←مقدمه
جز (جایگزینی متن - 'رحلت پیامبر' به 'رحلت پیامبر') |
(←مقدمه) |
||
| خط ۱۵: | خط ۱۵: | ||
*در [[دوران غیبت امام زمان]]{{ع}} این [[حق]] و [[منصب]] به فقَها سپرده شده که طبق [[روایات]]، از سوی [[امام زمان]] به عنوان [[حجت]] تعیین شدهاند و این نوعی [[نظام سیاسی]] بر مبنای [[ولایت]] و پایه [[حکومت اسلامی]] است. | *در [[دوران غیبت امام زمان]]{{ع}} این [[حق]] و [[منصب]] به فقَها سپرده شده که طبق [[روایات]]، از سوی [[امام زمان]] به عنوان [[حجت]] تعیین شدهاند و این نوعی [[نظام سیاسی]] بر مبنای [[ولایت]] و پایه [[حکومت اسلامی]] است. | ||
*از آنجا که [[اسلام]]، آیینی جاودان است و [[احکام اجتماعی]] و [[سیاسی]] آن باید تحت [[نظارت]] یک پیشوای [[شایسته]] [[اجرا]] شود، [[رهبری]] در عصر [[غیبت امام زمان]]{{ع}} لازم است. آن [[پیشوا]] باید هم [[شناخت کامل]] از [[اسلام]] داشته باشد، هم [[عادل]] و باتقوا باشد و هم از امور [[جامعه]] و مسائل [[سیاسی]] [[اجتماعی]] [[آگاه]] باشد. این همان "[[فقیه جامع الشرایط]]" است که [[ولایت]] دارد و اطاعتش لازم است. ولایت فقیه، تداوم [[ولایت]] [[امامان معصوم]] و محور [[وحدت]] و [[یکپارچگی]] [[امت]] است<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[ فرهنگنامه دینی (کتاب)|فرهنگنامه دینی]]، ص۲۴۷.</ref>. | *از آنجا که [[اسلام]]، آیینی جاودان است و [[احکام اجتماعی]] و [[سیاسی]] آن باید تحت [[نظارت]] یک پیشوای [[شایسته]] [[اجرا]] شود، [[رهبری]] در عصر [[غیبت امام زمان]]{{ع}} لازم است. آن [[پیشوا]] باید هم [[شناخت کامل]] از [[اسلام]] داشته باشد، هم [[عادل]] و باتقوا باشد و هم از امور [[جامعه]] و مسائل [[سیاسی]] [[اجتماعی]] [[آگاه]] باشد. این همان "[[فقیه جامع الشرایط]]" است که [[ولایت]] دارد و اطاعتش لازم است. ولایت فقیه، تداوم [[ولایت]] [[امامان معصوم]] و محور [[وحدت]] و [[یکپارچگی]] [[امت]] است<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[ فرهنگنامه دینی (کتاب)|فرهنگنامه دینی]]، ص۲۴۷.</ref>. | ||
==معنای لغوی "[[ولایت فقیه]]"== | |||
*واژه "[[ولایت]]"، که از ریشه "ولی" گرفته شده است، به [[فتح]] واو، بر "نزدیک بودن" دلالت دارد<ref>مقاییس اللغة، احمد بن فارس زکریا، ج۶، ص۱۴۱.</ref>. امّا "[[ولایت]]" به کسر واو، به معنای [[قدرت]] و [[تسلط]] بر کاری است و یکی از معانی "[[ولایت]]" در دست گرفتن کاری و [[حاکمیت]] بر آن کار است<ref>اقرب الموارد، سعید خوری شرتوتی، ج۲، ص۱۴۸۷.</ref><ref>درباره معنای واژه ولایت، پیشتر در آغاز فصل نخست بحث و تبیین بیشتری صورت گرفت. برای آگاهی بیشتر درباره آن به آنجا رجوع کنید.</ref>. | |||
