بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱۱: | خط ۱۱: | ||
*آیه ۶۷ سوره مائده به "آیه تبلیغ"<ref>تتمة المراجعات، ص۵۴؛ نمونه، ج۵، ص۴.</ref> مشهور شده است: {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ مَا أُنزِلَ إِلَيْكَ مِن رَّبِّكَ وَإِن لَّمْ تَفْعَلْ فَمَا بَلَّغْتَ رِسَالَتَهُ وَاللَّهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ إِنَّ اللَّهَ لاَ يَهْدِي الْقَوْمَ الْكَافِرِينَ}}﴾}}<ref> ای پیامبر! آنچه را از پروردگارت به سوی تو فرو فرستاده شده است برسان و اگر نکنی پیام او را نرساندهای؛ و خداوند تو را از (گزند) مردم در پناه میگیرد، خداوند گروه کافران را راهنمایی نمیکند؛ سوره مائده، آیه:۶۷.</ref> | *آیه ۶۷ سوره مائده به "آیه تبلیغ"<ref>تتمة المراجعات، ص۵۴؛ نمونه، ج۵، ص۴.</ref> مشهور شده است: {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ مَا أُنزِلَ إِلَيْكَ مِن رَّبِّكَ وَإِن لَّمْ تَفْعَلْ فَمَا بَلَّغْتَ رِسَالَتَهُ وَاللَّهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ إِنَّ اللَّهَ لاَ يَهْدِي الْقَوْمَ الْكَافِرِينَ}}﴾}}<ref> ای پیامبر! آنچه را از پروردگارت به سوی تو فرو فرستاده شده است برسان و اگر نکنی پیام او را نرساندهای؛ و خداوند تو را از (گزند) مردم در پناه میگیرد، خداوند گروه کافران را راهنمایی نمیکند؛ سوره مائده، آیه:۶۷.</ref> | ||
*عالمان [[شیعه]] و بسیاری از [[اهل سنت]] چنین باور دارند که این آیه، در [[حجةالوداع]] "هیجدهم ذیحجّه" در [[غدیر خم]] برای اعلام جانشینی [[امام علی|حضرت علی]]{{ع}} از سوی [[پیامبر]]{{صل}} نازل شده است <ref>اسبابالنّزول، واحدی، ص ۱۶۵؛ الدّرالمنثور، ج ۳، ص ۱۱۷؛ شواهد التنزیل، ج ۱، ص ۲۵۰.</ref>. پس از آنکه [[پیامبر]]{{صل}} از بیم توطئه منافقان بر ضدّاسلام، اعلام ولایت [[امام علی|علی]]{{ع}} را به تأخیر انداخت، فرشته [[وحی]] نازل شد و با نزول این آیه، بر ابلاغ [[ولایت]] [[امام علی|علی]] به مردم تأکید کرد و حفاظت از گزند منافقان را به [[پیامبر]]{{صل}} وعده داد. پس از نزول این آیه، [[پیامبر]]{{صل}} دستور توقّف مسلمانان در بیابان گرم و خشک [[غدیر خم]] را صادرکرد و در برابر انبوهی از جمعیّت که تعداد آنها را از هفتاد هزار تا صد و بیست هزار گفتهاند، فرمان الهی یعنی وصایت و جانشینی [[امام علی|علی]]{{ع}} را به مردم ابلاغ کرد<ref>[[علی خراسانی|خراسانی، علی]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱، ص۴۲۱.</ref>. | *عالمان [[شیعه]] و بسیاری از [[اهل سنت]] چنین باور دارند که این آیه، در [[حجةالوداع]] "هیجدهم ذیحجّه" در [[غدیر خم]] برای اعلام جانشینی [[امام علی|حضرت علی]]{{ع}} از سوی [[پیامبر]]{{صل}} نازل شده است <ref>اسبابالنّزول، واحدی، ص ۱۶۵؛ الدّرالمنثور، ج ۳، ص ۱۱۷؛ شواهد التنزیل، ج ۱، ص ۲۵۰.</ref>. پس از آنکه [[پیامبر]]{{صل}} از بیم توطئه منافقان بر ضدّاسلام، اعلام ولایت [[امام علی|علی]]{{ع}} را به تأخیر انداخت، فرشته [[وحی]] نازل شد و با نزول این آیه، بر ابلاغ [[ولایت]] [[امام علی|علی]] به مردم تأکید کرد و حفاظت از گزند منافقان را به [[پیامبر]]{{صل}} وعده داد. پس از نزول این آیه، [[پیامبر]]{{صل}} دستور توقّف مسلمانان در بیابان گرم و خشک [[غدیر خم]] را صادرکرد و در برابر انبوهی از جمعیّت که تعداد آنها را از هفتاد هزار تا صد و بیست هزار گفتهاند، فرمان الهی یعنی وصایت و جانشینی [[امام علی|علی]]{{ع}} را به مردم ابلاغ کرد<ref>[[علی خراسانی|خراسانی، علی]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱، ص۴۲۱.</ref>. | ||
==مقدمه== | |||
