پرش به محتوا

حصر حاکمیت در حدیث: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
جایگزینی متن - 'رقیب' به 'رقیب'
جز (ربات: جایگزینی خودکار متن (-{{پانویس2}} +{{پانویس}}))
جز (جایگزینی متن - 'رقیب' به 'رقیب')
خط ۱۳: خط ۱۳:
*۲. [[کلینی]] از [[امام صادق]]{{ع}} [[روایت]] می کند: "[[امیرالمؤمنین]]{{ع}} [[مردم]] را برای [[جنگ]] با [[معاویه]] برانگیخت در مرتبه دوم پس آنگاه که [[مردم]] گرد آمدند خطابه‌ای ایراد فرمود، در ضمن [[خطابه]] چنین فرمود: [[سپاس]] خدای یگانه یکتای [[استوار]] بی‌همتایی که از چیزی پدید نیامده، و نه آنچه را آفرید از چیزی پیش از آن آفرید، قدرتی است که با همین [[قدرت]] بی‌نظیر از همه اشیاء جداست و همه اشیاء نیز از او جدایند - تا آنجا که فرمود: - پس برای او از آنچه آفرید ضدّی نیست و نه در آنچه [[سلطنت]] بر آن دارد همتا و نظیری وجود دارد، هیچ موجودی در [[سلطنت]] و ملکش [[شریک]] او نیست یگانه یکتای پایدار نابود‌کننده جاودان...."<ref>{{متن حدیث|أَنَّ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ{{ع}} اسْتَنْهَضَ النَّاسَ فِي حَرْبِ مُعَاوِيَةَ فِي الْمَرَّةِ الثَّانِيَةِ فَلَمَّا حَشَدَ النَّاسُ قَامَ خَطِيباً فَقَالَ الْحَمْدُ لِلَّهِ الْوَاحِدِ الْأَحَدِ الصَّمَدِ الْمُتَفَرِّدِ الَّذِي لَا مِنْ شَيْءٍ كَانَ وَ لَا مِنْ شَيْءٍ خَلَقَ مَا كَانَ قُدْرَةٌ بَانَ بِهَا مِنَ الْأَشْيَاءِ وَ بَانَتِ الْأَشْيَاءُ مِنْهُ... فَلَيْسَ لَهُ فِيمَا خَلَقَ ضِدٌّ وَ لَا لَهُ فِيمَا مَلَكَ نِدٌّ وَ لَمْ يَشْرَكْهُ فِي مُلْكِهِ أَحَدٌ الْوَاحِدُ الْأَحَدُ الصَّمَدُ الْمُبِيدُ لِلْأَبَدِ [الی آخر کلامه صلوات الله علیه]}}؛ اصول کافی، ج۱، ص۱۳۴- ۱۳۶.</ref>.
*۲. [[کلینی]] از [[امام صادق]]{{ع}} [[روایت]] می کند: "[[امیرالمؤمنین]]{{ع}} [[مردم]] را برای [[جنگ]] با [[معاویه]] برانگیخت در مرتبه دوم پس آنگاه که [[مردم]] گرد آمدند خطابه‌ای ایراد فرمود، در ضمن [[خطابه]] چنین فرمود: [[سپاس]] خدای یگانه یکتای [[استوار]] بی‌همتایی که از چیزی پدید نیامده، و نه آنچه را آفرید از چیزی پیش از آن آفرید، قدرتی است که با همین [[قدرت]] بی‌نظیر از همه اشیاء جداست و همه اشیاء نیز از او جدایند - تا آنجا که فرمود: - پس برای او از آنچه آفرید ضدّی نیست و نه در آنچه [[سلطنت]] بر آن دارد همتا و نظیری وجود دارد، هیچ موجودی در [[سلطنت]] و ملکش [[شریک]] او نیست یگانه یکتای پایدار نابود‌کننده جاودان...."