بحث:مسجد النبی: تفاوت میان نسخه‌ها

بحث:مسجد النبی (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۱۹ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۵۴

۱۲٬۱۵۷ بایت اضافه‌شده ، ‏۱۹ ژوئن ۲۰۲۴

←‏پانویس

دیداریویکی‌متن

Jaafari

مدیران

۸۰٬۴۴۹

ویرایش

@@ خط ۵: / خط ۵: @@
 [[قبر مطهر]] [[پیامبر]] {{صل}} هم اکنون در این [[مسجد]] قرار دارد و قبة الخضرا (گنبد سبز) بر روی [[مرقد]] اوست و بسیار توصیه شده به رفتن به آن [[مسجد]] و [[نماز خواندن]] در آن و [[زیارت]] [[قبر]] [[حضرت رسول]] {{صل}} در زمان آن [[حضرت]]، خانه وی و اتاق‌های همسرانش و خانه [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} و [[فاطمه]] {{س}} کنار [[مسجد]] بوده که اکنون با توسعه [[مسجد]] در داخل آن است<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)|فرهنگ‌نامه دینی]]، ص۲۱۲-۲۱۳.</ref>.
+==درهای مسجدالنبی{{صل}}==
+از هنگام بنای [[مسجد النبی]]{{صل}} تا کنون، تعداد درهای آن [[تغییر]]، افزایش و یا کاهش یافته است. این [[مسجد]] در [[زمان حیات پیامبر]]{{صل}} - تا [[سال یازدهم هجری]] - تنها سه در داشته و در دوران‌های بعد به ویژه دوران [[اموی]] تعداد آنها به بیست عدد رسید. در دوران [[عثمانی]] کلیه درهای جدید بسته و تنها پنج باب به جا ماند. در دوران [[حکومت]] سعودی، شش باب دیگر به مجموع آن افزوده شد. سه بابی که در ابتدای بنای مسجد، یعنی [[دوران پیامبر]]{{صل}} قرار داشت، عبارت بود از:
+#«باب [[جبرئیل]]» در میانه شرقی.
+#«[[باب الرحمه]]» در شمال [[دیوار]] [[غربی]].
+#«باب عاتکه» در دیوار جنوبی<ref>پیامبر{{صل}} هنگام تغییر قبله به سوی مکه باب عاتکه را مسدود و باب دیگری که ظاهراً در شمال مسجد قرار داشت به جای آن باز فرمود.</ref>.
+باب جبرئیل یکی از مهم‌ترین درهای مسجدالنبی{{صل}} است که به نام‌های «باب الجنائز»، «باب الجبر» و «باب [[عثمان]]» نیز معروف بوده است. وجه [[تسمیه]] آن به جبرئیل{{ع}} چنین است که آن [[مأمور]] [[امین]] و مُنزل [[وحی]]، از این راه به محضر [[پیامبر]]{{صل}} شرفیاب شده است. این [[فرشته]] [[الهی]] پس از پایان [[غزوه خندق]] در این مکان ایستاد و به [[رسول خدا]]{{صل}} گفت: آیا [[سلاح]] خود را افکنده‌اید؟ پیامبر{{صل}} فرمود: بلی؛ وی گفت: [[خداوند]] می‌فرماید: ما هرگز تو را به افکندن سلاح امر نکرده‌ایم، باید به سوی «[[بنی‌قریظه]]» [[حرکت]] کنی؛ آن‌گاه افزود: من به سوی آنان رفته و در خانه‌های‌شان [[زلزله]] می‌افکنم. پس رسول خدا{{صل}} به [[بلال]] فرمود تا [[اذان]] سر دهد و آنگاه خطاب به [[مسلمانان]] اظهار داشتند: هر کس که از ما [[اطاعت]] می‌کند نباید [[نماز عصر]] را جز در [[سرزمین]] بنی‌قریظه بخواند. [[صحابه]] بی‌درنگ [[مسلح]] و [[بسیج]] شده و همراه رسول خدا{{صل}} حرکت کردند. در مکانی که جبرئیل{{ع}} [[نزول]] فرمود، به یاد آن [[رسول]] الهی - کنار دری که به همین سبب آن را باب جبرئیل خواندند، سنگی سیاه قرار دادند.
