←روشهای تربیتی
برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
|||
| خط ۹۸: | خط ۹۸: | ||
== روشهای تربیتی == | == روشهای تربیتی == | ||
{{اصلی|روشهای تربیتی}} | {{اصلی|روشهای تربیتی}} | ||
روشهای تربیتی، دستورهای جزئی است که مبتنی بر اصولاند و در واقع، شیوههای عملی انجام عمل [[تربیتی]] به شمار میآیند. برخی از روشهای تربیتی عبارتاند از: | روشهای تربیتی، دستورهای جزئی است که مبتنی بر اصولاند و در واقع، شیوههای عملی انجام عمل [[تربیتی]] به شمار میآیند. برخی از روشهای تربیتی عبارتاند از: | ||
# اظهار [[محبت]]: از روشهایی که دارای تأثیر زیادی بر [[تربیت اخلاقی]] افراد و [[جامعه]] است، ابراز محبت است. اگر میان افراد در روابط فردی یا میان افراد جامعه رابطه برادرانه و محبتآمیز برقرار باشد، چنین جامعهای دارای روابطی سالم خواهد بود<ref>امام خمینی، صحیفه، ۱۳/۱۳۱.</ref>. | |||
# پدیدآوردن احساس نیاز: یکی از روشهایی که در تربیت [[انسانها]] اهمیت دارد، ایجاد نیاز در مخاطب است. این روش از جمله روشهای عملی است که بر پایه انسانشناسی [[استوار]] است. | |||
# [[پند]] و [[اندرز]]: با توجه به آیه {{متن قرآن|وَمَا كَانَ الْمُؤْمِنُونَ لِيَنْفِرُوا كَافَّةً فَلَوْلَا نَفَرَ مِنْ كُلِّ فِرْقَةٍ مِنْهُمْ طَائِفَةٌ لِيَتَفَقَّهُوا فِي الدِّينِ وَلِيُنْذِرُوا قَوْمَهُمْ إِذَا رَجَعُوا إِلَيْهِمْ لَعَلَّهُمْ يَحْذَرُونَ}}<ref>«و مؤمنان نباید همگی رهسپار (جهاد یا آموختن دانش) شوند؛ اما چرا از هر گروه ایشان دستهای رهسپار نمیگردند تا دین آگاه شوند و چون نزد قوم خود باز آمدند آنها را بیم دهند باشد که بپرهیزند» سوره توبه، آیه ۱۲۲.</ref> روش پند و اندرز، [[وظیفه عالمان]] و تحصیل کنندگان [[علم]] است<ref>امام خمینی، صحیفه، ۱۵/۴۱۴.</ref>. | |||
# الگوسازی در [[عمل]]: در [[آموزههای اسلامی]] یکی از بهترین و کارآمدترین شیوهها برای اصلاح و [[تربیت فردی]] و [[اجتماعی]]، الگوسازی و روش عملی است. [[روایات اسلامی]] از [[مربیان]] میخواهد که تنها به سخن و [[ارشاد]] گفتاری بسنده نکنند و پیش از هر چیز با رفتار شایسته خود، دعوت کننده دیگران به سوی خیر و [[صلاح]] باشند<ref>کلینی، الکافی، ۲/۷۷–۷۸ و ۱۰۵؛ نهج البلاغه، ترجمه سیدجمالالدین دینپرور، ن۴۵، ۴۴۱–۴۴۵.</ref>. | |||
# مداومت و تکرار: از آنجا که تربیت امری تدریجی است، لازم است استمرار داشته باشد تا بتواند بهخوبی مؤثر واقع شود و فرد را به کمال برساند<ref>عروسی، نتایج الافکار، ۴/۲۳۵.</ref>. در تربیت [[انسان]] باید مطلبی را چندین بار و با چندین زبان و وضع تکرار کرد تا نتیجهبخش باشد و تکرار [[عبادات]] و کثرت [[اذکار]] نیز به همین جهت است که [[قلب]] از آن تأثیر بپذیرد و زبان قلب گشوده شود و قلب ذاکر، [[داعی]] و عبادتکننده شود<ref>امام خمینی، آداب الصلاة، ۲۹–۳۰؛ امام خمینی، صحیفه، ۱۳/۳۹۷–۳۹۸.</ref>. | |||
# بهرهبردن از روشهای گوناگون: کسی که [[وظیفه]] تربیت را بر عهده دارد؛ لازم است، از روشهای مختلف و عبارتهای گوناگون در این راه استفاده کند؛ زیرا [[قلوب]] افراد مختلف و پراکندهاند. همچنانکه [[قرآن کریم]] در تربیت و [[انذار]] خود از روشهای مختلف، مانند حکایت، [[تاریخ]]، امثال، رموز و مانند آن استفاده کرده است. چنانکه بعضی از [[نفوس]] برای [[تعلیم و تربیت]] به صراحت لهجه و زبان ساده نیاز دارند و برای برخی این راه کافی نیست و برخی نفوس به [[قصص]] و حکایت علاقه ندارند و علاقهمند به اصل و لُبّ مطلباند و برخی نیز با انذار یا [[تبشیر]]، تربیت و رشد مییابند<ref>امام خمینی، آداب الصلاة، ۱۸۷.</ref>.<ref>[[علی محمد پورابراهیم|پورابراهیم]] و [[محمد مهدی فیروزمهر|فیروزمهر]]، [[تربیت - پورابراهیم و فیروزمهر (مقاله)|مقاله «تربیت»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۳ (کتاب)|دانشنامه امام خمینی ج۳]]، ص ۳۰۱ ـ ۳۱۴.</ref> | |||
== عوامل مؤثر بر تربیت == | == عوامل مؤثر بر تربیت == | ||