مودت در لغت: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| (۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۶: | خط ۶: | ||
}} | }} | ||
'''مودت''' ضد عداوت در لغت به معنای [[دوست داشتن]] چیزی، همراه با آرزوی تحقّق آن است. مودت، محبت شدیدی است که ابراز میشود و به [[اطاعت]] و الگوبرداری از | '''مودت''' ضد عداوت در لغت به معنای [[دوست داشتن]] چیزی، همراه با آرزوی تحقّق آن است. مودت، محبت شدیدی است که ابراز میشود و به [[اطاعت]] و الگوبرداری از محبوب منجر میشود. | ||
== | == مقدمه == | ||
"مودت" از ماده "ودّ" (به ضمّ و فتح واو) به معنای [[دوست داشتن]] چیزی، همراه با تمنّی (آرزوی) تحقّق آن است<ref>ر.ک: مفردات راغب، ص۸۶۰. {{عربی|ودد: محبة الشئ و تمنی کونه و یستعمل فی کل واحد من المعنیین علی ان المتمنی یتضمن معنی الودة، لأن المتمنی هو تشهی حصول ما توده}}؛ تفسیر أبوالسعود، ج۱، ص۱۶۹.</ref>. [[مودّت]]، ضد [[عداوت]]، از [[یاران]] [[عقل]] و از جمله ارزشهاست: {{متن حدیث|الْمَوَدَّةُ وَ ضِدَّهَا الْعَدَاوَةَ}}<ref>المحاسن، ج۱، ص۱۹۷. {{متن حدیث|عَنْ سَمَاعَةَ بْنِ مِهْرَانَ قَالَ: كُنْتُ عِنْدَ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ {{ع}} وَ عِنْدَهُ عِدَّةٌ مِنْ مَوَالِيهِ فَجَرَى ذِكْرُ الْعَقْلِ وَ الْجَهْلِ... وَ الْمَوَدَّةُ وَ ضِدَّهَا الْعَدَاوَةَ}}.</ref>.<ref>[[مهدی مقامی|مقامی، مهدی]]، [[ولایت و امامت در قرآن (کتاب)|ولایت و امامت در قرآن]]، ص۱۰۲؛ [[محمد تقی فیاضبخش|فیاضبخش]] و [[فرید محسنی|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۵ (کتاب)|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل]]، | "مودت" از ماده "ودّ" (به ضمّ و فتح واو) به معنای [[دوست داشتن]] چیزی، همراه با تمنّی (آرزوی) تحقّق آن است<ref>ر.ک: مفردات راغب، ص۸۶۰. {{عربی|ودد: محبة الشئ و تمنی کونه و یستعمل فی کل واحد من المعنیین علی ان المتمنی یتضمن معنی الودة، لأن المتمنی هو تشهی حصول ما توده}}؛ تفسیر أبوالسعود، ج۱، ص۱۶۹.</ref>. [[مودّت]]، ضد [[عداوت]]، از [[یاران]] [[عقل]] و از جمله ارزشهاست: {{متن حدیث|الْمَوَدَّةُ وَ ضِدَّهَا الْعَدَاوَةَ}}<ref>المحاسن، ج۱، ص۱۹۷. {{متن حدیث|عَنْ سَمَاعَةَ بْنِ مِهْرَانَ قَالَ: كُنْتُ عِنْدَ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ {{ع}} وَ عِنْدَهُ عِدَّةٌ مِنْ مَوَالِيهِ فَجَرَى ذِكْرُ الْعَقْلِ وَ الْجَهْلِ... وَ الْمَوَدَّةُ وَ ضِدَّهَا الْعَدَاوَةَ}}.</ref>.<ref>[[مهدی مقامی|مقامی، مهدی]]، [[ولایت و امامت در قرآن (کتاب)|ولایت و امامت در قرآن]]، ص۱۰۲؛ [[محمد تقی فیاضبخش|فیاضبخش]] و [[فرید محسنی|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۵ (کتاب)|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۵]]، ص ۵۵۵.</ref> | ||
=== تفاوت [[مودت]] با [[محبت]] === | === تفاوت [[مودت]] با [[محبت]] === | ||
مودت، محبت شدیدی است که ابراز میشود و به [[اطاعت]] و الگوبرداری از | مودت، محبت شدیدی است که ابراز میشود و به [[اطاعت]] و الگوبرداری از محبوب منجر میشود؛ مثلاً درباره محبت زوجین به یکدیگر، [[خداوند]] از واژه مودّت استفاده میکنند و میفرماید: {{متن قرآن|وَمِنْ آيَاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَكُمْ مِنْ أَنْفُسِكُمْ أَزْوَاجًا لِتَسْكُنُوا إِلَيْهَا وَجَعَلَ بَيْنَكُمْ مَوَدَّةً وَرَحْمَةً إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ}}<ref>«و از نشانههای او این است که از خودتان همسرانی برایتان آفرید تا کنار آنان آرامش یابید و میان شما دلبستگی پایدار و مهر پدید آورد؛ بیگمان در این، نشانههایی است برای گروهی که میاندیشند» سوره روم، آیه ۲۱.</ref>. | ||
