ابن منده: تفاوت میان نسخهها
| خط ۹: | خط ۹: | ||
[[ابوعبدالله محمد بن اسحاق بن محمد بن یحیی اصفهانی عبدی]] مشهور به [[ابن منده]] از «[[خاندان ابن منده]]» و نامدارترین فرد از این خاندان است. او [[اهل]] [[اصفهان]] بود و در همانجا میزیست، در سال ۳۱۰ به [[دنیا]] آمد. <ref>طبقات الحنابله ۲ / ۱۶۷.</ref> ابن منده از [[مشایخ]] بسیاری [[حدیث]] شنید که برجستهترین ایشان از این قرارند: [[عبدالرحمان بن یحیی]] عموی پدرش، [[محمد بن حسین قطان]]، [[هیثم بن لکیب شاشی]] و [[عثمان بن احمد بن سمّاک]]. <ref>تاریخ الاسلام ۲۷ / ۳۲۰.</ref> گفته شده وی در جستجوی حدیث سفری آغاز کرد که چهل سال طول کشید. <ref>غایه النهایه ۲ / ۹۸.</ref> و به گفته خود، [[شرق]] و [[غرب]] را دو بار زیر پاگذاشته است. <ref>طبقات الحنابله ۲ / ۱۶۷.</ref> وی نخست به [[نیشابور]] رفت و در آنجا از استادان بسیاری حدیث شنید. او افزون بر نیشابور به بخارا، [[سرخس]]، [[مرو]] و بلخ نیز [[سفر]] کرد و از مشایخ بزرگی بهره برد. ابن منده در سال ۳۳۹ هجری از نیشابور رهسپار [[عراق]] شد و چند سالی در نواحی عراق و [[شام]] به [[مسافرت]] پرداخت در ادامه سفر خود به طرابلس شام، غزه و [[بیت المقدس]] رفته و احتمالاً پیش از آن به [[مکه]] و [[مدینه]] نیز رفته و به استماع حدیث پرداخته است. <ref>سیر اعلام النبلاء ۱۷ / ۲۹ ـ ۳۶.</ref> به هرحال در سال ۳۶۱ هجری، ابن منده در بخارا بود و [[حاکم نیشابوری]] او را [[دیدار]] کرد و در سال ۳۷۵ هجری که ابن منده قصد بازگشت به اصفهان را داشت، همراه وی به نیشابور آمد. <ref>تذکره الحفاظ ۳ / ۱۰۳۳.</ref> گروه بسیاری از ابن منده [[روایت]] کردهاند که ازآن میان میتوان افرادی همچون [[حاکم نیشابوری]]، [[تمام رازی]] و [[احمد بن فضل باطرقانی]] را نام برد. <ref>تاریخ الاسلام ۲۷ / ۳۲۱.</ref> گویند ابن منده چون به موطن خود بازگشت، چهل بار کتاب به همراه داشت که از ۱۷۰۰ تن از مشایخ، [[کتابت حدیث]] کرده بود.<ref>تذکره الحفاظ ۳ / ۱۰۳۲.</ref> ابن منده در اصفهان به [[حرمت]] و [[جاه]] میزیست و پیداست که [[نفوذ]] بسیاری در [[مردم]] و اولیای امور داشته است. <ref>سیر اعلام النبلاء ۱۷ / ۴۱.</ref> وی در دوران [[سفر]] طولانی خود، مجرد ماند و [[همسر]] [[اختیار]] نکرد و چون به [[اصفهان]] بازگشت، [[ازدواج]] کرد و از وی صاحب چهار پسر شد. <ref> میزان الاعتدال ۳ / ۴۷۹.</ref> [[ذهبی]] گفته وی از [[حافظه]] [[نیرومندی]] برخودار بود و بدین سبب او را [[حافظ]] [[مشرق]] خوانده است. <ref>سیر اعلام النبلاء ۲۲ / ۳۸۲. </ref> [[ابونعیم اصفهانی]] باآنکه [[ابن منده]] را مردی بزرگ دانسته، [[معتقد]] است وی در پایان [[عمر]]، در [[نقل حدیث]] خلط میکرد و در امالی خود دچار [[لغزش]] و [[اشتباه]] میشد. <ref>ذکر اخبار اصبهان ۲ / ۳۰۶.