بنی‌عبدالقیس: تفاوت میان نسخه‌ها

اعلام و [[رجال]] بنی عبدالقیس  

از رجال و مشاهیر بسیار عبدالقیس در [[جاهلیت]] و [[اسلام]] علاوه بر چهره‌های ممتاز و بزرگی همچون [[زید بن صوحان]]<ref> خلیفة بن خیاط، طبقات، ص۲۴۳؛ رازی، الجرح و التعدیل، ج۳، ص۵۶۵.</ref> و برادرانش [[سیحان]]<ref>شیخ طوسی، رجال، ص۶۶؛ ابن ماکولا، اکمال الکمال، ج۴، ص۳۸۳.</ref> و [[صعصعه]]،<ref> ابن عبد البر، الاستیعاب، ج۲، ص۷۱۷؛ خویی، معجم رجال الحدیث، ج۹، ص۳۷۸.</ref> حُکیم بن [[جبله]] [[عبدی]]،<ref> ابن عبد البر، الاستیعاب، ج۱، ص۳۶۶؛ ابن اثیر، اسد الغابه، ج۱، ص۵۲۱.</ref> سفیان بن [[مصعب]] عبدی،<ref> امینی، الغدیر، ج۲، ص۲۹۴.</ref> [[عمرو بن مرجوم]] عصری،<ref> ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۶، ص۸۴.</ref> [[جویریة]] بن مسهِّر عبدی<ref> ابن شهر آشوب، مناقب آل أبی طالب، ج۳، ص۹۰.</ref> و [[جارود بن منذر]] عبدی<ref> ابن شهر آشوب، مناقب آل أبی طالب، ج۱، ص۲۴۶.</ref> که همگی در زمره [[اصحاب پیامبر اکرم]]{{صل}} و [[ائمه]]{{عم}} قرار داشتند، می‌توان به نام شعرای بنامی چون المثقب [[عائذ]] بن محصن عبدی،<ref> ابن قتیبه، المعارف، ص۹۳.</ref> الممزق شأس بن [[نهار]] عبدی،<ref> سمعانی، الانساب، ج۱۳، ص۱۷۴.</ref> الصلتان عبدی که [[شعر]] [[جریر]] و [[فرزدق]] را [[داوری]] کرد،<ref>ابن قتیبه، الشعر و الشعراء، ج۱، ص۴۹۱؛ مرزبانی، معجم الشعراء، ص۷۳.</ref> [[یزید]] بن خذّاق [[عبدی]]،<ref>زرکلی، الاعلام، ج۸، ص۱۸۲.</ref> الأعور الشنی [[بشر بن منقذ]]،<ref> ابن قتیبه، الشعر و الشعراء، ج۲، ص۶۲۴؛ ابن حزم، جمهرة انساب العرب، ص۲۹۹.</ref> أبی البحر الخطی،<ref>ر. ک. آقابزرگ تهرانی، الذریعه، ج۹ ق۱، ص۳۵-۳۶.</ref> [[مفضل]] بن [[عامر]] صاحب قصیده المنصفه<ref> ابن قتیبه، المعارف، ص۹۳.</ref> و... و از خطبای معروفی نظیر [[زید بن صوحان]] و برادرانش [[سیحان]] و [[صعصعه]]،<ref>ثقفی کوفی، الغارات، ج۲، ص۷۸۹.</ref> صحار بن عباس<ref> ابن قتیبه، المعارف، ص۳۹۹.</ref> و [[مصقلة]] بن رقبه<ref> ابن قتیبه، المعارف، ص۴۰۴؛ زبیدی، تاج العروس، ج۲، ص۳۲.</ref> که بدین امر، در [[عرب]] مثل شده بود،<ref> ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغه، ج۱۸، ص۵۷.