{{متن قرآن|وَمِنْ آيَاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَكُمْ مِنْ أَنْفُسِكُمْ أَزْوَاجًا لِتَسْكُنُوا إِلَيْهَا وَجَعَلَ بَيْنَكُمْ مَوَدَّةً وَرَحْمَةً إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ}}<ref>«و از نشانههای او این است که از خودتان همسرانی برایتان آفرید تا کنار آنان آرامش یابید و میان شما دلبستگی پایدار و مهر پدید آورد؛ بیگمان در این، نشانههایی است برای گروهی که میاندیشند» سوره روم، آیه ۲۱.</ref>. | |||
آغاز مودت از [[قلب]] [[انسان]] است، ولی به قلب انسان منحصر نشده و دارای آثاری در [[رفتار]] و عملکرد انسان است، به گونهای که اگر نشانههای آن در اعضا و جوارح یا [[رفتار انسان]] دیده نشود، از آن به [[مودّت]] یاد نمیشود. | آغاز مودت از [[قلب]] [[انسان]] است، ولی به قلب انسان منحصر نشده و دارای آثاری در [[رفتار]] و عملکرد انسان است، به گونهای که اگر نشانههای آن در اعضا و جوارح یا [[رفتار انسان]] دیده نشود، از آن به [[مودّت]] یاد نمیشود. | ||
در واژههایی مثل مودّت و محبت که در آنها معنای [[گرایش]] و [[تقرّب]] به چیزی وجود دارد، در معنای ملازمی آنها نوعی [[تمایل]] به همگونی و مأنوس شدن دائمی با | در واژههایی مثل مودّت و محبت که در آنها معنای [[گرایش]] و [[تقرّب]] به چیزی وجود دارد، در معنای ملازمی آنها نوعی [[تمایل]] به همگونی و مأنوس شدن دائمی با محبوب دیده میشود؛ به گونهای که محب تمایل به [[قرب]] به محبوب دارد. خداوند درباره محبت [[بنیاسرائیل]] به گوساله سامری میفرماید: {{متن قرآن|وَأُشْرِبُوا فِي قُلُوبِهِمُ الْعِجْلَ بِكُفْرِهِمْ}}<ref>«و به سبب کفری که داشتند، (مهر) گوساله در دلشان جایگیر شد» سوره بقره، آیه ۹۳.</ref>. | ||
تفاوت محبت و مودّت را میتوان چند چیز دانست: | تفاوت محبت و مودّت را میتوان چند چیز دانست: | ||
| خط ۲۵: | خط ۲۴: | ||
# محبت تشکیلاتی نیست، ولی مودّت تشکیلاتی است. | # محبت تشکیلاتی نیست، ولی مودّت تشکیلاتی است. | ||
# محبت رو به کاهش و مودّت رو به افزایش است. | # محبت رو به کاهش و مودّت رو به افزایش است. | ||
# محبت | # محبت عامل وحدت نیست، ولی مودّت عامل وحدت است. | ||
# محبت بدون عمل هم میشود، ولی مودّت همراه با عمل و [[تبعیت]] است. | # محبت بدون عمل هم میشود، ولی مودّت همراه با عمل و [[تبعیت]] است. | ||
# محبت در | # محبت در غریزه، ولی مودّت ریشه در [[وظیفه]] دارد<ref>[[مهدی مقامی|مقامی، مهدی]]، [[ولایت و امامت در قرآن (کتاب)|ولایت و امامت در قرآن]]، ص۱۰۲-۱۰۳؛ [[محمد تقی فیاضبخش|فیاضبخش]] و [[فرید محسنی|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۵ (کتاب)|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۵]]، ص ۵۵۵.</ref>. | ||
== منابع == | == منابع == | ||
| خط ۳۸: | خط ۳۷: | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
[[رده: | [[رده:مودت]] | ||
نسخهٔ کنونی تا ۲۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۵۳
این مدخل زیرشاخهٔ بحث مودت است. مودت از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: مودت در لغت - مودت در فقه سیاسی - مودت در خانواده - پرسش مرتبط نداردمودت ضد عداوت در لغت به معنای دوست داشتن چیزی، همراه با آرزوی تحقّق آن است. مودت، محبت شدیدی است که ابراز میشود و به اطاعت و الگوبرداری از محبوب منجر میشود.