<ref>{{متن حدیث|أَنَّ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ{{ع}} اسْتَنْهَضَ النَّاسَ فِي حَرْبِ مُعَاوِيَةَ فِي الْمَرَّةِ الثَّانِيَةِ فَلَمَّا حَشَدَ النَّاسُ قَامَ خَطِيباً فَقَالَ الْحَمْدُ لِلَّهِ الْوَاحِدِ الْأَحَدِ الصَّمَدِ الْمُتَفَرِّدِ الَّذِي لَا مِنْ شَيْءٍ كَانَ وَ لَا مِنْ شَيْءٍ خَلَقَ مَا كَانَ قُدْرَةٌ بَانَ بِهَا مِنَ الْأَشْيَاءِ وَ بَانَتِ الْأَشْيَاءُ مِنْهُ... فَلَيْسَ لَهُ فِيمَا خَلَقَ ضِدٌّ وَ لَا لَهُ فِيمَا مَلَكَ نِدٌّ وَ لَمْ يَشْرَكْهُ فِي مُلْكِهِ أَحَدٌ الْوَاحِدُ الْأَحَدُ الصَّمَدُ الْمُبِيدُ لِلْأَبَدِ [الی آخر کلامه صلوات الله علیه]}}؛ اصول کافی، ج۱، ص۱۳۴- ۱۳۶.</ref>.
*[[دلالت روایت]] بر حصر [[حاکمیت]] در [[خداوند متعال]] به ویژه با دو جمله {{متن حدیث|وَ لَا لَهُ فِيمَا مَلَكَ نِدٌّ وَ لَمْ يَشْرَكْهُ فِي مُلْكِهِ أَحَدٌ}} روشن است و نیازی به توضیح ندارد.
*[[دلالت روایت]] بر حصر [[حاکمیت]] در [[خداوند متعال]] به ویژه با دو جمله {{متن حدیث|وَ لَا لَهُ فِيمَا مَلَكَ نِدٌّ وَ لَمْ يَشْرَكْهُ فِي مُلْكِهِ أَحَدٌ}} روشن است و نیازی به توضیح ندارد.
*۳. [[شیخ طوسی]] در کتاب مصباح المتهجد در ضمن [[ادعیه]] [[ماه رجب]] دعاهای ذیل را از [[ائمه معصومین]]{{عم}} [[روایت]] می کند: "بارالها ای صاحب منّت‌های فراوان و سرازیر و ای صاحب نعمت‌های انبوه و فراگیر - تا آنجا که می گوید: - ای آنکه در [[مُلک]] و [[سلطنت]] یگانه و یکتایی بی [[رقیب]] و همتایی"<ref>{{متن حدیث|اللَّهُمَّ يَا ذَا الْمِنَنِ السَّابِغَةِ وَ الْآلَاءِ الْوَازِعَةِ... يَا مَنْ تَوَحَّدَ بِالْمِلْكِ فَلَا نِدَّ لَهُ فِي مَلَكُوتِ سُلْطَانِهِ}} تا آخر [[دعا]]؛ شیخ طوسی، المصباح المتهجد، ص۸۰۲.</ref>.
*۳. [[شیخ طوسی]] در کتاب مصباح المتهجد در ضمن [[ادعیه]] [[ماه رجب]] دعاهای ذیل را از [[ائمه معصومین]]{{عم}} [[روایت]] می کند: "بارالها ای صاحب منّت‌های فراوان و سرازیر و ای صاحب نعمت‌های انبوه و فراگیر - تا آنجا که می گوید: - ای آنکه در [[مُلک]] و [[سلطنت]] یگانه و یکتایی بی رقیب و همتایی"<ref>{{متن حدیث|اللَّهُمَّ يَا ذَا الْمِنَنِ السَّابِغَةِ وَ الْآلَاءِ الْوَازِعَةِ... يَا مَنْ تَوَحَّدَ بِالْمِلْكِ فَلَا نِدَّ لَهُ فِي مَلَكُوتِ سُلْطَانِهِ}} تا آخر [[دعا]]؛ شیخ طوسی، المصباح المتهجد، ص۸۰۲.</ref>.
