حویرث لیثی: تفاوت میان نسخهها
(صفحهای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = صحابه | عنوان مدخل = حویرث لیثی | مداخل مرتبط = حویرث لیثی در تاریخ اسلامی | پرسش مرتبط = }} == آشنایی اجمالی == با توجه به شرح حال فرزندش مالک، وی حویرث بن حشیش بن جندع یا حویرث بن اشیم بن زباله بن حشیش بن عبدیالیل بن...» ایجاد کرد) برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
|||
| (یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۶: | خط ۶: | ||
}} | }} | ||
== آشنایی اجمالی == | == آشنایی اجمالی == | ||
با توجه به شرح حال فرزندش مالک، وی [[حویرث بن حشیش بن جندع]] یا [[حویرث بن اشیم بن زباله بن حشیش بن عبدیالیل بن ناشب بن غیرة بن سعد بن لیث]] است<ref>خلیفه بن خیاط،الطبقات، ص۶۷.</ref> که در نسبش تا لیث [[اختلاف]] است ولی در انتساب لیث به | با توجه به شرح حال فرزندش مالک، وی [[حویرث بن حشیش بن جندع]] یا [[حویرث بن اشیم بن زباله بن حشیش بن عبدیالیل بن ناشب بن غیرة بن سعد بن لیث]] است<ref>خلیفه بن خیاط،الطبقات، ص۶۷.</ref> که در نسبش تا لیث [[اختلاف]] است ولی در انتساب لیث به [[بنو لیث بن بکر بن عبدمناة]] اختلافی نیست<ref>ر.ک: ابن ماکولا، الاکمال، ج۳، ص۱۵۴؛ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۱، ص۴۰۵.</ref>. افزون بر حویرث، نامش را [[حریث]]<ref>خویی، معجم رجال الحدیث، ج۱۵، ص۱۷۲.</ref>، حارث و [[حویرثه]] نیز گفتهاند که همان حویرث صحیح است<ref>ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۱، ص۴۰۵.</ref>. | ||
[[ابن حجر]]<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۲۳.</ref> شرح حالش را در بخش اول [[الاصابه]] ([[صحابه]]) آورده است و تنها [[مدرک]] [[صحابی]] دانستن وی روایتی است که فرزندش مالک [[راوی]] آن بوده و بر پایۀ آن [[رسول خدا]]{{صل}} بر پدر مالک (حویرث) [[آیه]] ۲۵ [[سوره فجر]]: {{متن قرآن|فَيَوْمَئِذٍۢ لَّا يُعَذِّبُ عَذَابَهُۥٓ أَحَدٌۭ}}<ref>«پس در آن روز، کسی چون عذاب کردن او عذاب نکند» سوره فجر، آیه 25.</ref> را قرائت کرد<ref>ابونعیم، معرفة الصحابه، ج۲، ص۸۱۹؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۲، ص۹۷. </ref>. در اینکه مخاطب رسول خدا{{صل}} در این [[روایت]]، حویرث باشد اشکالهایی وارد است؛ زیرا گاه این خبر به خود مالک منسوب شده و از پدر مالک یاد نشده است و گاهی آن را به افراد دیگری غیر از مالک و پدرش نسبت دادهاند<ref>ابونعیم، معرفة الصحابه، ج۲، ص۸۱۹؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۲۳.</ref>. بهعلاوه، [[ذهبی]]<ref>ذهبی، تجرید اسماء الصحابه، ج۱، ص۱۴۵.</ref> روایت را مضطرب و [[صحت]] آن را رد کرده است. به نظر میرسد مخاطب رسول خدا{{صل}} در این خبر مالک باشد و [[تصحیف]] «إیّاهُ» به «اَباهُ» در [[سند روایت]] «أقرأ النبی إیاه» سبب شده فرد مورد خطاب [[پیامبر]]{{صل}} پدر مالک (حویرث) پنداشته شده و در نتیجه به عنوان صحابی معرفی گردد<ref>بنگرید: طبرانی، المعجم الکبیر، ج۱۹، ص۲۹۰؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۲، ص۹۷؛ سیوطی، الدر المنثور، ج۶، ص۳۵۰.</ref>. البته از آنجا که فرزندش مالک از صحابه مشهور بوده و درگذشتش به [[سال ۷۴ق]] بوده است<ref>ر.