مقدمه
"مودت" از ماده "ودّ" (به ضمّ و فتح واو) به معنای دوست داشتن چیزی، همراه با تمنّی (آرزوی) تحقّق آن است[۱]. مودّت، ضد عداوت، از یاران عقل و از جمله ارزشهاست: «الْمَوَدَّةُ وَ ضِدَّهَا الْعَدَاوَةَ»[۲].[۳]
تفاوت مودت با محبت
مودت، محبت شدیدی است که ابراز میشود و به اطاعت و الگوبرداری از محبوب منجر میشود؛ مثلاً درباره محبت زوجین به یکدیگر، خداوند از واژه مودّت استفاده میکنند و میفرماید: ﴿وَمِنْ آيَاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَكُمْ مِنْ أَنْفُسِكُمْ أَزْوَاجًا لِتَسْكُنُوا إِلَيْهَا وَجَعَلَ بَيْنَكُمْ مَوَدَّةً وَرَحْمَةً إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ﴾[۴].
آغاز مودت از قلب انسان است، ولی به قلب انسان منحصر نشده و دارای آثاری در رفتار و عملکرد انسان است، به گونهای که اگر نشانههای آن در اعضا و جوارح یا رفتار انسان دیده نشود، از آن به مودّت یاد نمیشود.
در واژههایی مثل مودّت و محبت که در آنها معنای گرایش و تقرّب به چیزی وجود دارد، در معنای ملازمی آنها نوعی تمایل به همگونی و مأنوس شدن دائمی با محبوب دیده میشود؛ به گونهای که محب تمایل به قرب به محبوب دارد. خداوند درباره محبت بنیاسرائیل به گوساله سامری میفرماید: ﴿وَأُشْرِبُوا فِي قُلُوبِهِمُ الْعِجْلَ بِكُفْرِهِمْ﴾[۵].
تفاوت محبت و مودّت را میتوان چند چیز دانست:
- محبت غریزی، ولی مودّت عقلانی است.
- محبت فردی و مودّت اجتماعی است.
- محبت به میل کم هم اطلاق میشود، ولی مودّت، میل شدید است.
- محبت تشکیلاتی نیست، ولی مودّت تشکیلاتی است.
- محبت رو به کاهش و مودّت رو به افزایش است.
- محبت عامل وحدت نیست، ولی مودّت عامل وحدت است.
- محبت بدون عمل هم میشود، ولی مودّت همراه با عمل و تبعیت است.
- محبت در غریزه، ولی مودّت ریشه در وظیفه دارد[۶].
منابع
پانویس
- ↑ ر.ک: مفردات راغب، ص۸۶۰. ودد: محبة الشئ و تمنی کونه و یستعمل فی کل واحد من المعنیین علی ان المتمنی یتضمن معنی الودة، لأن المتمنی هو تشهی حصول ما توده؛ تفسیر أبوالسعود، ج۱، ص۱۶۹.
- ↑ المحاسن، ج۱، ص۱۹۷. «عَنْ سَمَاعَةَ بْنِ مِهْرَانَ قَالَ: كُنْتُ عِنْدَ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ (ع) وَ عِنْدَهُ عِدَّةٌ مِنْ مَوَالِيهِ فَجَرَى ذِكْرُ الْعَقْلِ وَ الْجَهْلِ... وَ الْمَوَدَّةُ وَ ضِدَّهَا الْعَدَاوَةَ».
- ↑ مقامی، مهدی، ولایت و امامت در قرآن، ص۱۰۲؛ فیاضبخش و محسنی، ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۵، ص ۵۵۵.
- ↑ «و از نشانههای او این است که از خودتان همسرانی برایتان آفرید تا کنار آنان آرامش یابید و میان شما دلبستگی پایدار و مهر پدید آورد؛ بیگمان در این، نشانههایی است برای گروهی که میاندیشند» سوره روم، آیه ۲۱.
- ↑ «و به سبب کفری که داشتند، (مهر) گوساله در دلشان جایگیر شد» سوره بقره، آیه ۹۳.
- ↑ مقامی، مهدی، ولایت و امامت در قرآن، ص۱۰۲-۱۰۳؛ فیاضبخش و محسنی، ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۵، ص ۵۵۵.