*واژه [[فقیه]] در لغت به معنای کسی است که فهمی عمیق و دقیق دارد و از ریشه [[فقه]] گرفته شده که به معنای [[غلبه]] [[علم]] و [[فهم]] و [[ادراک]] نسبت به چیزی است<ref>اقرب الموارد، سعید خوری شرتوتی، ج۶، ص۹۳۸.</ref>؛ و در اصطلاح [[فقیه]] کسی است که بتواند [[احکام شرعی]] را از [[قرآن]] و [[روایات معصومین]]{{عم}} [[استنباط]] و استخراج کند. | |||
*[[ولایت فقیه]] – همانطور که [[گذشت]] - شأنی از [[شئون]] [[ولایت تشریعی]] است که اصل این نوع [[ولایت]] نیز همچون [[ولایت تکوینی]] از آنِ خداست و او به اولیای خاص خود یعنی [[پیامبر]] و ائمه{{عم}} اعطا میکند؛ و [[فقیهان]] واجد شرایط در هر زمانی از جمله در عصر ما، از [[امام]] [[معصوم]]{{ع}} برخی [[شئون]] آنها به ویژه [[شأن]] "[[ولایت]] و [[رهبری]]" بر [[جامعه اسلامی]] را به [[ارث]] میبرند. به همین [[دلیل]]، [[مشروعیت]] اصل [[ولایت فقیه]] نیز به عنوان تداوم [[ولایت ائمه]]{{عم}} ـ از [[خدای متعال]] است. | |||
*مراد از این نوع [[ولایت]]، [[سرپرستی]] امور [[مسلمانان]] و [[نظارت]] بر [[اجرای احکام اسلام]] و اداره [[کشور اسلامی]] است و قید "[[تشریعی]]" که به دنبال آن آورده شده، در مقابل "[[ولایت تکوینی]]" است<ref>در یک تقسیم کلی [[ولایت]] دو قسم است: | |||
الف - [[ولایت تکوینی]]: بندهای با پیمودن [[صراط]] [[بندگی]] و [[تقرب به خداوند]]، به [[اذن خداوند]] آن چنان توانا میشود که میتواند در [[نظام هستی]] یا در بخشی از آن [[تصرف]] کرده و سیطره بر [[تغییر]] آنها پیدا میکند. | |||
ب - [[ولایت تشریعی]]: [[ولایتی]] است که [[خداوند]] برای فرد یا افرادی [[حق تصرف]] در [[جان]] یا [[مال]] همه [[مردم]] یا افرادی، [[جعل]] میکند مثل [[حق]] تصرّفی که [[پدر]] یا جدّ، در [[اموال]] [[فرزند]] بالغ دارند؛ این [[ولایت تشریعی]] آنها در محدوده خاصی است و [[حق]] تصرفی که [[پیامبر]] و [[امام]] بر اساس [[ولایت تشریعی]] بر [[جان]] و [[مال]] [[مردم]] دارند؛ در سطحی گسترده است. اما قلمرو اختیارات و [[حق تصرف]] [[ولایت فقیه]] بزودی بیان خواهد شد.</ref>. | |||
*در [[حقیقت]] [[ولایت فقیه]] از [[ولایت امام]] و آن، از [[ولایت]] [[رسول خدا]] و آن هم از [[ولایت]] [[خدا]] سرچشمه میگیرد. به تعبیر دیگر، این ولایتها که در چهار مرتبه بیان شده است در طول هم بوده و [[ولایت]] [[خدا]]، سرچشمه و خاستگاه [[ولایت]] در مراحل پایینتر است<ref>[[عبدالله ابراهیمزاده آملی|ابراهیمزاده آملی، عبدالله]]، [[ امامت و رهبری - ابراهیمزاده آملی (کتاب)| امامت و رهبری]]، ص:۱۴۷-۱۴۸.</ref> | |||
==[[ادله ولایت فقیه]]== | ==[[ادله ولایت فقیه]]== | ||