ابوسعد خرگوشی: تفاوت میان نسخه‌ها

(صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = }} ==ابوسعد خرگوشی (م ۴۰۷) == ابوسعد عبدالملک بن محمد بن ابراهیم خرگوشی زاهد واعظ منسوب به محله خرگوش در نیشابور از علما و محدثان برجسته نیمه پایانی قرن چهارم است....» ایجاد کرد)
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
 
بدون خلاصۀ ویرایش
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
 
(یک نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد)
خط ۲: خط ۲:
| موضوع مرتبط =  
| موضوع مرتبط =  
| عنوان مدخل  =  
| عنوان مدخل  =  
| مداخل مرتبط =  
| مداخل مرتبط = [[ابوسعد خرگوشی در تاریخ اسلامی]]
| پرسش مرتبط  =  
| پرسش مرتبط  =  
}}
}}


==ابوسعد خرگوشی (م ۴۰۷) ==
== آشنایی اجمالی ==
ابوسعد عبدالملک بن محمد بن ابراهیم خرگوشی [[زاهد]] [[واعظ]] منسوب به محله خرگوش در نیشابور از [[علما]] و [[محدثان]] برجسته نیمه پایانی [[قرن چهارم]] است. شرحی از احوال و [[مشایخ]] او را [[سمعانی]] آورده و تنها اشاره کرده که در [[علو]] [[شریعت]] و [[دلائل النبوة]] و سیرالعباد والزهاد آثاری تألیف کرده که نسخه‌های آن به اطراف و اکناف بلاد رفته است<ref>الانساب، ج۲، صص ۳۵۰ ۳۵۱</ref> وی از مشایخ [[بیهقی]] صاحب دلائل النبوة است.
[[ابوسعد عبدالملک بن محمد بن ابراهیم خرگوشی نیشابوری]] [[اهل]] [[نیشابور]] بود. در [[کودکی]] [[فقه شافعی]] را نزد [[ابوالحسن ماسرجسی]] آموخت<ref>الانساب، ج ۲، ص۳۵۱.</ref> و برای کسب [[علوم]] بیشتر به شهرهای گوناگون از جمله [[مکه]]، [[مصر]]، <ref>الانساب، ج ۲، ص۳۵۱.</ref> [[شام]]<ref> تاریخ نیشابور (المنتخب من السیاق)، ص۵۰۲.</ref> و [[بغداد]]، <ref> تاریخ بغداد، ج ۱۰، ص۴۳۲. </ref> [[سفر]] کرد و بسیاری از بزرگان را [[ملاقات]] نمود و از افرادی مانند [[یحیی بن منصور قاضی]]، [[حامد بن محمد هروی]]، [[محمد بن حسن سراج]]، <ref> تاریخ بغداد، ج ۱۰، ص۴۳۲. </ref> [[اسماعیل بن نجید سلمی]]، [[بشر بن احمد اسفرایینی]] و دیگران بهره برد. او فردی [[محدث]]، عالم، [[فقیه]]، [[فاضل]]<ref>الانساب، ج ۲، ص۳۵۱.</ref> و [[مفسر]] بود. <ref>تاریخ الاسلام، ج ۲۸، ص۱۶۲ و ۱۶۳.</ref> او مجلس املایی در نیشابور به مدت دو سال برپا کرده بود. <ref> تاریخ نیشابور (المنتخب من السیاق)، ص۵۰۲.</ref> روایت‌گرانی همچون [[حاکم نیشابوری]]، <ref>الانساب، ج ۲، ص۳۵۱.</ref> [[ابومحمد خلال]]، [[ابوالقاسم ازهری]]، [[عبدالعزیز ازجی]] و [[ابوالقاسم تنوخی]] از جمله [[شاگردان]] او به شمار می‌‌روند. ابوسعد فردی مورد [[اعتماد]]، [[پارسا]] و [[زاهد]] بود<ref> تاریخ بغداد، ج ۱۰، ص۴۳۲. </ref> و در انجام کارهای خیر [[شهرت]] داشت. <ref>الانساب، ج ۲، ص۳۵۱.</ref> او از دست‌مایه خود امرار معاش می‌‌کرد. <ref> تبیین کذب المفتری، ص۲۳۴. </ref> پس از [[سفر]] به مکه به نیشابور مراجعت کرد و در آنجا بیمارستان، <ref>الانساب، ج ۲، ص۳۵۱.</ref> مدرسه و کتابخانه‌ای احداث نمود. <ref> تبیین کذب المفتری، ص۲۳۴. </ref> او دارای [[مذهب شافعی]]<ref>طبقات الشافعیة الکبری، ج ۵، ص۲۲۲.</ref> و در [[عقیده]] پیرو [[اشاعره]] بود و در علوم [[شریعت]]، [[دلایل نبوت]] و [[سیره]] عباد و زهاد کتاب‌هایی تصنیف نمود که عبارت‌اند از: دلائل النبوة، التفسیر، الزهد، <ref>تاریخ الاسلام، ج ۲۸، ص۱۶۲ و ۱۶۳. </ref> البشارة و النظاره، تهذیب الاسرار فی طبقات الاخیار، سیرالعباد و الزهاد، شرف المصطفی، شرف النبوه، شعائر الصالحین، و لوامع<ref>هدیة العارفین، ج ۱، ص۶۲۵. </ref> می‌‌باشد. [[خرگوشی]] در [[جمادی الاولی]]<ref> تبیین کذب المفتری ۲۳۴.</ref> سال ۴۰۶<ref> تاریخ بغداد، ج ۱۰، ص۴۳۲. </ref> یا ۴۰۷ه در [[نیشابور]] درگذشت و در آنجا [[دفن]] شد<ref> تاریخ نیشابور (المنتخب من السیاق)، ص۵۰۲.</ref>.<ref> [[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی ج۳ (کتاب)|فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی]]، ج۳، ص۲۱۶.</ref>
 