ک: مدخل مالک بن حویرث لیثی.</ref>، بعید نیست خود حویرث نیز با [[رسول خدا]]{{صل}} دیدار داشته و [[صحابی]] [[حضرت]] باشد. | [[ابن حجر]]<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۲۳.</ref> شرح حالش را در بخش اول [[الاصابه]] ([[صحابه]]) آورده است و تنها [[مدرک]] [[صحابی]] دانستن وی روایتی است که فرزندش مالک [[راوی]] آن بوده و بر پایۀ آن [[رسول خدا]]{{صل}} بر پدر مالک (حویرث) [[آیه]] ۲۵ [[سوره فجر]]: {{متن قرآن|فَيَوْمَئِذٍۢ لَّا يُعَذِّبُ عَذَابَهُۥٓ أَحَدٌۭ}}<ref>«پس در آن روز، کسی چون عذاب کردن او عذاب نکند» سوره فجر، آیه 25.</ref> را قرائت کرد<ref>ابونعیم، معرفة الصحابه، ج۲، ص۸۱۹؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۲، ص۹۷. </ref>. در اینکه مخاطب رسول خدا{{صل}} در این [[روایت]]، حویرث باشد اشکالهایی وارد است؛ زیرا گاه این خبر به خود مالک منسوب شده و از پدر مالک یاد نشده است و گاهی آن را به افراد دیگری غیر از مالک و پدرش نسبت دادهاند<ref>ابونعیم، معرفة الصحابه، ج۲، ص۸۱۹؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۲۳.</ref>. بهعلاوه، [[ذهبی]]<ref>ذهبی، تجرید اسماء الصحابه، ج۱، ص۱۴۵.</ref> روایت را مضطرب و [[صحت]] آن را رد کرده است. به نظر میرسد مخاطب رسول خدا{{صل}} در این خبر مالک باشد و [[تصحیف]] «إیّاهُ» به «اَباهُ» در [[سند روایت]] «أقرأ النبی إیاه» سبب شده فرد مورد خطاب [[پیامبر]]{{صل}} پدر مالک (حویرث) پنداشته شده و در نتیجه به عنوان صحابی معرفی گردد<ref>بنگرید: طبرانی، المعجم الکبیر، ج۱۹، ص۲۹۰؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۲، ص۹۷؛ سیوطی، الدر المنثور، ج۶، ص۳۵۰.</ref>. البته از آنجا که فرزندش مالک از صحابه مشهور بوده و درگذشتش به [[سال ۷۴ق]] بوده است<ref>ر.ک: مدخل مالک بن حویرث لیثی.</ref>، بعید نیست خود حویرث نیز با [[رسول خدا]]{{صل}} دیدار داشته و [[صحابی]] [[حضرت]] باشد. | ||
| خط ۱۴: | خط ۱۴: | ||
== جستارهای وابسته == | == جستارهای وابسته == | ||
{{مدخل وابسته}} | {{مدخل وابسته}} | ||
* [[مالک بن حویرث]] (فرزند) | * [[مالک بن حویرث لیثی]] (فرزند) | ||
* [[عبدالله بن مالک]] (نواده) | * [[عبدالله بن مالک لیثی]] (نواده) | ||
* [[حسن بن مالک]] (نواده) | * [[حسن بن مالک لیثی]] (نواده) | ||
* [[حسن بن عبدالله]] (نواده) | * [[حسن بن عبدالله لیثی]] (نواده) | ||
* [[مالک بن حسن]] (نواده) | * [[مالک بن حسن لیثی]] (نواده) | ||
{{پایان مدخل وابسته}} | {{پایان مدخل وابسته}} | ||
نسخهٔ کنونی تا ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۵۵
این مدخل زیرشاخهٔ بحث صحابه است. حویرث لیثی از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: حویرث لیثی در تاریخ اسلامی - پرسش مرتبط نداردآشنایی اجمالی
با توجه به شرح حال فرزندش مالک، وی حویرث بن حشیش بن جندع یا حویرث بن اشیم بن زباله بن حشیش بن عبدیالیل بن ناشب بن غیرة بن سعد بن لیث است[۱] که در نسبش تا لیث اختلاف است ولی در انتساب لیث به بنو لیث بن بکر بن عبدمناة اختلافی نیست[۲]. افزون بر حویرث، نامش را حریث[۳]، حارث و حویرثه نیز گفتهاند که همان حویرث صحیح است[۴].