*۴. [[کلینی]] به سندش از برقی [[روایت]] می‌کند: "[[جبرئیل]] نزد [[پیامبر]]{{صل}} آمد و گفت: پروردگارت به تو می‌گوید: اگر روزی و شبی خواستی مرا آنچنان که [[شایسته]] است [[عبادت]] کنی، دست‌های خود را رو به [[آسمان]] بلند کن و چنین بگو: پروردگارا، [[ستایش]] از آنِ توست، ستایشی جاودان به [[جاودانگی]] تو و [[ستایش]] از آنِ توست ستایشی که جز [[علم]] و [[دانایی]] تو مرز و پایانی ندارد -تا آنجا که فرمود: - منزهی [[پروردگار]] ما، بزرگی و مبارکی و [[پاکی]]، همه چیز را به [[قدرت]] خویش آفریدی و همه چیز را با [[عزت]] خویش [[مقهور]] ساختی و بر همه چیز با بلندی خویش [[برتری]] یافتی و بر همه چیز با قوه خویش چیره گشتی و همه چیز را با [[علم]] و [[حکمت]] خویش از هیچ پدید آوردی و [[پیامبران]] را با کتب خویش به سوی [[مردم]] فرستادی و [[نیکان]] را با [[اذن]] خویش [[هدایت]] فرمودی و [[مؤمنان]] را با [[نصرت]] و [[یاری]] خویش [[پشتیبانی]] کردی، و آفریدگان را با [[سلطنت]] خویش به [[تسلیم]] واداشتی جز تو خدایی نیست یکتا و بی‌همتایی، جز تو نمی‌پرستیم، و از غیر تو حاجتی نمی‌طلبیم، و به جز سوی تو به هیچ کس روی نمی‌آوریم، تویی دادخواه [[دادرس]] ما، و تویی منتهای [[آرزو]] و رغبت ما، و تویی [[خدا]] و [[پادشاه]] ما"<ref>{{متن حدیث|قَالَ: أَتَى جَبْرَئِيلُ{{ع}} إِلَى النَّبِيِّ{{صل}} فَقَالَ لَهُ: إِنَّ رَبَّكَ يَقُولُ لَكَ: إِذَا أَرَدْتَ أَنْ تَعْبُدَنِي يَوْماً وَ لَيْلَةً حَقَّ عِبَادَتِي فَارْفَعْ يَدَيْكَ إِلَيَّ وَ قُلِ: اللَّهُمَّ لَكَ الْحَمْدُ حَمْداً خَالِداً مَعَ خُلُودِكَ وَ لَكَ الْحَمْدُ حَمْداً لَا مُنْتَهَى لَهُ دُونَ عِلْمِكَ...سُبْحَانَكَ رَبَّنَا وَ تَعَالَيْتَ وَ تَبَارَكْتَ وَ تَقَدَّسْتَ خَلَقْتَ كُلَّ شَيْءٍ بِقُدْرَتِكَ وَ قَهَرْتَ كُلَّ شَيْءٍ بِعِزَّتِكَ وَ عَلَوْتَ فَوْقَ كُلِّ شَيْءٍ بِارْتِفَاعِكَ وَ غَلَبْتَ كُلَّ شَيْءٍ بِقُوَّتِكَ وَ ابْتَدَعْتَ كُلَّ شَيْءٍ بِحِكْمَتِكَ وَ عِلْمِكَ وَ بَعَثْتَ الرُّسُلَ بِكُتُبِكَ وَ هَدَيْتَ الصَّالِحِينَ بِإِذْنِكَ وَ أَيَّدْتَ الْمُؤْمِنِينَ بِنَصْرِكَ وَ قَهَرْتَ الْخَلْقَ بِسُلْطَانِكَ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ وَحْدَكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَا نَعْبُدُ غَيْرَكَ وَ لَا نَسْأَلُ إِلَّا إِيَّاكَ وَ لَا نَرْغَبُ إِلَّا إِلَيْكَ أَنْتَ مَوْضِعُ شَكْوَانَا وَ مُنْتَهَى رَغْبَتِنَا وَ إِلَهُنَا وَ مَلِيكُنَا}}؛ اصول کافی، ج۲، ص۵۸۱-۵۸۲.</ref>.