*در آخرین سال عمر [[پیامبر]]{{صل}} و در سفر حجة الوداع، هنگام بازگشت از حج در [[جحفه]] و محل [[غدیر خم]]، آیهای نازل شد و [[پیامبر|پیامبر خدا]] را مأمور به تبلیغ پیامی از سوی خدا به مردم کرد، پیام مهمّی که اگر [[پیامبر خاتم|رسول خدا]]{{صل}} آن را نمیرساند، رسالت الهی را انجام نداده بود و آن پیام، [[وصایت]] و [[خلافت امام علی|خلافت علی]]{{ع}} پس از [[پیامبر]] بود. این آیه که به آیۀ تبلیغ معروف است، چنین است: {{عربی|اندازه=155%|﴿{{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ مَا أُنزِلَ إِلَيْكَ مِن رَّبِّكَ وَإِن لَّمْ تَفْعَلْ فَمَا بَلَّغْتَ رِسَالَتَهُ وَاللَّهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ إِنَّ اللَّهَ لاَ يَهْدِي الْقَوْمَ الْكَافِرِينَ}}﴾}}<ref>سوره مائده آیه۶۷</ref> به اجماع مفسران [[شیعه]] و روایات [[اهل بیت]]{{عم}} و مورخان شیعی، این آیه دربارۀ [[امامت]] [[امام علی|علی]]{{ع}} نازل شده و از دلائل عمدۀ اثبات [[امامت]] آن حضرت است. هرچند اهل سنّت کوشیدهاند در تأویل معنای آیه با تردید و تشکیک در مکان و زمان نزول آیه، آن را از حجّیت و سندیّت بیندازند، امّا دلائل و نقلها به حدّ تواتر است و آنقدر زیاد است که هر تردیدی را از بین میبرد. علامۀ امینی با نقل این واقعه و نزول آیه و خطبۀ [[پیامبر]] در غدیر و حوادث مربوط به آن از ۱۱۰ نفر از صحابه و ۸۴ نفر از تابعین و ۳۵۶ نفر از روات [[اهل سنت]] در طول چهارده قرن و یادکرد از مؤلفانی که دربارۀ حدیث غدیر، تألیف مستقلّی داشتهاند، جای هیچ تردیدی را باقی نمیگذارد.<ref>الغدیر، ج۱ ص ۱۴ تا ۱۵۸، در این زمینه نیز ر. ک: المراجعات، مراجعۀ ۱۲ و تعلیقۀ شمارۀ ۸۹ و ۶۲۷، «آیات الغدیر» ، کورانی، ص 170، «بحار الأنوار» ، ج ۳۷ص ۱۰۸، «احقاق الحق» ، ج ۶ ص ۳۴۷ و ج ۱۴ ص ۳۲، «فصلنامۀ طلوع» ، شمارۀ ۸-۹ مقالۀ «بررسی دیدگاههای فریقین دربارۀ آیۀ تبلیغ»</ref> [[پیامبر خاتم|پیامبر خدا]]{{صل}} با آنکه در طول ۲۳ سال، بارها موضوع ولایت و وصایت [[امام علی|علی]]{{ع}} را مطرح کرده بود، امّا از واکنش منفی و مخالفتهای سران قریش نسبت به اعلان عمومی آن بیمناک بود. آنچه در آیه تضمینی بر نگهداری [[پیامبر]] از آن خطرها و بیمها دارد وَ اَللّٰهُ یَعْصِمُکَ مِنَ اَلنّٰاسِ اشاره به همین نکته است. [[پیامبر خاتم|رسول خدا]]{{صل}} در اجرای این فرمان الهی، در [[غدیر خم]] در حضور جمعیتی بیش از صدهزار از مسلمانان که از حجّة الوداع برمیگشتند، ضمن خطبهای بلند، آن حضرت را به [[امامت]] مسلمین منصوب کرد و از مردم خواست به خیمۀ علی بروند و به او به عنوان [[امام علی|امیر المؤمنین]]{{ع}}، سلام و تحیّت بگویند. هرچند این روشنترین واقعه و قطعیترین سند را برای [[خلافت امام علی|خلافت علی]]{{ع}} نادیده گرفتند و پس از وفات پیامبر، در سقیفه گرد آمدند و در یک انتخاب ناقص، دیگری را به خلافت برگزیدند. نزول آیۀ {{عربی|اندازه=155%|﴿{{متن قرآن|الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ...}}﴾}}<ref>سوره مائده آیه۳</ref> پس از پایان مراسم غدیر، بر اهمیت نقش [[امام]]ت در فرهنگ دینی و تداوم خطّ رسالت گواه است.<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]، ص:۳۳.</ref> | |||
==منابع== | ==منابع== | ||
* [[پرونده:000052.jpg|22px]] [[علی خراسانی|خراسانی، علی]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)|'''دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱''']]؛ | * [[پرونده:000052.jpg|22px]] [[علی خراسانی|خراسانی، علی]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)|'''دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱''']]؛ | ||
* [[پرونده:1368987.jpg|22px]] [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|'''فرهنگ غدیر''']]. | |||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
{{پانویس2}} | {{پانویس2}} | ||
[[رده:مدخلهای درجه دو دانشنامه]] | [[رده:مدخلهای درجه دو دانشنامه]] | ||
[[رده: | [[رده:آآیه تبلیغ]] | ||
[[رده:بررسی انطباق شئون امامت]] | [[رده:بررسی انطباق شئون امامت]] | ||
[[رده:مدخل فرهنگ غدیر]] | |||