برهان هدایت عقول: تفاوت میان نسخه‌ها

جز (ربات: جایگزینی خودکار متن (-==منابع== +== منابع ==))
 
(۸ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{امامت}}
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = [[برهان هدایت عقول در کلام اسلامی]] - [[برهان هدایت عقول در فلسفه اسلامی]]| پرسش مرتبط  = }}
<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>
<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[برهان هدایت عقول در کلام اسلامی]] - [[برهان هدایت عقول در فلسفه اسلامی]]</div>
<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">


==برهان هدایت عقول بر نصب الهی امام==
== برهان هدایت عقول بر نصب الهی امام ==
[[عقل]] انسان‌های معمولی و غیرمعصوم کامل نیست و در نتیجه، چنین [[انسانی]] هیچ‌گاه نمی‌تواند به عقل ناقص خود [[اعتماد]] کند. لذا چنانچه حجّتی [[الهی]] بر روی [[زمین]] موجود نباشد، احتمال [[خطا]] در امور مختلف [[زندگی]] [[انسان]] همواره وجود خواهد داشت. بسیاری از استنتاجات [[بشر]] در [[علوم طبیعی]]، با گذر [[زمان]] [[تغییر]] می‌کند و یافته‌های جدید، جایگزین باورهای قدیم او می‌گردد. در امور ماوراءالطبیعه، به دلیل [[محدودیّت]] [[دانش]] انسان، بشر تنها می‌تواند اصول کلی را با ابزار عقل [[اثبات]] کند. بنابراین، برای دسترسی به [[احکام جزئی]]، راهی جز تمسّک به [[طریق وحی]] وجود ندارد. [[پیامبر]]{{صل}} [[حجت خداوند]] است و در نتیجه، عقل درمی‌یابد که با تمسّک به ایشان، به [[حجت الهی]] دست یافته است.
[[عقل]] انسان‌های معمولی و غیرمعصوم کامل نیست و در نتیجه، چنین [[انسانی]] هیچ‌گاه نمی‌تواند به عقل ناقص خود [[اعتماد]] کند. لذا چنانچه حجّتی [[الهی]] بر روی [[زمین]] موجود نباشد، احتمال [[خطا]] در امور مختلف [[زندگی]] [[انسان]] همواره وجود خواهد داشت. بسیاری از استنتاجات [[بشر]] در [[علوم طبیعی]]، با گذر [[زمان]] [[تغییر]] می‌کند و یافته‌های جدید، جایگزین باورهای قدیم او می‌گردد. در امور ماوراءالطبیعه، به دلیل [[محدودیّت]] [[دانش]] انسان، بشر تنها می‌تواند اصول کلی را با ابزار عقل [[اثبات]] کند. بنابراین، برای دسترسی به [[احکام جزئی]]، راهی جز تمسّک به [[طریق وحی]] وجود ندارد. [[پیامبر]] {{صل}} [[حجت خداوند]] است و در نتیجه، عقل درمی‌یابد که با تمسّک به ایشان، به [[حجت الهی]] دست یافته است.


پس از [[رحلت رسول اکرم]]{{صل}}، چه تضمینی وجود دارد که بشر در مسائل فردی و [[اجتماعی]] - به ویژه در مسائل [[دینی]] و [[تکالیف الهی]] و نیز در قلمرو حلّ [[شبهات اعتقادی]] - دچار [[اشتباه]] نشود و برای همیشه در [[جهل مرکب]] باقی نماند؟ “هدایت عقول” از [[فروع]] رحمانیّت [[پروردگار]] است؛ که بر اساس آن، بر [[خداوند]] لازم است تا [[اسباب هدایت]] و کمال [[آدمیان]] را در میان بشر همیشه قرار دهد و [[حجّت]] خود را بر انسان تمام کند.
پس از [[رحلت رسول اکرم]] {{صل}}، چه تضمینی وجود دارد که بشر در مسائل فردی و [[اجتماعی]] - به ویژه در مسائل [[دینی]] و [[تکالیف الهی]] و نیز در قلمرو حلّ [[شبهات اعتقادی]] - دچار [[اشتباه]] نشود و برای همیشه در [[جهل مرکب]] باقی نماند؟ “هدایت عقول” از [[فروع]] رحمانیّت [[پروردگار]] است؛ که بر اساس آن، بر [[خداوند]] لازم است تا [[اسباب هدایت]] و کمال [[آدمیان]] را در میان بشر همیشه قرار دهد و [[حجّت]] خود را بر انسان تمام کند.