*۴. [[کلینی]] به سندش از برقی [[روایت]] می‌کند: "[[جبرئیل]] نزد [[پیامبر]]{{صل}} آمد و گفت: پروردگارت به تو می‌گوید: اگر روزی و شبی خواستی مرا آنچنان که [[شایسته]] است [[عبادت]] کنی، دست‌های خود را رو به [[آسمان]] بلند کن و چنین بگو: پروردگارا، [[ستایش]] از آنِ توست، ستایشی جاودان به [[جاودانگی]] تو و [[ستایش]] از آنِ توست ستایشی که جز [[علم]] و [[دانایی]] تو مرز و پایانی ندارد -تا آنجا که فرمود: - منزهی [[پروردگار]] ما، بزرگی و مبارکی و [[پاکی]]، همه چیز را به [[قدرت]] خویش آفریدی و همه چیز را با [[عزت]] خویش [[مقهور]] ساختی و بر همه چیز با بلندی خویش [[برتری]] یافتی و بر همه چیز با قوه خویش چیره گشتی و همه چیز را با [[علم]] و [[حکمت]] خویش از هیچ پدید آوردی و [[پیامبران]] را با کتب خویش به سوی [[مردم]] فرستادی و [[نیکان]] را با [[اذن]] خویش [[هدایت]] فرمودی و [[مؤمنان]] را با [[نصرت]] و [[یاری]] خویش [[پشتیبانی]] کردی، و آفریدگان را با [[سلطنت]] خویش به [[تسلیم]] واداشتی جز تو خدایی نیست یکتا و بی‌همتایی، جز تو نمی‌پرستیم، و از غیر تو حاجتی نمی‌طلبیم، و به جز سوی تو به هیچ کس روی نمی‌آوریم، تویی دادخواه [[دادرس]] ما، و تویی منتهای [[آرزو]] و رغبت ما، و تویی [[خدا]] و [[پادشاه]] ما"<ref>{{متن حدیث|قَالَ: أَتَى جَبْرَئِيلُ{{ع}} إِلَى النَّبِيِّ{{صل}} فَقَالَ لَهُ: إِنَّ رَبَّكَ يَقُولُ لَكَ: إِذَا أَرَدْتَ أَنْ تَعْبُدَنِي يَوْماً وَ لَيْلَةً حَقَّ عِبَادَتِي فَارْفَعْ يَدَيْكَ إِلَيَّ وَ قُلِ: اللَّهُمَّ لَكَ الْحَمْدُ حَمْداً خَالِداً مَعَ خُلُودِكَ وَ لَكَ الْحَمْدُ حَمْداً لَا مُنْتَهَى لَهُ دُونَ عِلْمِكَ...سُبْحَانَكَ رَبَّنَا وَ تَعَالَيْتَ وَ تَبَارَكْتَ وَ تَقَدَّسْتَ خَلَقْتَ كُلَّ شَيْءٍ بِقُدْرَتِكَ وَ قَهَرْتَ كُلَّ شَيْءٍ بِعِزَّتِكَ وَ عَلَوْتَ فَوْقَ كُلِّ شَيْءٍ بِارْتِفَاعِكَ وَ غَلَبْتَ كُلَّ شَيْءٍ بِقُوَّتِكَ وَ ابْتَدَعْتَ كُلَّ شَيْءٍ بِحِكْمَتِكَ وَ عِلْمِكَ وَ بَعَثْتَ الرُّسُلَ بِكُتُبِكَ وَ هَدَيْتَ الصَّالِحِينَ بِإِذْنِكَ وَ أَيَّدْتَ الْمُؤْمِنِينَ بِنَصْرِكَ وَ قَهَرْتَ الْخَلْقَ بِسُلْطَانِكَ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ وَحْدَكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَا نَعْبُدُ غَيْرَكَ وَ لَا نَسْأَلُ إِلَّا إِيَّاكَ وَ لَا نَرْغَبُ إِلَّا إِلَيْكَ أَنْتَ مَوْضِعُ شَكْوَانَا وَ مُنْتَهَى رَغْبَتِنَا وَ إِلَهُنَا وَ مَلِيكُنَا}}؛ اصول کافی، ج۲، ص۵۸۱-۵۸۲.</ref>.