</ref> اشاره کرد. ضمن این که از عبّاد و زهاد معروف آنان به [[هرم بن حیان]]- از زهاد هشتگانه و از [[یاران علی]]{{ع}}-<ref> تفرشی، نقد الرجال، ج۵، ص۴۷؛ اردبیلی، جامع الرواة، ج۲، ص۳۱۱.</ref> و از [[زنان]] نامدار این [[قبیله]] هم می‌‌توان از أم [[ذریح]] العبدیة –از حاضران در [[جمل]] و [[مادر]] [[جوانی]] که به دستور علی{{ع}} [[قرآن]] را بین دو [[سپاه]] حمل کرد و [[اصحاب]] [[طلحه]] و [[زبیر]] او را به [[شهادت]] رساندند.-<ref> ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغه، ج۹، ص۱۱۲.</ref> أم أوفی العبدیه،<ref> تستری، قاموس الرجال، ج۱۲، ص۱۹۲.</ref> [[ماریه]] بنت [[منقذ]] یا سعید العبدیه –از زنان [[مجاهد]] [[عبدالقیس]] و خانه‌اش محل تجمع [[شیعیان]] [[بصره]] و محل ذکر [[فضائل]] [[آل محمد]]{{صل}}-<ref> تستری، قاموس الرجال، ج۱۲، ص۳۴۳.</ref> أم [[شوق]] العبدیه –از [[راویان]] بعض [[آیات]] پس از [[شهادت امام حسین]]{{ع}} مثل بارش [[خون]]-<ref> ر. ک. ابن حبان، الثقات، ج۵، ص۴۸۷.</ref> یاد کرد. همچنین از روات [[ائمه]] از [[قبیله عبدالقیس]] می‌‌توان به [[عبد الله بن حکیم بن جبله]] از راویان [[امیرالمؤمنین]]{{ع}}، <ref> شیخ طوسی، رجال، ص۷۵.</ref> اشاره کرد. ضمن این که از زید بن رواحه عبدی،<ref> ر. ک. احمدی میانجی، مکاتب الرسول، ج۱، ص۴۵۴؛ ابن حمزه طوسی، الثاقب فی المثاقب، ص۲۷۶-۲۷۷.</ref> [[نجم بن حطیم]]<ref>شبستری، الفائق فی رواة و اصحاب الامام صادق{{ع}}، ص۳۴۴.</ref> و [[یونس]] بن أبی [[یعفور]]<ref>شیخ طوسی، رجال، ص۱۵۰.</ref> در شمار [[اصحاب]] و [[راویان]] [[امام باقر]]{{ع}} و از إبراهیم بن خالد بن [[عطار]] معروف به ابن أبی ملیقه،<ref>نجاشی، رجال، ص۲۴.</ref> إبراهیم بن نعیم العبدی،<ref> ابن داود، رجال، ص۳۴.</ref>[[بشر]] بن الصلت العبدی الکوفی،<ref> شیخ طوسی، رجال، ص۱۶۹.</ref> [[بکر بن محمد]] العبدی العابد،<ref> شیخ طوسی، رجال، ص۱۷۰.</ref> جفیر بن الحکم،<ref> نجاشی، رجال، ص۱۳۱؛ تفرشی، نقد الرجال، ج۱، ص۳۶۷.</ref> [[الحسن]] بن السری،<ref> شیخ طوسی، رجال، ص۱۸۰؛ ابن داود، رجال، ص۷۳.</ref> حفص بن [[سلیم]]،<ref> شیخ طوسی، رجال، ص۱۹۰.</ref> [[خلاد]] بن [[عامر]] المسلمی العبدی،<ref>اردبیلی، جامع الرواة، ج۱، ص۲۹۷؛ امین،اعیان الشیعه، ج۶، ص۳۲۸.</ref> [[خلیل]] العبدی،<ref> نجاشی، رجال، ص۱۵۳؛ ابن داود، رجال، ص۸۹.</ref> [[عبد الله بن أبی یعفور]]،<ref> نجاشی، رجال، ص۲۱۳؛ شیخ طوسی، رجال، ص۲۳۰.