حضرت مریم در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

== مقدمه ==

[[حضرت مریم]] از شخصیت‌هایی است که در [[تاریخ]] [[دعوت پیامبر]] و شیوه [[تبلیغ]] آن [[حضرت]] [[جایگاه]] ویژه ای دارد. سوره‌ای از [[قرآن]] به نام او اختصاص دارد و در چندین [[سوره]] از جمله: [[آل عمران]]، [[مائده]] و [[تحریم]] نام او بارها آمده و حتی گاه [[قرآن]] یاد [[پیامبر]] اولوالعزمی چون [[عیسی]] را با نام مادرش [[مریم]] مزین می‌کند، به این [[دلیل]]، [[مریم]] {{س}} الگویی فراجنسیتی است، که [[شناخت]] صحیح شخصیتی مثل [[مریم]] {{س}} بسیار لازم و تأثیرگذار در [[ترویج]] [[معنویت]] و [[اخلاق]] است. همچنین نقطه آغاز [[شناخت]] [[آیین مسیحیت]] از [[حضرت مریم]] {{س}} تا [[عیسی]] ناصری است. در سازمان [[مسیحیت]] رشته‌ای به نام مریم‌شناسی آمده و سرگذشت این بانوی [[مقدس]] که از [[طریق وحی]] برای [[پیامبر اسلام]] {{صل}} بیان شده تحقیق و بررسی انجام می‌شود. از سویی برای [[مریم]] در [[قرآن]]، مقامی بس منیع در حد [[انبیای الهی]] و [[ارتباط]] [[وحیانی]] برای جنس [[زن]] در نظر گرفته شده و از جهتی به عنوان الگوی [[تربیتی]] و چهره‌پردازی مثبت آمده است. به عبارت دیگر، اشاره به [[الگو]] و [[پیروی]] از آن، جزو نیازهای بشری است که در جهت [[کمال‌گرایی]] و نیل به [[تکامل]] به طور [[فطری]] در نهاد [[انسان]] قرار داده شده است. [[پیامبر]]، به این نیاز [[روانی]] [[بشر]] پاسخ داده و الگوهایی را در [[زن]] و مرد معرفی کرده است، که به طور کلّی به عنوان نمونۀ تجسم [[حقیقت]] و تحقق عینیت نیازهای [[معنوی]] است. نکته مهم این توصیف‌ها از فردی است که از نظر [[انسانی]] در جنس مؤنث قرار گرفته و در آن عصر [[تحقیر]] می‌شده است. ایشان به مخاطب خود می‌خواهد نشان دهد، که او در جنبۀ [[شخصیت]] [[روحی]] و [[روانی]] و [[اجتماعی]] [[فطرت]] انسانی‌اش به منصه [[ظهور]] و [[شکوفایی]] رسیده و از نظر [[اعتقادی]]، [[رفتاری]]، منطبق بر [[تعالیم]] و [[آموزه‌های دینی]] و در مراحل بالای [[انسانیت]] است و از این‌رو، [[پیروی]] از او سبب [[نیک]] بختی و [[سعادت]] و [[تکامل انسان]] می‌گردد.

