكَ، فَقَالَتْ: قَدْ قَبِلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مِنَ اللَّهِ و مِنْكَ}}<ref>کلینی، اصول الکافی، ج۱، ص۶۰۸ و ۶۰۹ (کتاب الحجّة، باب الفیء و الانفال و... حدیث ۵)؛ بحرانی، البرهان فی تفسیر القرآن، ج۴، ص۵۵۱.</ref>؛ به [[راستی]] وقتی [[خدای تبارک و تعالی]] [[فدک]] و اطراف آن را بدون [[جنگ]] و [[لشکرکشی]] برای پیامبرش [[فتح]] کرد [[آیه]] {{متن قرآن|وَآتِ ذَا الْقُرْبَى حَقَّهُ}} را بر پیامبرش نازل نمود، [[رسول خدا]]{{صل}} ندانست که آنها (یعنی ذا القربی) چه کسانی هستند! در مورد آن به [[جبرئیل]] مراجعه کرد و جبرئیل نیز به پروردگارش مراجعه کرد [[خدا]] به آن [[حضرت]] [[وحی]] کرد که فدک را به [[فاطمه]] بده. رسول خدا{{صل}} فاطمه{{س}} را فراخواند و به او گفت: ای فاطمه، خدا به من [[فرمان]] داده است که فدک را به تو بدهم، فاطمه گفت: ای رسول خدا! آن را از خدا و از تو پذیرفتم...».


این [[روایت]] [[صراحت]] دارد در اینکه رسول خدا{{صل}} مقصود از {{متن قرآن|ذَا الْقُرْبَى}} را نمی‌دانسته و با مراجعه به جبرئیل و [[رجوع]] جبرئیل به خدا، خدا مقصود از آن را به [[پیامبر]] وحی کرده و به او [[تعلیم]] داده است.
این [[روایت]] [[صراحت]] دارد در اینکه رسول خدا{{صل}} مقصود از {{متن قرآن|ذَا الْقُرْبَى}} را نمی‌دانسته و با مراجعه به جبرئیل و [[رجوع]] جبرئیل به خدا، خدا مقصود از آن را به [[پیامبر]] وحی کرده و به او [[تعلیم]] داده است.