</ref> مسعدة بن صدقة،<ref> نجاشی، رجال، ص۴۱۵.</ref> منذر بن جفیر<ref> تفرشی، نقد الرجال، ج۴، ص۴۱۸.</ref> و... به عنوان بخشی از راویان بی‌شمار [[امام صادق]]{{ع}} یاد کرد. از اصحاب و راویان [[عبدی]] دیگر [[ائمه معصومین]]{{ع}} هم می‌‌توان به اسامی إبراهیم بن نعیم العبدی معروف به أبی الصباح الکنانی از [[راویان امام کاظم]]{{ع}}<ref> شیخ طوسی، رجال، ص۱۲۳.</ref> و [[عمر]] بن [[محمد بن عبد]] [[الرحمن]] بن أُذینه،<ref> نجاشی، رجال، ص۲۸۳.</ref> [[ذریح بن محمد المحاربی]]،<ref>خویی، معجم رجال الحدیث، ج۸، ص۱۵۹.</ref> أبو هفان عبد الله بن أحمد بن [[حرب]] بن مهزم العبدی صاحب کتابهای: أشعار [[عبد]] القیس وأخبارها، و [[شعر]] أبی طالب بن [[عبد المطلب]] وأخباره [[جمعه]] وشرحه و کتاب طبقات الشعراء<ref> نجاشی، رجال، ص۲۱۸.</ref> و [[داود بن علی]] العبدی از أصحاب [[امام رضا]]{{ع}} <ref> تفرشی، نقد الرجال، ج۲، ص۲۱۶.</ref> و نیز محمد بن إبراهیم الحضینی الأهوازی<ref>تستری، قاموس الرجال، ج۹، ص۱۰.</ref> و المختار بن زیاد از أصحاب [[امام جواد]]{{ع}} <ref> شیخ طوسی، رجال، ص۳۷۸؛ ابن داود، رجال، ص۱۸۷.</ref> و [[حجاج]] بن سفیان العبدی از أصحاب [[امام حسن عسکری]]{{ع}} <ref>امین، اعیان الشیعه، ج۴، ص۵۶۵</ref> اشاره کرد.<ref> برای مطالعه بیشتر ر. ک.نعمت الله صفری فروشانی، مهدی سلیمانی آشتیانی، نقش قبیله شیعی بنو عبدالقیس در حیات فرهنگی و اجتماعی کوفه در عصر حضور ائمه{{ع}}، ص۵۷-۶۱.</ref> از [[فقهاء]] بنی [[عبدالقیس]] می‌‌توان از [[عمر]] بن أذینه –از بزرگان فقهاء و از [[شاگردان امام صادق]]{{ع}}- <ref> تفرشی، نقد الرجال، ج۳، ص۳۶۳.</ref> و از أدباء آنان از [[حرب]] بن الحکم بن المنذر بن الجارود العبدی البصری –از شعرای نامی-،<ref> ر. ک. الحسکانی، شواهد التنزیل، ج۲، ص۲۱۱.</ref> [[هارون]] بن منصور العبدی از [[مشایخ]] [[حسن بن محبوب]]،<ref>خویی، معجم رجال الحدیث، ج۲۰، ص۲۶۰.</ref> [[هانئ]] بن محمد العبدی -از مشایخ [[شیخ صدوق]]-<ref> خویی، معجم رجال الحدیث، ج۲۰، ص۲۷۴؛ آقابزرگ تهرانی، طبقات اعلام الشیعه، ج۱، ص۳۳۰.</ref> و علی بن المقرب العیونی -از شعرای مشهور أحساء متوفای ۶۲۹ [[هجری]] است،<ref> امین، اعیان الشیعه، ج۸، ص۳۴۷.</ref> نام برد.<ref> علی کورانی عاملی، سلسلة القبائل العربیة فی العراق، ج۳، ص۴۷-۹۲.</ref>