ابن حجر[۵] شرح حالش را در بخش اول الاصابه (صحابه) آورده است و تنها مدرک صحابی دانستن وی روایتی است که فرزندش مالک راوی آن بوده و بر پایۀ آن رسول خدا(ص) بر پدر مالک (حویرث) آیه ۲۵ سوره فجر: ﴿فَيَوْمَئِذٍۢ لَّا يُعَذِّبُ عَذَابَهُۥٓ أَحَدٌۭ﴾[۶] را قرائت کرد[۷]. در اینکه مخاطب رسول خدا(ص) در این روایت، حویرث باشد اشکالهایی وارد است؛ زیرا گاه این خبر به خود مالک منسوب شده و از پدر مالک یاد نشده است و گاهی آن را به افراد دیگری غیر از مالک و پدرش نسبت دادهاند[۸]. بهعلاوه، ذهبی[۹] روایت را مضطرب و صحت آن را رد کرده است. به نظر میرسد مخاطب رسول خدا(ص) در این خبر مالک باشد و تصحیف «إیّاهُ» به «اَباهُ» در سند روایت «أقرأ النبی إیاه» سبب شده فرد مورد خطاب پیامبر(ص) پدر مالک (حویرث) پنداشته شده و در نتیجه به عنوان صحابی معرفی گردد[۱۰]. البته از آنجا که فرزندش مالک از صحابه مشهور بوده و درگذشتش به سال ۷۴ق بوده است[۱۱]، بعید نیست خود حویرث نیز با رسول خدا(ص) دیدار داشته و صحابی حضرت باشد.
فرزندش مالک روایتگر حدیث غدیر[۱۲]، حدیث منزلت[۱۳] و پیشگامی حضرت علی(ع) در اسلام[۱۴] است. از این رو دانشمندان رجالی شیعه در کتابهای خود از او یاد کردهاند[۱۵]. چنانکه نوادگان او به نامهای عبدالله بن مالک[۱۶]، حسن (حسین) بن مالک[۱۷]، حسن بن عبدالله[۱۸] و مالک بن حسن[۱۹] در شمار راویان حدیث هستند.[۲۰]
جستارهای وابسته
- مالک بن حویرث لیثی (فرزند)
- عبدالله بن مالک لیثی (نواده)
- حسن بن مالک لیثی (نواده)
- حسن بن عبدالله لیثی (نواده)
- مالک بن حسن لیثی (نواده)
منابع
پانویس
- ↑ خلیفه بن خیاط،الطبقات، ص۶۷.
- ↑ ر.ک: ابن ماکولا، الاکمال، ج۳، ص۱۵۴؛ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۱، ص۴۰۵.
- ↑ خویی، معجم رجال الحدیث، ج۱۵، ص۱۷۲.
- ↑ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۱، ص۴۰۵.
- ↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۲۳.
- ↑ «پس در آن روز، کسی چون عذاب کردن او عذاب نکند» سوره فجر، آیه 25.
- ↑ ابونعیم، معرفة الصحابه، ج۲، ص۸۱۹؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۲، ص۹۷.
- ↑ ابونعیم، معرفة الصحابه، ج۲، ص۸۱۹؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۲۳.
- ↑ ذهبی، تجرید اسماء الصحابه، ج۱، ص۱۴۵.
- ↑ بنگرید: طبرانی، المعجم الکبیر، ج۱۹، ص۲۹۰؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۲، ص۹۷؛ سیوطی، الدر المنثور، ج۶، ص۳۵۰.
- ↑ ر.ک: مدخل مالک بن حویرث لیثی.
- ↑ ابن عقدة، کتاب الولایه، ص۱۵۱؛ امینی، الغدیر، ج۱، ص۵۹.
- ↑ بخاری، الصحیح، ج۷، ص۳۰۱.
- ↑ مفید، الفصول المختاره، ص۲۶۵.
- ↑ طوسی، الرجال، ص۴۶؛ خویی، معجم رجال الحدیث، ج۱۵، ص۱۷۲.
- ↑ ابن ابیحاتم، الجرح والتعدیل، ج۵، ص۱۷۱.
- ↑ ابن حبان، کتاب الثقات، ج۴، ص۱۲۴.
- ↑ بخاری، التاریخ الکبیر، ج۲، ص۲۹۷.
- ↑ نقوی، خلاصة العقبات الانوار، ج۷، ص۸۵.
- ↑ بانشی، رحمتالله، مقاله «حویرث لیثی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۱۵۷-۱۵۸.