قرآن در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

#از سوی [[حکیم]] فرزانه نازل شده که می‌دانسته چگونه و با چه تناسبی آن را نازل کند: {{متن قرآن|كِتَابٌ أُحْكِمَتْ آيَاتُهُ ثُمَّ فُصِّلَتْ مِنْ لَدُنْ حَكِيمٍ خَبِيرٍ}} و دارای تفصیل [[معارف]] و [[احکام]]، وسیله [[تذکر]]: {{متن قرآن|وَذِكْرَى لِلْمُؤْمِنِينَ}}، {{متن قرآن|وَإِنَّهُ لَذِكْرٌ لَكَ وَلِقَوْمِكَ}}، [[بینات]] {{متن قرآن|هُوَ الَّذِي يُنَزِّلُ عَلَى عَبْدِهِ آيَاتٍ بَيِّنَاتٍ}}، [[فرقان ]]: {{متن قرآن|تَبَارَكَ الَّذِي نَزَّلَ الْفُرْقَانَ عَلَى عَبْدِهِ}}، [[هدایت]]: {{متن قرآن|هُدًى لِلْمُتَّقِينَ}}، [[بشارت]] {{متن قرآن|إِنَّ هَذَا الْقُرْآنَ يَهْدِي لِلَّتِي هِيَ أَقْوَمُ وَيُبَشِّرُ الْمُؤْمِنِينَ}}، از [[عزیز]] [[رحیم]]: {{متن قرآن|آيَاتٍ بَيِّنَاتٍ لِيُخْرِجَكُمْ مِنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّورِ وَإِنَّ اللَّهَ بِكُمْ لَرَءُوفٌ رَحِيمٌ}} و نازله [[عربی]] است: {{متن قرآن|إِنَّا أَنْزَلْنَاهُ قُرْآنًا عَرَبِيًّا}}؛ از اوصاف سلبی مانند: [[عوج]] ندارد: {{متن قرآن|قُرْآنًا عَرَبِيًّا غَيْرَ ذِي عِوَجٍ}}، تردیدآور نیست: {{متن قرآن|ذَلِكَ الْكِتَابُ لَا رَيْبَ فِيهِ}}، کسی آن را مس نمی‌کند و به [[درستی]] در نمی‌یابد، مگر [[دل]] خود را [[پاک]] کرده باشد: {{متن قرآن|لَا يَمَسُّهُ إِلَّا الْمُطَهَّرُونَ}}؛ این توصیف‌ها نکات کلیدی در معرفی این کتاب است<ref>[[محمد جعفر سعیدیان‌فر|سعیدیان‌فر]] و [[سید محمد علی ایازی|ایازی]]، [[فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۱ (کتاب)|فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم]]، ج۲، ص ۳۹۳-۴۳۰.</ref>.

# [[خداوند]] می‌گوید: و به خاطر بیاورید آن روز را که ما از میان هر امتی [[گواهی]] از خود آنها بر آنها [[مبعوث]] می‌کنیم {{متن قرآن|وَيَوْمَ نَبْعَثُ فِي كُلِّ أُمَّةٍ شَهِيدًا عَلَيْهِمْ مِنْ أَنْفُسِهِمْ}} و ما تو را [[شاهد]] و [[گواه]] بر این گروه [[مسلمانان]] قرار می‌دهیم {{متن قرآن|وَجِئْنَا بِكَ شَهِيدًا عَلَى هَؤُلَاءِ}} و از آنجا که قرار دادن [[شهید]] و [[گواه]] فرع بر این است که قبلاً برنامه کامل و جامعی در [[اختیار]] افراد قرار داده شده باشد، به طوری که [[حجت]] بر همگی تمام شود، تا به دنبال آن، مسأله [[نظارت]] و [[مراقبت]] مفهوم صحیحی پیدا کند، لذا بلافاصله می‌گوید: و ما این [[کتاب ]]- [[قرآن]] - را بر تو نازل کردیم که بیانگر همه چیز است {{متن قرآن|وَنَزَّلْنَا عَلَيْكَ الْكِتَابَ تِبْيَانًا لِكُلِّ شَيْءٍ}} و هم [[هدایت]] است و هم [[رحمت]]، و هم مایه [[بشارت]] برای همه [[مسلمانان]] [[جهان]] {{متن قرآن|وَهُدًى وَرَحْمَةً وَبُشْرَى لِلْمُسْلِمِينَ}} [[علامه طباطبایی]] درباره معنای اینکه [[قرآن]] بیان کننده همه چیز است {{متن قرآن|تِبْيَانًا لِكُلِّ شَيْءٍ}} مینویسد: تبیان برای هر چیزی است و تبیان - به‌طوری که گفته شده - به معنای بیان است، و چون [[قرآن کریم]] [[کتاب هدایت]] برای عموم [[مردم]] است و جز این کار و شانی ندارد لذا ظاهراً مراد از {{متن قرآن|لِكُلِّ شَيْءٍ}} همه آن چیزهایی است که برگشتش به [[هدایت]] باشد از قبیل [[معارف]] [[حقیقی]] مربوط به [[مبدأ و معاد]] و [[اخلاق فاضله]] و [[شرایع الهی]] و قصص و مواعظی که [[مردم]] در اهتداء و راه یافتنشان به آن محتاجند، و [[قرآن]] تبیان همه اینها است - نه اینکه تبیان برای همه [[علوم]] هم باشد - و صفت خصوصی آن‌که مربوط به خصوص [[مسلمین]] است که حاضر شده‌اند در برابر [[حق]] [[تسلیم]] شوند این است که هدایتی است که [[مسلمین]] به وسیله آن به سوی [[صراط مستقیم]] راه یافته و رحمتی است از [[ناحیه]] [[خدای سبحان]] به سوی ایشان که به وسیله عمل به آن، به خیر [[دنیا]] و [[آخرت]] رسیده به [[ثواب]] [[خدا]] و [[رضوان]] او نائل می‌گردند، و بشارتی است برای ایشان که به ایشان [[مغفرت]] و [[رضوان]] و بهشت‌های [[خدا]] را که در آن نعیم مقیم است نوید می‌دهد<ref>ترجمه تفسیر المیزان، ج۱۲، ص۴۶۹.</ref>.<ref>[[محمد جعفر سعیدیان‌فر|سعیدیان‌فر]] و [[سید محمد علی ایازی|ایازی]]، [[فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۱ (کتاب)|فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم]]، ج۲، ص ۳۹۳-۴۳۰.</ref>