از سوی دیگر [[عهد جدید]] و [[قرآن مجید]]، در باره [[زندگی]] و این [[شخصیت]]، دارای مشترکات زیادی است، اما از جنبه‌های مهمی نیز با یکدیگر متفاوت است. [[قرآن کریم]] در [[سورۀ آل‌عمران]]، در [[نقل]] جریانات مربوطه به [[حضرت عیسی]] {{ع}}، از [[حضرت مریم]] {{س}} شروع می‌کند و جریان مربوط به [[نذر]] [[مادر]] وی، نام‌گذاری [[مریم]] و [[پناه]] بردن وی به درگاه [[خداوند]]، [[سرپرستی]] [[حضرت]] [[زکریا]] {{ع}} برای [[مریم]] و [[کرامات]] و وقایعی را که برای [[مریم]] {{س}} رخ داده، بازگو می‌نماید. در آیاتی از [[سوره مریم]] به عنوان کتاب [[مریم]]، داستان حامله شدن خود وی را با تعبیر دیگری به شکل [[زیبا]] از طریق فرستادن [[روح]] خود به او بیان می‌کند. اما در جای دیگر از او به عنوان [[صدیقه]] یاد می‌کند، او را در زمره قانتین به شمار می‌آورد {{متن قرآن|وَمَرْيَمَ ابْنَتَ عِمْرَانَ الَّتِي أَحْصَنَتْ فَرْجَهَا فَنَفَخْنَا فِيهِ مِنْ رُوحِنَا وَصَدَّقَتْ بِكَلِمَاتِ رَبِّهَا وَكُتُبِهِ وَكَانَتْ مِنَ الْقَانِتِينَ}}<ref>«و (نیز) مریم دختر عمران را که پاکدامن بود و ما از روح خویش در آن دمیدیم؛ و سخنان و کتاب‌های پروردگارش را باور داشت و از فرمانبرداران بود» سوره تحریم، آیه ۱۲.</ref> و وی را به همراه پسرش، [[عیسی بن مریم]] که بدون “تماس” [[مریم]] با [[بشر]] متولد می‌شود، [[معجزه]] و آیت برای جهانیان معرفی می‌کند و غلوکنندگان دربارۀ [[حضرت مسیح]] و مادرش را تخطئه و محکوم می‌نماید<ref>{{متن قرآن|مَا الْمَسِيحُ ابْنُ مَرْيَمَ إِلَّا رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُ وَأُمُّهُ صِدِّيقَةٌ كَانَا يَأْكُلَانِ الطَّعَامَ انْظُرْ كَيْفَ نُبَيِّنُ لَهُمُ الْآيَاتِ ثُمَّ انْظُرْ أَنَّى يُؤْفَكُونَ}} «مسیح پسر مریم جز پیامبری نبود که پیش از او (نیز) پیامبران (بسیار) گذشتند و مادر او زنی بسیار راستکردار بود؛ هر دو غذا می‌خوردند؛ بنگر چگونه آیات (خویش) را برای آنان روشن می‌داریم سپس بنگر به کجا باز گردانده می‌شوند!» سوره مائده، آیه ۷۵.</ref>. در آیۀ ۱۱۶ [[سورۀ مائده]]<ref>{{متن قرآن|وَإِذْ قَالَ اللَّهُ يَا عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ أَأَنْتَ قُلْتَ لِلنَّاسِ اتَّخِذُونِي وَأُمِّيَ إِلَهَيْنِ مِنْ دُونِ اللَّهِ قَالَ سُبْحَانَكَ مَا يَكُونُ لِي أَنْ أَقُولَ مَا لَيْسَ لِي بِحَقٍّ إِنْ كُنْتُ قُلْتُهُ فَقَدْ عَلِمْتَهُ تَعْلَمُ مَا فِي نَفْسِي وَلَا أَعْلَمُ مَا فِي نَفْسِكَ إِنَّكَ أَنْتَ عَلَّامُ الْغُيُوبِ}} «و یاد کن که خداوند به عیسی پسر مریم فرمود: آیا تو به مردم گفتی که من و مادرم را دو خدا به جای خداوند بگزینید؟ گفت: پاکا که تویی، مرا نسزد که آنچه را حقّ من نیست بر زبان آورم، اگر آن را گفته باشم تو دانسته‌ای، تو آنچه در درون من است می‌دانی و من آنچه در ذات توست نمی‌دانم، بی‌گمان این تویی که بسیار داننده نهان‌هایی» سوره مائده، آیه ۱۱۶.</ref>، به عقیدۀ شرک‌آلودی اشاره می‌کند که بر اساس آن [[حضرت مسیح]] و مادرش - [[حضرت مریم]] - در [[مقام]] [[تقدیس]] تا حد [[پرستش]] بالا برده شده و هم‌ردیف [[خداوند]] تبارک و تعالی قرار داده شده‌اند، در حالی که [[حضرت مسیح]] {{ع}} [[خداوند]] را از داشتن هرگونه شریکی منزه دانسته، خود را از ادعای [[الوهیت]] مبرا ساخته است. [[قرآن کریم]] و [[کتاب]] [[عهد جدید]] هردو به باردار شدن [[حضرت مریم]] {{س}} در عین دوشیزگی تصریح می‌نمایند و [[نقل]] این جریان در [[انجیل لوقا]]، شباهت‌هایی نیز با [[قرآن]] دارد، ولی [[انجیل متی]] در این باره با [[قرآن]] و [[لوقا]] متفاوت است. [[قرآن کریم]] با تعبیرات مختلف [[عقاید]] مشرکانه دربارۀ [[حضرت مسیح]] و [[حضرت مریم]] را مردود و [[باطل]] دانسته، معتقدان به این نظر را [[سرزنش]] می‌نماید.