</ref> ابن منده سال ۳۹۵<ref>غایه النهایه ۲ / ۹۸.</ref> یا ۳۹۶ [[هجری]] در اصفهان درگذشت<ref>المنتظم ۱۵ / ۵۲.</ref> و آثار بسیاری از خود بر جای گذاشت که عبارتاند از: التاریخ، الشیوخ، <ref>تاریخ الاسلام ۲۷ / ۳۲۱.</ref> الناسخ والمنسوخ، <ref>البدایة والنهایه ۱۱ / ۳۳۶.</ref> معرفة الصحابة، المعرفة، التوحید و اثبات الصفات علی الاتفاق والتفرد<ref>هدیه العارفین ۲ / ۵۷.</ref>.<ref>جمعی از پژوهشگران، [[فرهنگنامه مؤلفان اسلامی (کتاب)|فرهنگنامه مؤلفان اسلامی]] ج۲، ص۳۴۱ - ۳۴۲.</ref> | [[ابوعبدالله محمد بن اسحاق بن محمد بن یحیی اصفهانی عبدی]] مشهور به [[ابن منده]] از «[[خاندان ابن منده]]» و نامدارترین فرد از این خاندان است. او [[اهل]] [[اصفهان]] بود و در همانجا میزیست، در سال ۳۱۰ به [[دنیا]] آمد. <ref>طبقات الحنابله ۲ / ۱۶۷.</ref> ابن منده از [[مشایخ]] بسیاری [[حدیث]] شنید که برجستهترین ایشان از این قرارند: [[عبدالرحمان بن یحیی]] عموی پدرش، [[محمد بن حسین قطان]]، [[هیثم بن لکیب شاشی]] و [[عثمان بن احمد بن سمّاک]]. <ref>تاریخ الاسلام ۲۷ / ۳۲۰.</ref> گفته شده وی در جستجوی حدیث سفری آغاز کرد که چهل سال طول کشید. <ref>غایه النهایه ۲ / ۹۸.</ref> و به گفته خود، [[شرق]] و [[غرب]] را دو بار زیر پاگذاشته است. <ref>طبقات الحنابله ۲ / ۱۶۷.</ref> وی نخست به [[نیشابور]] رفت و در آنجا از استادان بسیاری حدیث شنید. او افزون بر نیشابور به بخارا، [[سرخس]]، [[مرو]] و بلخ نیز [[سفر]] کرد و از مشایخ بزرگی بهره برد. ابن منده در سال ۳۳۹ هجری از نیشابور رهسپار [[عراق]] شد و چند سالی در نواحی عراق و [[شام]] به [[مسافرت]] پرداخت در ادامه سفر خود به طرابلس شام، غزه و [[بیت المقدس]] رفته و احتمالاً پیش از آن به [[مکه]] و [[مدینه]] نیز رفته و به استماع حدیث پرداخته است. <ref>سیر اعلام النبلاء ۱۷ / ۲۹ ـ ۳۶.</ref> به هرحال در سال ۳۶۱ هجری، ابن منده در بخارا بود و [[حاکم نیشابوری]] او را [[دیدار]] کرد و در سال ۳۷۵ هجری که ابن منده قصد بازگشت به اصفهان را داشت، همراه وی به نیشابور آمد. <ref>تذکره الحفاظ ۳ / ۱۰۳۳.</ref> گروه بسیاری از ابن منده [[روایت]] کردهاند که ازآن میان میتوان افرادی همچون [[حاکم نیشابوری]]، [[تمام رازی]] و [[احمد بن فضل باطرقانی]] را نام برد. <ref>تاریخ الاسلام ۲۷ / ۳۲۱.</ref> گویند ابن منده چون به موطن خود بازگشت، چهل بار کتاب به همراه داشت که از ۱۷۰۰ تن از مشایخ، [[کتابت حدیث]] کرده بود.