مکه در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

== مقدمه ==

#{{متن قرآن|إِنَّ أَوَّلَ بَيْتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ لَلَّذِي بِبَكَّةَ مُبَارَكًا وَهُدًى لِلْعَالَمِينَ * فِيهِ آيَاتٌ بَيِّنَاتٌ مَقَامُ إِبْرَاهِيمَ وَمَنْ دَخَلَهُ كَانَ آمِنًا وَلِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا وَمَنْ كَفَرَ فَإِنَّ اللَّهَ غَنِيٌّ عَنِ الْعَالَمِينَ}}<ref>«بی‌گمان نخستین خانه‌ای که برای (عبادت) مردم (بنا) نهاده شد همان است که در مکّه است، خجسته و رهنمون برای جهانیان * در آن نشانه‌هایی روشن (چون) مقام ابراهیم وجود دارد و هر که در آن در آید در امان است و حجّ این خانه برای خداوند بر عهده مردمی است که بدان راهی توانند جست؛ و هر که انکار کند (بداند که) بی‌گمان خداوند از جهانیان بی‌نیاز است» سوره آل عمران، آیه ۹۶-۹۷.</ref>.

#{{متن قرآن|إِنَّمَا أُمِرْتُ أَنْ أَعْبُدَ رَبَّ هَذِهِ الْبَلْدَةِ الَّذِي حَرَّمَهَا وَلَهُ كُلُّ شَيْءٍ وَأُمِرْتُ أَنْ أَكُونَ مِنَ الْمُسْلِمِينَ * وَأَنْ أَتْلُوَ الْقُرْآنَ فَمَنِ اهْتَدَى فَإِنَّمَا يَهْتَدِي لِنَفْسِهِ وَمَنْ ضَلَّ فَقُلْ إِنَّمَا أَنَا مِنَ الْمُنْذِرِينَ}}<ref>«جز این نیست که فرمان یافته‌ام تا پروردگار این شهر را که خداوند آن را محترم داشته است بپرستم و همه چیز از آن اوست و فرمان یافته‌ام که از فرمانبرداران باشم * و اینکه قرآن را بخوانم؛ آنگاه هر کس رهیاب شد به سود خویش رهیاب می‌شود و آنکه گمراه شد بگو: من تنها از بیم‌دهندگانم» سوره نمل، آیه ۹۱-۹۲.</ref>. '''نکته''': جمله {{متن قرآن|إِنَّمَا أُمِرْتُ...}} سخنی از زبان [[رسول خدا]] است و در معنای این است که فرموده باشد {{متن قرآن|قُلْ إِنَّمَا أُمِرْتُ}} “بگو من تنها مامور شده‌ام که... ”، و کلمه {{متن قرآن|هَذِهِ}} اشاره است به [[مکه معظمه]] و در این تعبیر از دو جهت، [[شهر]] [[مکه]] [[تعظیم]] شده است، یکی از جهت اینکه کلمه {{متن قرآن|رَبَّ}} را بر آن اضافه کرده و فرموده: {{متن قرآن|رَبَّ هَذِهِ الْبَلْدَةِ}} دوم از این جهت که آن را به [[حرمت]] توصیف کرده و فرموده {{متن قرآن|الَّذِي حَرَّمَهَا}} و در این توصیف و [[تعظیم]] خود [[تعریض]] و گوشه‌ای است به مردمش، که به این [[نعمت]] بزرگ [[کفران]] کرده و [[شکر]] [[خدا]] را با [[پرستش]] او به جا نیاوردند و در عوض به [[عبادت]] [[بت‌ها]] پرداختند. و جمله {{متن قرآن|وَلَهُ كُلُّ شَيْءٍ}} اشاره است به سعه [[ملک]] [[خدای تعالی]]، تا کسی توهم نکند که او تنها مالک [[مکه]] است، چون [[رب]] آنجا است و مانند سایر [[بت‌ها]] که هر یک مالک جزئی از عالم از قبیل [[آسمان]] و [[زمین]] و فلان [[شهر]] و فلان [[قوم]] و فلان قبیله‌اند، او هم یک معبودی است در عرض آنها، که یک ناحیه‌ای از عالم را مالک است<ref>ترجمه تفسیر المیزان، ج۱۵ ص۵۷۹.</ref>.