کتابی که از وی بر جای مانده کتاب [[شرف]] النبی{{صل}} است. ازمتن [[عربی]] آن نسخه‌ای ناقص و نسخه‌ای ملخص شناخته شده است. اما [[فارسی]] شده آن از [[نجم‌الدین محمود راوندی]] (زنده در ۵۵۷، ۵۸۵) در نسخه‌های مختلف برجای مانده که به [[کوشش]] محمد روشن (تهران، ۱۳۶۱) با عنوان شرف النبی{{صل}} چاپ شده است. حجم کتاب در حدود ۷۳۰ صفخع است که همراه با فهارس متعدد می‌‌‌‌باشد. نام دیگر کتاب شرف النبی{{صل}} دلائل النبوة است. [[امین الاسلام طبری]] در [[قرن ششم]] از کتاب شرف المصطفی نقل‌هایی آورده است.
 
کتاب در پنجاه و هقت باب تنظیم شده و حاوی [[اخبار]] مربوط به [[معجزات پیامبر]]{{صل}} و [[سیره نبوی]] است. این کتاب که تا ‌اندازه‌ای در ردیف کتاب‌های دلائل است، بیشتر به مسائل شخصی [[زندگی پیامبر]]{{صل}} پرداخته تا [[تاریخ اسلام]] در دوران آن حضرت. بحث شمائل، [[اخلاق پیامبر]]{{صل}} مزاح‌ها، نام‌ها، شرف‌های [[پیامبر]] در [[قرآن]] و پسی از آن [[انساب]]، [[اقوام]] و دلائل [[نبوت]] آن حضرت در کتب سابقه ازمباحث مقدماتی کتاب است که پس از آن به مباحث [[سیره]] پرداخته است.  
 
مؤلف در آغاز هر باب، سندی را آورده که مشتمل بر مطالب آن فصل است. در بین ابواب، [[روایات]] بدون سند با تعبیر آورده‌اند یا تنها با یاد از نام [[راوی]] [[صحابی]] مانند [[ابن مسعود]] عن النبی آورده می‌‌‌‌شود. <ref>[[رسول جعفریان|جعفریان، رسول]]، [[منابع تاریخ اسلام (کتاب)|منابع تاریخ اسلام]]، ص ۱۰۰.</ref>


== منابع ==
== منابع ==
{{منابع}}
{{منابع}}
# [[پرونده:IM010927.jpg|22px]] [[رسول جعفریان|جعفریان، رسول]]، [[منابع تاریخ اسلام (کتاب)|'''منابع تاریخ اسلام''']]
# [[پرونده: IM009687.jpg|22px]] جمعی از پژوهشگران، [[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی ج۳ (کتاب)|'''فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی ج۳''']]
{{پایان منابع}}
{{پایان منابع}}