+این باب را به این سبب «باب الجنائز» گفته‌اند که مکان [[نماز]] بر [[مردگان]] (مکان جنائز) در مجاورت این محل قرار داشته و همچنین پس از [[اقامه نماز]] بر میت، وی را از این باب خارج ساخته و به سوی «[[قبرستان بقیع]]» می‌برده‌اند. این در به «باب [[عثمان]]» نیز معروف بود؛ زیرا رو به روی [[خانه]] «[[عثمان بن عفان]]» قرار داشت. باب [[جبرئیل]]{{ع}} اکنون در جای اولیه و اصلی خود نیست. مکان اصلی آن پشت [[مقبره]] یا [[حجره]] [[پیامبر]]{{صل}} در سمت شرق یعنی دقیقاً پشت باب النبی{{صل}} است<ref>باب النبی{{صل}} یکی از درهای اصلی زمان پیامبر{{صل}} بوده که از منزل آن حضرت به درون مسجد باز می‌شده است.</ref> که آن حضرت از آن در به [[مسجد]] وارد می‌شدند.
+این باب در [[توسعه]] اولیه مسجد پس از [[غزوه خیبر]] چهار متر [[پایین‌تر]] به سمت شمال منتقل شد که موقعیت آن اکنون منتهی الیه [[دیوار]] شرقی [[خانه فاطمه]]{{س}} و حجره و [[ضریح]] پیامبر{{صل}} است. در توسعه عثمان بن عفان از این مکان نیز حدود سه متر همراه با دیوار شرقی عقب‌تر رفته و لذا محل اولیه آن داخل مسجد قرار گرفت. در توسعه «عبدالمجید [[عثمانی]]» (۱۲۶۵ق) این در برای [[سهولت]] ورود و خروج [[زایران]] یا برای امکان اقامه نماز در بیرون مسجد بسته شد و در دیگری به موازات آن حدود سه الی چهار متر پایین‌تر، به طرف شمال در همان دیوار باز شد که امروزه این در پابرجا و به باب جبرئیل{{ع}} مشهور است. در مکان قبلی این باب که در دوره عثمانی [[تغییر]] یافت، پنجره‌ای گذاشته و بالای آن به خط [[زیبایی]] این [[آیه]] را نوشتند:
+{{متن قرآن|إِنَّ اللَّهَ وَمَلَائِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى النَّبِيِّ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَيْهِ وَسَلِّمُوا تَسْلِيمًا}}<ref>«خداوند و فرشتگانش بر پیامبر درود می‌فرستند، ای مؤمنان! بر او درود فرستید و به شایستگی (بدو) سلام کنید» سوره احزاب، آیه ۵۶.</ref>.
+این کار به این دلیل انجام شد که مکان اصلی باب جبرئیل{{ع}} در دوره [[عثمان]] مشخص باشد. هم اکنون نیز آن [[آیه]] بالای پنجره مذکور دیده می‌شود و سایر پنجره‌ها این آیه را ندارد. روبه‌روی همین مکان، حدود دو الی سه متر عقب‌تر در داخل [[مسجد]] که اکنون دیواره شرقی [[ضریح]] است. مکان اولیه باب [[جبرئیل]]{{ع}} در [[دوران پیامبر]]{{صل}} است.
+البته نشانه دیگری نیز برای مکان قبلی آن در دوره عثمان وجود دارد و آن این است که بالای آیه مذکور، دایره‌ای مکتوب به نام «[[عزرائیل]]{{ع}}» به خط [[زیبا]] و در زمینه سبز دیده می‌شود و این دقیقاً نشانه مکان باب جبرئیل{{ع}} در [[دوران عثمان]] است. پنجره‌های دیگری که گفته شد، از شمال این پنجره به نام [[اسرافیل]] و در جنوب نام [[میکائیل]]{{ع}} بالای آن دیده می‌شود. نام «عزرائیل» که نشانه مکان اصلی باب جبرئیل{{ع}} در دوره عثمان است میان این دو پنجره قرار گرفته است.
+اما وجه [[تسمیه]] آن به «باب الجبر» به این سبب است که [[خاندان]] میت مجبور بوده‌اند تا مرده خود را از این در خارج سازند.
+و اما [[خلیفه دوم]] در دوران خود در سمت شرق و غرب به درهای [[مسجدالنبی]]{{صل}} دو باب افزود. باب النساء را بعد از باب جبرئیل{{ع}} و [[باب السلام]] را بعد از [[باب الرحمه]] قرار داد و مکان باب [[عاتکه]] و باب جبرئیل{{ع}} را [[تغییر]] نداد.