<ref>تذکره الحفاظ ۳ / ۱۰۳۲.</ref> ابن منده در اصفهان به [[حرمت]] و [[جاه]] میزیست و پیداست که [[نفوذ]] بسیاری در [[مردم]] و اولیای امور داشته است. <ref>سیر اعلام النبلاء ۱۷ / ۴۱.</ref> وی در دوران [[سفر]] طولانی خود، مجرد ماند و [[همسر]] [[اختیار]] نکرد و چون به [[اصفهان]] بازگشت، [[ازدواج]] کرد و از وی صاحب چهار پسر شد. <ref> میزان الاعتدال ۳ / ۴۷۹.</ref> [[ذهبی]] گفته وی از [[حافظه]] [[نیرومندی]] برخودار بود و بدین سبب او را [[حافظ]] [[مشرق]] خوانده است. <ref>سیر اعلام النبلاء ۲۲ / ۳۸۲. </ref> [[ابونعیم اصفهانی]] باآنکه [[ابن منده]] را مردی بزرگ دانسته، [[معتقد]] است وی در پایان [[عمر]]، در [[نقل حدیث]] خلط میکرد و در امالی خود دچار [[لغزش]] و [[اشتباه]] میشد. <ref>ذکر اخبار اصبهان ۲ / ۳۰۶.</ref> ابن منده سال ۳۹۵<ref>غایه النهایه ۲ / ۹۸.</ref> یا ۳۹۶ [[هجری]] در اصفهان درگذشت<ref>المنتظم ۱۵ / ۵۲.</ref> و آثار بسیاری از خود بر جای گذاشت که عبارتاند از: التاریخ، الشیوخ، <ref>تاریخ الاسلام ۲۷ / ۳۲۱.</ref> الناسخ والمنسوخ، <ref>البدایة والنهایه ۱۱ / ۳۳۶.</ref> معرفة الصحابة، المعرفة، التوحید و اثبات الصفات علی الاتفاق والتفرد<ref>هدیه العارفین ۲ / ۵۷.</ref>.<ref>جمعی از پژوهشگران، [[فرهنگنامه مؤلفان اسلامی (کتاب)|فرهنگنامه مؤلفان اسلامی]] ج۲، ص۳۴۱ - ۳۴۲.</ref> | ||
==اثر معروف== | |||
[[معرفة الصحابة]]، از معروف ترين آثار ابن منده كه امروز از اصل آن فقط بخشهایى در کتابخانه ظاهريه و نيز در کتابخانه شيخالاسلام در [[مدينه]] در دست است. | |||
==جستارهای وابسته == | ==جستارهای وابسته == | ||
*[[معرفة الصحابة]] (کتاب) | *[[معرفة الصحابة]] (کتاب) | ||
نسخهٔ ۸ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۳۶
ابن منده از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: ابن منده در تاریخ اسلامی - پرسش مرتبط نداردمقدمه
ابوعبدالله محمد بن اسحاق بن محمد بن یحیی اصفهانی عبدی مشهور به ابن منده از «خاندان ابن منده» و نامدارترین فرد از این خاندان است. او اهل اصفهان بود و در همانجا میزیست، در سال ۳۱۰ به دنیا آمد. [۱] ابن منده از مشایخ بسیاری حدیث شنید که برجستهترین ایشان از این قرارند: عبدالرحمان بن یحیی عموی پدرش، محمد بن حسین قطان، هیثم بن لکیب شاشی و عثمان بن احمد بن سمّاک. [۲] گفته شده وی در جستجوی حدیث سفری آغاز کرد که چهل سال طول کشید. [۳] و به گفته خود، شرق و غرب را دو بار زیر پاگذاشته است. [۴] وی نخست به نیشابور رفت و در آنجا از استادان بسیاری