خط ۲۴: خط ۱۸:


[[رده:اعلام]]
[[رده:اعلام]]
[[رده:تاریخ‌نگاران]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۲۳ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۲۹

آشنایی اجمالی

ابوسعد عبدالملک بن محمد بن ابراهیم خرگوشی نیشابوری اهل نیشابور بود. در کودکی فقه شافعی را نزد ابوالحسن ماسرجسی آموخت[۱] و برای کسب علوم بیشتر به شهرهای گوناگون از جمله مکه، مصر، [۲] شام[۳] و بغداد، [۴] سفر کرد و بسیاری از بزرگان را ملاقات نمود و از افرادی مانند یحیی بن منصور قاضی، حامد بن محمد هروی، محمد بن حسن سراج، [۵] اسماعیل بن نجید سلمی، بشر بن احمد اسفرایینی و دیگران بهره برد. او فردی محدث، عالم، فقیه، فاضل[۶] و مفسر بود. [۷] او مجلس املایی در نیشابور به مدت دو سال برپا کرده بود. [۸] روایت‌گرانی همچون حاکم نیشابوری، [۹] ابومحمد خلال، ابوالقاسم ازهری، عبدالعزیز ازجی و ابوالقاسم تنوخی از جمله شاگردان او به شمار می‌‌روند. ابوسعد فردی مورد اعتماد، پارسا و زاهد بود[۱۰] و در انجام کارهای خیر شهرت داشت. [۱۱] او از دست‌مایه خود امرار معاش می‌‌کرد. [۱۲] پس از سفر به مکه به نیشابور مراجعت کرد و در آنجا بیمارستان، [۱۳] مدرسه و کتابخانه‌ای احداث نمود. [۱۴] او دارای مذهب شافعی[۱۵] و در عقیده پیرو اشاعره بود و در علوم شریعت، دلایل نبوت و سیره عباد و زهاد کتاب‌هایی تصنیف نمود که عبارت‌اند از: دلائل النبوة، التفسیر، الزهد، [۱۶] البشارة و النظاره، تهذیب الاسرار فی طبقات الاخیار، سیرالعباد و الزهاد، شرف المصطفی، شرف النبوه، شعائر الصالحین، و لوامع[۱۷] می‌‌باشد. خرگوشی در جمادی الاولی[۱۸] سال ۴۰۶[۱۹] یا ۴۰۷ه در نیشابور درگذشت و در آنجا دفن شد[۲۰].[۲۱]

منابع

  1.   جمعی از پژوهشگران، فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی ج۳

پانویس

  1. الانساب، ج ۲، ص۳۵۱.
  2. الانساب، ج ۲، ص۳۵۱.
  3. تاریخ نیشابور (المنتخب من السیاق)، ص۵۰۲.
  4. تاریخ بغداد، ج ۱۰، ص۴۳۲.
  5. تاریخ بغداد، ج ۱۰، ص۴۳۲.
  6. الانساب، ج ۲، ص۳۵۱.
  7. تاریخ الاسلام، ج ۲۸، ص۱۶۲ و ۱۶۳.
  8. تاریخ نیشابور (المنتخب من السیاق)، ص۵۰۲.
  9. الانساب، ج ۲، ص۳۵۱.
  10. تاریخ بغداد، ج ۱۰، ص۴۳۲.
  11. الانساب، ج ۲، ص۳۵۱.
  12. تبیین کذب المفتری، ص۲۳۴.
  13. الانساب، ج ۲، ص۳۵۱.
  14. تبیین کذب المفتری، ص۲۳۴.
  15. طبقات الشافعیة الکبری، ج ۵، ص۲۲۲.
  16. تاریخ الاسلام، ج ۲۸، ص۱۶۲ و ۱۶۳.
  17. هدیة العارفین، ج ۱، ص۶۲۵.
  18. تبیین کذب المفتری ۲۳۴.
  19. تاریخ بغداد، ج ۱۰، ص۴۳۲.
  20. تاریخ نیشابور (المنتخب من السیاق)، ص۵۰۲.
  21. فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی، ج۳، ص۲۱۶.