شکل منطقی [[برهان]] به این ترتیب است:
شکل منطقی [[برهان]] به این ترتیب است:
خط ۱۷: خط ۱۴:
نتیجه آنکه، [[وجود امام]] (به عنوان [[حجّت الهی]] و هادی عقول در میان [[انسان‌ها]]) بنا بر [[رحمت الهی]]، بر خداوند لازم است.<ref>[[محمد تقی فیاض‌بخش|فیاض‌بخش، محمد تقی]] و [[فرید محسنی|محسنی، فرید]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۲ (کتاب)|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل]]، ج۲ ص ۱۴۱.</ref>
نتیجه آنکه، [[وجود امام]] (به عنوان [[حجّت الهی]] و هادی عقول در میان [[انسان‌ها]]) بنا بر [[رحمت الهی]]، بر خداوند لازم است.<ref>[[محمد تقی فیاض‌بخش|فیاض‌بخش، محمد تقی]] و [[فرید محسنی|محسنی، فرید]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۲ (کتاب)|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل]]، ج۲ ص ۱۴۱.</ref>


== جستارهای وابسته ==
== پرسش مستقیم ==
 
* [[برهان هدایت عقول چگونه نصب الهی امام را ثابت می‌کند؟ (پرسش)]]
==پرسش مستقیم==
{{پایان مدخل وابسته}}
*[[برهان هدایت عقول چگونه نصب الهی امام را ثابت می‌کند؟ (پرسش)]]
{{پایان مدخل‌های وابسته}}


== منابع ==
== منابع ==
خط ۲۸: خط ۲۳:
{{پایان منابع}}
{{پایان منابع}}


==پانویس==
== پانویس ==
{{پانویس}}
{{پانویس}}


[[رده:برهان هدایت عقول]]
[[رده:برهان هدایت عقول]]
[[رده:مدخل]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۲۴ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۸:۴۸

برهان هدایت عقول بر نصب الهی امام

عقل انسان‌های معمولی و غیرمعصوم کامل نیست و در نتیجه، چنین انسانی هیچ‌گاه نمی‌تواند به عقل ناقص خود اعتماد کند. لذا چنانچه حجّتی الهی بر روی زمین موجود نباشد، احتمال خطا در امور مختلف زندگی انسان همواره وجود خواهد داشت. بسیاری از استنتاجات بشر در علوم طبیعی، با گذر زمان تغییر می‌کند و یافته‌های جدید، جایگزین باورهای قدیم او می‌گردد. در امور ماوراءالطبیعه، به دلیل محدودیّت دانش انسان، بشر تنها می‌تواند اصول کلی را با ابزار عقل اثبات کند. بنابراین، برای دسترسی به احکام جزئی، راهی جز تمسّک به طریق وحی وجود ندارد. پیامبر (ص) حجت خداوند است و در نتیجه، عقل درمی‌یابد که با تمسّک به ایشان، به حجت الهی دست یافته است.

پس از رحلت رسول اکرم (ص)، چه تضمینی وجود دارد که بشر در مسائل فردی و اجتماعی - به ویژه در مسائل دینی و تکالیف الهی و نیز در قلمرو حلّ شبهات اعتقادی - دچار اشتباه نشود و برای همیشه در جهل مرکب باقی نماند؟ “هدایت عقول” از فروع رحمانیّت پروردگار است؛ که بر اساس آن، بر خداوند لازم است تا اسباب هدایت و کمال آدمیان را در میان بشر همیشه قرار دهد و حجّت خود را بر انسان تمام کند.

شکل منطقی برهان به این ترتیب است:

اولاً، امام، هادی عقول است (صغری)؛

ثانیاً، وجود هادی عقول، بر خداوند لازم است (کبری)؛

نتیجه آنکه، وجود امام (به عنوان حجّت الهی و هادی عقول در میان انسان‌ها) بنا بر رحمت الهی، بر خداوند لازم است.[۱]

پرسش مستقیم

منابع

پانویس