حدیث شنید. او افزون بر نیشابور به بخارا، سرخس، مرو و بلخ نیز سفر کرد و از مشایخ بزرگی بهره برد. ابن منده در سال ۳۳۹ هجری از نیشابور رهسپار عراق شد و چند سالی در نواحی عراق و شام به مسافرت پرداخت در ادامه سفر خود به طرابلس شام، غزه و بیت المقدس رفته و احتمالاً پیش از آن به مکه و مدینه نیز رفته و به استماع حدیث پرداخته است. [۵] به هرحال در سال ۳۶۱ هجری، ابن منده در بخارا بود و حاکم نیشابوری او را دیدار کرد و در سال ۳۷۵ هجری که ابن منده قصد بازگشت به اصفهان را داشت، همراه وی به نیشابور آمد. [۶] گروه بسیاری از ابن منده روایت کردهاند که ازآن میان میتوان افرادی همچون حاکم نیشابوری، تمام رازی و احمد بن فضل باطرقانی را نام برد. [۷] گویند ابن منده چون به موطن خود بازگشت، چهل بار کتاب به همراه داشت که از ۱۷۰۰ تن از مشایخ، کتابت حدیث کرده بود.[۸] ابن منده در اصفهان به حرمت و جاه میزیست و پیداست که نفوذ بسیاری در مردم و اولیای امور داشته است. [۹] وی در دوران سفر طولانی خود، مجرد ماند و همسر اختیار نکرد و چون به اصفهان بازگشت، ازدواج کرد و از وی صاحب چهار پسر شد. [۱۰] ذهبی گفته وی از حافظه نیرومندی برخودار بود و بدین سبب او را حافظ مشرق خوانده است. [۱۱] ابونعیم اصفهانی باآنکه ابن منده را مردی بزرگ دانسته، معتقد است وی در پایان عمر، در نقل حدیث خلط میکرد و در امالی خود دچار لغزش و اشتباه میشد. [۱۲] ابن منده سال ۳۹۵[۱۳] یا ۳۹۶ هجری در اصفهان درگذشت[۱۴] و آثار بسیاری از خود بر جای گذاشت که عبارتاند از: التاریخ، الشیوخ، [۱۵] الناسخ والمنسوخ، [۱۶] معرفة الصحابة، المعرفة، التوحید و اثبات الصفات علی الاتفاق والتفرد[۱۷].[۱۸]
اثر معروف
معرفة الصحابة، از معروف ترين آثار ابن منده كه امروز از اصل آن فقط بخشهایى در کتابخانه ظاهريه و نيز در کتابخانه شيخالاسلام در مدينه در دست است.
جستارهای وابسته
- معرفة الصحابة (کتاب)
منابع
جمعی از پژوهشگران، فرهنگنامه مؤلفان اسلامی ج۱
پانویس
- ↑ طبقات الحنابله ۲ / ۱۶۷.
- ↑ تاریخ الاسلام ۲۷ / ۳۲۰.
- ↑ غایه النهایه ۲ / ۹۸.
- ↑ طبقات الحنابله ۲ / ۱۶۷.
- ↑ سیر اعلام النبلاء ۱۷ / ۲۹ ـ ۳۶.
- ↑ تذکره الحفاظ ۳ / ۱۰۳۳.
- ↑ تاریخ الاسلام ۲۷ / ۳۲۱.
- ↑ تذکره الحفاظ ۳ / ۱۰۳۲.
- ↑ سیر اعلام النبلاء ۱۷ / ۴۱.
- ↑ میزان الاعتدال ۳ / ۴۷۹.
- ↑ سیر اعلام النبلاء ۲۲ / ۳۸۲.
- ↑ ذکر اخبار اصبهان ۲ / ۳۰۶.
- ↑ غایه النهایه ۲ / ۹۸.
- ↑ المنتظم ۱۵ / ۵۲.
- ↑ تاریخ الاسلام ۲۷ / ۳۲۱.
- ↑ البدایة والنهایه ۱۱ / ۳۳۶.
- ↑ هدیه العارفین ۲ / ۵۷.
- ↑ جمعی از پژوهشگران، فرهنگنامه مؤلفان اسلامی ج۲، ص۳۴۱ - ۳۴۲.