*این [[روایت]] که متضمّن یکی از مهمترین دعاهای [[توحیدی]] است، بیانی از [[وحدت]] [[حاکمیت]] [[خداوند]] را ارائه می کند که شرح و تفسیرش در این مختصر نمی گنجد. در اینجا تنها به این نکته اشاره می کنیم که هر یک از جملات فوقالذکر متضمّن دلیلی از [[ادله]] [[توحید حاکمیت]] [[الهی]] است: {{متن حدیث|خَلَقْتَ كُلَّ شَيْءٍ بِقُدْرَتِكَ}} [[آفرینش]] هستی و [[وحدانیت]] [[خالقیت]] خداوندی دلیلی بر [[حاکمیت]] خداوندی و [[حصر]] این [[حاکمیت]] در ذات [[اقدس]] اوست. جملات دیگر نیز به [[براهین]] دیگری بر این [[حصر حاکمیت]] در ذات [[اقدس]] [[حق]] اشاره دارند: {{متن حدیث|قَهَرْتَ كُلَّ شَيْءٍ بِعِزَّتِكَ وَ عَلَوْتَ فَوْقَ كُلِّ شَيْءٍ بِارْتِفَاعِكَ وَ غَلَبْتَ كُلَّ شَيْءٍ بِقُوَّتِكَ}} - تا آنجا که در [[مقام]] [[اقرار]] به [[توحید حاکمیت]] [[الهی]] می فرماید: - {{متن حدیث|أَنْتَ مَوْضِعُ شَكْوَانَا وَ مُنْتَهَى رَغْبَتِنَا وَ إِلَهُنَا وَ مَلِيكُنَا}}.
*این [[روایت]] که متضمّن یکی از مهمترین دعاهای [[توحیدی]] است، بیانی از [[وحدت]] [[حاکمیت]] [[خداوند]] را ارائه می کند که شرح و تفسیرش در این مختصر نمی گنجد. در اینجا تنها به این نکته اشاره می کنیم که هر یک از جملات فوقالذکر متضمّن دلیلی از [[ادله]] [[توحید حاکمیت]] [[الهی]] است: {{متن حدیث|خَلَقْتَ كُلَّ شَيْءٍ بِقُدْرَتِكَ}} [[آفرینش]] هستی و [[وحدانیت]] [[خالقیت]] خداوندی دلیلی بر [[حاکمیت]] خداوندی و [[حصر]] این [[حاکمیت]] در ذات [[اقدس]] اوست. جملات دیگر نیز به [[براهین]] دیگری بر این [[حصر حاکمیت]] در ذات [[اقدس]] [[حق]] اشاره دارند: {{متن حدیث|قَهَرْتَ كُلَّ شَيْءٍ بِعِزَّتِكَ وَ عَلَوْتَ فَوْقَ كُلِّ شَيْءٍ بِارْتِفَاعِكَ وَ غَلَبْتَ كُلَّ شَيْءٍ بِقُوَّتِكَ}} - تا آنجا که در [[مقام]] [[اقرار]] به [[توحید حاکمیت]] [[الهی]] می فرماید: - {{متن حدیث|أَنْتَ مَوْضِعُ شَكْوَانَا وَ مُنْتَهَى رَغْبَتِنَا وَ إِلَهُنَا وَ مَلِيكُنَا}}.
۲۲۴٬۹۹۹

ویرایش