# [[نزول قرآن]] بر [[پیامبر]]. بر اساس [[علم]]، تشریح و بیان شده است، یعنی زیربنای [[وحی الهی]] [[دانش]] است {{متن قرآن|وَلَقَدْ جِئْنَاهُمْ بِكِتَابٍ فَصَّلْنَاهُ عَلَى عِلْمٍ}} از این رو هدایت‌ساز و رحمت‌آفرین است مایه [[رحمت]] برای [[اهل ایمان ]]: {{متن قرآن|هُدًى وَرَحْمَةً لِقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ}} و [[خداوند]] اعلام می‌کند در واقع، کتابی برای آنان آوردیم که آن را عالمانه شرح دادیم نزولش به نظر ما بود و ما به مطالب آن اطلاع داشتیم در حالی که [[هدایت]] و رحمتی، برای گروهی است، که [[ایمان]] می‌آورند و این [[آیه]] اشاره به این است که [[محرومیت]] [[کفار]] و [[سرنوشت]] شومشان نتیجه کوتاهی‌ها و تقصیرات خودشان است و گرنه از [[ناحیه]] [[خداوند]] هیچ‌گونه کوتاهی در [[هدایت]] و [[رهبری]] و [[ابلاغ]] [[آیات]] و بیان درس‌های [[تربیتی]] نشده است لذا می‌گوید: ما در [[هدایت]] و [[راهنمایی]] آنها چیزی فروگذار نکردیم کتابی برای آنها فرستادیم که تمام [[اسرار]] و رموز آن را با [[آگاهی]] کامل تشریح کردیم {{متن قرآن|وَلَقَدْ جِئْنَاهُمْ بِكِتَابٍ فَصَّلْنَاهُ عَلَى عِلْمٍ}} کتابی که مایه [[هدایت]] و موجب [[رحمت]] برای [[ایمان]] آورندگان بود {{متن قرآن|هُدًى وَرَحْمَةً لِقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ}} اگرچه افراد لجوج و [[خودخواه]] از آن بی‌بهره می‌مانند<ref>برگزیده تفسیر نمونه، ج۲، ص۵۱.</ref>.

#[[قرآن]] [[نور]] و [[برهان]] است: {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاءَكُمْ بُرْهَانٌ مِنْ رَبِّكُمْ وَأَنْزَلْنَا إِلَيْكُمْ نُورًا مُبِينًا}}<ref>«ای مردم! به راستی برهانی از سوی پروردگارتان برای شما آمده است و نوری آشکار برای شما فرو فرستاده‌ایم» سوره نساء، آیه ۱۷۴.</ref>.

#[[قرآن]]؛ [[کتاب عمل]]: در [[آیات]] فراوان، [[عمل به قرآن]] توصیه شده است. [[خداوند]] کسانی را که تنها به [[خواندن قرآن]] بسنده می‌کنند و بنای عمل به آن را ندارند، به درازگوش‌هایی [[تشبیه]] می‌کند که تنها [[حمال]] کتاب هستند و بهره آنها از [[کتاب خدا]]، تنها وزرووبالی است که بر پشتشان سنگینی می‌کند. [[فرهنگ]] [[تعلم]] قرآن در میان [[اصحاب رسول اکرم]]{{صل}} نیز چنین بود که به تدریج آیات را از آن [[حضرت]] می‌آموختند و بنا را بر عمل به آنها می‌گذاشتند تا آیات دیگر را دریافت نمایند: {{متن حدیث|أَنَّهُمْ كَانُوا يَأْخُذُونَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ{{صل}} عَشْرَ آيَاتٍ فَلَا يَأْخُذُونَ فِي الْعَشْرِ الْأُخْرَى حَتَّى يَعْلَمُوا مَا فِي هَذِهِ مِنَ الْعِلْمِ وَ الْعَمَلِ}}<ref>مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، ج۴، ص۳۷۲.</ref>. [[بدیهی]] است کسی می‌تواند به [[آیات الهی]] عمل نماید که مفهوم و معنای [[واقعی]] آنها را فهمیده باشد.

{{مدخل‌ وابسته}}

# [[پرونده:1100559.jpg|22px]] [[عبدالنبی امامی|امامی، عبدالنبی ]]، [[فرهنگ قرآن (کتاب)|'''فرهنگ قرآن''']]