+«باب النساء» به «باب رَیطه» دختر [[سفاح عباسی]] مشهور بود؛ زیرا رو به روی [[خانه]] وی قرار داشت. بعضی آن را از درهای اصلی دوران پیامبر{{صل}} دانسته‌اند که [[عمر بن خطاب]] هنگام احداث مسجد با قرار دادن این در گفت {{عربی|هذا باب النساء}} و این طبق میل [[پیامبر]]{{صل}} بود که می‌خواستند دری مخصوص [[زنان]] به مسجد باز شود. اما [[سمهودی]] و دیگران [[زمان]] ساخت این در را، دوران خلیفه دوم می‌دانند. نام دیگر آن «باب ابی بکر» بوده است؛ زیرا «مطری» خانه ریطه راهمان خانه [[ابوبکر]] می‌داند<ref>وفاء الوفاء باخبار دار المصطفی، سمهودی، ج۱، ص۶۹۲.</ref>.
+باب النساء کنونی مقداری عقب‌تر از مکان اصلی آن است و مکان اولیه آن به پشت «ایوان صفه» متصل بوده است. [[زنان]] اغلب از این در داخل [[مسجد]] شده و هم اکنون نیز ساعاتی از [[روز]] به آنان اختصاص دارد. شایان یادآوری است که در [[دوران عثمان]] به درهای مسجد افزوده نشد.
+و اما «[[عمر بن عبدالعزیز]]» عامل [[ولید بن عبدالملک]] در [[سال ۸۶ ق]]، اقدام به [[توسعه]] و ترمیم [[مسجدالنبی]]{{صل}} کرد. در این [[زمان]] تعداد درهای مسجد به بیست باب افزایش یافت. درهای این دوران عبارت بودند از:
+'''درهای شرقی'''
+#باب [[علی بن ابی طالب]]{{ع}}.
+#باب النبی{{صل}}.
+#باب [[جبرئیل]]{{ع}}.
+#باب النساء.
+#باب [[مروان بن حکم]].
+#دری کنار [[خانه]] اسماء بنت الحسن بن عبدالله.
+#دری مقابل کوچه مناصق.
+#دری رو به روی خانه [[صوافی]].
+#دری مقابل خانه [[خالد بن ولید]].
+'''درهای [[غربی]]'''
+#دری مقابل خانه [[ام موسی]].
+#دری رو به روی خانه [[جعفر بن خالد]].
+#باب عاتکه.
+# [[باب الرحمه]].
+#باب السوق.
+#باب الزیاده.
+# [[باب السلام]].
+'''درهای شمالی'''
+#دری مقابل خانه [[حمید بن عبدالرحمان بن عوف]].
+#دری رو به روی [[ظاهریه]].
+#دری مقابل خانه‌های خالصه.
+#دری مقابل خانه منیره.
+باید افزود که این درها بین سال‌های (۶۶ تا ۹۶ق) ساخته شده و ابن زباله تعداد آنها را ۲۴ عدد ذکر کرده است<ref>وفاء الوفاء باخبار دار المصطفی، سمهودی، ج۱، ص۶۸۶ الی ۶۹۸. </ref>.
+در دوران [[عثمانی]]، غیر از پنج باب اصلی، سایر درها بسته شد. آنها عبارت بودند:
+در غرب باب السلام و باب الرحمه؛ در شرق باب النساء و باب جبرئیل{{ع}}؛ در شمال باب التوسل یا باب المجیدی<ref>وفاء الوفاء باخبار دار المصطفی، سمهودی، ج۱، ص۶۸۶ الی ۶۹۸. </ref>.
+در اوایل دوران سعودی تعداد درهای [[مسجد النبی]]{{صل}} به یازده عدد رسید و بر درهای گذشته، شش باب به این شرح افزوده شد:
+#در شرق: باب [[البقیع]] که مقابل پای [[مبارک]] [[پیامبر]]{{صل}} قرار دارد و مناره رئیسیه بر آن واقع شده است.
+#در غرب: ابواب [[صدیق]] (سه باب).
+#در شمال: باب [[عثمان]] - باب [[عمر بن خطاب]] - باب [[عبدالعزیز]] - باب [[ملک]] سعود.
+در توسعه دوم سعودی راه‌های ورودی زیادی به مسجد باز شد و فاصله بین ستون‌های دیوارها، محل ورود به [[مسجد]] گردید که شب‌ها به وسیله درهای آهنی بسته می‌شود.<ref>[[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)|محمدنامه]]، ص ۴۸۷.</ref>
 == پانویس ==
 {{پانویس}}