بلکه برخی [[روایات]] گویای آن است که خدای عزوجل «[[تنزیل]]» و «[[تأویل]]» تمام [[قرآن]] را به رسول خدا{{صل}} [[تعلیم]] داده است. [[کلینی]] با سند خود از یکی از دو [[امام]] ([[امام باقر]] یا [[امام صادق]]{{عم}}) در [ارتباط‍ با] قول خدای عزّ و جل {{متن قرآن|وَمَا يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ إِلَّا اللَّهُ وَالرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ يَقُولُونَ}}<ref>«در حالی که تأویل آن را جز خداوند نمی‌داند و استواران در دانش، می‌گویند: ما بدان ایمان داریم» سوره آل عمران، آیه ۷.</ref> چنین روایت کرده است: {{متن حدیث| فَرَسُولُ اللَّهِ{{صل}} أَفْضَلُ الرَّاسِخِينَ فِي الْعِلْمِ قَدْ عَلَّمَهُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ جَمِيعَ مَا أَنْزَلَ عَلَيْهِ مِنَ التَّنْزِيلِ وَ التَّأْوِيلِ وَ مَا كَانَ اللَّهُ لِيُنْزِلَ عَلَيْهِ شَيْئاً لَمْ يُعَلِّمْهُ تَأْوِيلَهُ...}}<ref>کلینی، اصول الکافی، ج۱، ص۲۷۰ و ۲۷۱ {{عربی|بَابُ أَنَّ الرَّاسِخِينَ فِي الْعِلْمِ هُمُ الْأَئِمَّةُ}}، ح۲. شایان ذکر است که سند این روایت در اصول کافی به واسطه ابراهیم بن اسحق صحیح نیست، ولی علامه مجلسی در بحارالانوار، ج۲۳، ص۱۹۹ این روایت را با دو سند از بصائر الدرجات نقل کرده است که یکی از آن سندها «یعقوب بن یزید از ابن ابی عمیر از ابن اذینه از برید» است که همۀ آن افراد «ثقه» و مورد اعتمادند و طبق این سند، روایت صحیح است.</ref>؛ [[رسول خدا]]{{صل}} [[برترین]] [[راسخان در علم]] است، خدای عزّ و جل همۀ آنچه را بر او نازل کرده، چه [[تنزیل]] و چه [[تأویل]]، به او یاد داده است و چنین نبوده که [[خدا]] چیزی را بر آن [[حضرت]] نازل کند که تأویل آن را به او یاد ندهد...».
بلکه برخی [[روایات]] گویای آن است که خدای عزوجل «[[تنزیل]]» و «[[تأویل]]» تمام [[قرآن]] را به رسول خدا{{صل}} [[تعلیم]] داده است. [[کلینی]] با سند خود از یکی از دو [[امام]] ([[امام باقر]] یا [[امام صادق]]{{عم}}) در ارتباط‍ با قول خدای عزّ و جل {{متن قرآن|وَمَا يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ إِلَّا اللَّهُ وَالرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ يَقُولُونَ}}<ref>«در حالی که تأویل آن را جز خداوند نمی‌داند و استواران در دانش، می‌گویند: ما بدان ایمان داریم» سوره آل عمران، آیه ۷.</ref> چنین روایت کرده است: {{متن حدیث| فَرَسُولُ اللَّهِ{{صل}} أَفْضَلُ الرَّاسِخِينَ فِي الْعِلْمِ قَدْ عَلَّمَهُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ جَمِيعَ مَا أَنْزَلَ عَلَيْهِ مِنَ التَّنْزِيلِ وَ التَّأْوِيلِ وَ مَا كَانَ اللَّهُ لِيُنْزِلَ عَلَيْهِ شَيْئاً لَمْ يُعَلِّمْهُ تَأْوِيلَهُ...}}<ref>کلینی، اصول الکافی، ج۱، ص۲۷۰ و ۲۷۱ {{عربی|بَابُ أَنَّ الرَّاسِخِينَ فِي الْعِلْمِ هُمُ الْأَئِمَّةُ}}، ح۲. شایان ذکر است که سند این روایت در اصول کافی به واسطه ابراهیم بن اسحق صحیح نیست، ولی علامه مجلسی در بحارالانوار، ج۲۳، ص۱۹۹ این روایت را با دو سند از بصائر الدرجات نقل کرده است که یکی از آن سندها «یعقوب بن یزید از ابن ابی عمیر از ابن اذینه از برید» است که همۀ آن افراد «ثقه» و مورد اعتمادند و طبق این سند، روایت صحیح است.</ref>؛ [[رسول خدا]]{{صل}} [[برترین]] [[راسخان در علم]] است، خدای عزّ و جل همۀ آنچه را بر او نازل کرده، چه [[تنزیل]] و چه [[تأویل]]، به او یاد داده است و چنین نبوده که [[خدا]] چیزی را بر آن [[حضرت]] نازل کند که تأویل آن را به او یاد ندهد...».


تنزیل و تأویل هردو مصدرند، ولی در این [[حدیث]] به‌معنای وصفی به کار رفته‌اند و ظاهراً از تنزیل «الفاظ‍ [[قرآن]] و معنای ظاهر آن»، و از تأویل «معانی [[باطن]]» آن مراد است و «من» در {{متن قرآن|مِنَ التَّنْزِيلِ وَ التَّأْوِيلِ}} بیان از {{متن قرآن|مَا أَنْزَلَ عَلَيْهِ}} است و بر این اساس، این جمله دلالت می‌کند که خدا هم تنزیل و الفاظ‍ با معانی ظاهری قرآن را نازل کرده است و هم تأویل (معانی، [[باطنی]]) آن را، و تمام آن را به پیامبرش [[تعلیم]] داده است. ذیل حدیث نیز تأکید می‌کند که هرچه را خدا بر [[پیامبر]]{{صل}} نازل کرده، تأویل آن را نیز به او آموخته است.
تنزیل و تأویل هردو مصدرند، ولی در این [[حدیث]] به‌معنای وصفی به کار رفته‌اند و ظاهراً از تنزیل «الفاظ‍ [[قرآن]] و معنای ظاهر آن»، و از تأویل «معانی [[باطن]]» آن مراد است و «من» در {{متن قرآن|مِنَ التَّنْزِيلِ وَ التَّأْوِيلِ}} بیان از {{متن قرآن|مَا أَنْزَلَ عَلَيْهِ}} است و بر این اساس، این جمله دلالت می‌کند که خدا هم تنزیل و الفاظ‍ با معانی ظاهری قرآن را نازل کرده است و هم تأویل (معانی، [[باطنی]]) آن را، و تمام آن را به پیامبرش [[تعلیم]] داده است. ذیل حدیث نیز تأکید می‌کند که هرچه را خدا بر [[پیامبر]]{{صل}} نازل کرده، تأویل آن را نیز به او آموخته است.
۱۱۵٬۲۸۷

ویرایش