#{{متن قرآن|هَذَا الْبَلَدِ الْأَمِينِ}}<ref>«و به این شهر امن و آرام (مکّه)،» سوره تین، آیه ۳.</ref>. '''نکته''': و قسم به این [[شهر]] [[امن]] -[[شهر]] [[مکه]] - {{متن قرآن|هَذَا الْبَلَدِ الْأَمِينِ}} و [[خداوند]] بلد امینش خواند، چون [[امنیت]] یکی از خواصی است که برای [[حرم]] [[تشریع]] شده، و هیچ جای دیگر [[دنیا]] چنین حکمی برایش [[تشریع]] نشده، و این [[حرم]] سرزمینی است که [[خانه کعبه]] در آن واقع است، و [[خدای تعالی]] درباره آن فرموده: {{متن قرآن|أَوَلَمْ يَرَوْا أَنَّا جَعَلْنَا حَرَمًا آمِنًا}}<ref>«آیا ندیده‌اند که ما حرمی امن پدید آوردیم؟» سوره عنکبوت، آیه ۶۷.</ref> و نیز دردعایی که [[قرآن کریم]] از [[ابراهیم خلیل]] {{ع}} حکایت کرده آمده: {{متن قرآن|رَبِّ اجْعَلْ هَذَا بَلَدًا آمِنًا}}<ref>«پروردگارا! اینجا را شهری امن کن» سوره بقره، آیه ۱۲۶.</ref> و در دعای دیگرش آمده: {{متن قرآن|رَبِّ اجْعَلْ هَذَا الْبَلَدَ آمِنًا}}<ref>«پروردگارا! این شهر را امن گردان» سوره ابراهیم، آیه ۳۵.</ref> و در [[آیه]] مورد بحث با آوردن کلمه {{متن قرآن|هَذَا}} و اشاره کردن به [[مکه]] [[احترام]] خاصی از آن کرده، و فهمانده که [[کعبه]] [[شرافت]] خاصی دارد<ref>ترجمه تفسیر المیزان، ج۲۰، ص۵۳۹.</ref>.

== نکات ==

# [[بعثت پیامبر]] در [[مکّه]]، درخواست [[ابراهیم]] و دعای آن [[حضرت]] و تقاضا از پیشگاه [[خداوند]] به هنگام ساختن [[کعبه]] به امر [[پروردگار]]: {{متن قرآن|وَإِذْ يَرْفَعُ إِبْرَاهِيمُ الْقَوَاعِدَ مِنَ الْبَيْتِ... * رَبَّنَا وَابْعَثْ فِيهِمْ رَسُولًا مِنْهُمْ يَتْلُو عَلَيْهِمْ آيَاتِكَ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَيُزَكِّيهِمْ إِنَّكَ أَنْتَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ}}؛

# پر رونق بودن [[اقتصاد]] [[شهر]] [[مکّه]]، در عصر [[بعثت پیامبر]]: {{متن قرآن|وَقَالُوا إِنْ نَتَّبِعِ الْهُدَى مَعَكَ نُتَخَطَّفْ مِنْ أَرْضِنَا أَوَلَمْ نُمَكِّنْ لَهُمْ حَرَمًا آمِنًا يُجْبَى إِلَيْهِ ثَمَرَاتُ كُلِّ شَيْءٍ رِزْقًا مِنْ لَدُنَّا...}}؛

# وجود بازارهای متعدد [[مکّه]]، در عصر [[بعثت پیامبر]]: {{متن قرآن|وَقَالُوا مَالِ هَذَا الرَّسُولِ يَأْكُلُ الطَّعَامَ وَيَمْشِي فِي الْأَسْوَاقِ}}؛