ولایت فقیه: تفاوت میان نسخه‌ها

۱٬۸۸۷ بایت اضافه‌شده ،  ‏۲۳ اکتبر ۲۰۱۸
بدون خلاصۀ ویرایش
(صفحه‌ای تازه حاوی «{{خرد}} {{امامت}} <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;"> : <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; fo...» ایجاد کرد)
 
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۸: خط ۸:
: <div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[ولایت فقیه (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>
: <div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[ولایت فقیه (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>
<div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;">
<div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;">
'''ولایت فقیه''' جهانی و همیشگی بودن آیین [[اسلام]]، ایجاب می‌کرد که پس از رحلت [[پیامبر]]، حکومت دینی آن حضرت تداوم یابد و رهبری امت اسلامی پس از او در قالب [[امامت]] و [[ولایت]] [[امام]] [[معصوم]]، برعهدۀ [[اولی الأمر]] باشد. غدیر، فلسفۀ سیاسی [[اسلام]] بود و ضامن تداوم آن اهداف و نظام. به همان دلیل که با درگذشت [[پیامبر خاتم|پیامبر خدا]]{{ع}} اسلام پایان نیافت و رهبری به دوش [[امام علی|امیر مؤمنان]] و [[امامان]] دیگر قرار گرفت، در عصر غیبت [[امام مهدی|امام زمان]]{{ع}} نیز این رهبری بر دوش صالح‌ترین و دین‌شناس‌ترین و آگاه‌ترین رهبران اسلامی است که از آن به "ولایت فقیه" تعبیر می‌شود. <ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]، ص:۵۹۸.</ref>.


==مقدمه==
==مقدمه==
*جهانی و همیشگی بودن آیین [[اسلام]]، ایجاب می‌کرد که پس از رحلت [[پیامبر]]، حکومت دینی آن حضرت تداوم یابد و رهبری امت اسلامی پس از او در قالب [[امامت]] و [[ولایت]] [[امام]] [[معصوم]]، برعهدۀ [[اولی الأمر]] باشد. غدیر، فلسفۀ سیاسی [[اسلام]] بود و ضامن تداوم آن اهداف و نظام. به همان دلیل که با درگذشت [[پیامبر خاتم|پیامبر خدا]]{{ع}} اسلام پایان نیافت و رهبری به دوش [[امام علی|امیر مؤمنان]] و [[امامان]] دیگر قرار گرفت، در عصر غیبت [[امام مهدی|امام زمان]]{{ع}} نیز این رهبری بر دوش صالح‌ترین و دین‌شناس‌ترین و آگاه‌ترین رهبران اسلامی است که از آن به "ولایت فقیه" تعبیر می‌شود. حقّ سرپرستی امّت از سوی ولیّ فقیه و هدایت و رهبری مردم در این روزگار، هم به دلایل نقل و روایی و هم به دلیل عقلی با فقیهان جامع الشرایط است. آنگونه که [[امامان]] [[حجت]] الهی بر مردمند، فقها نیز از سوی [[ائمه]] به عنوان [[حجت]] بر مردم معرفی شده‌اند و به تعبیر امام زمان در حدیث حوادث واقعه: {{عربی|اندازه=155%|فإنّهم حجّتی علیکم و أنا حجّة اللّه}}<ref> وسائل الشیعه، ج ۱۸ ص ۱۰۱</ref>، که می‌رساند آنان [[حجت]] آن حضرت بر مردمند و او حجت خداست بر مردم. دلیل عقلی آن نیز از خود قوانین دین و کیفیّت آیین [[اسلام]] برمی‌آید.
*حقّ سرپرستی امّت از سوی ولیّ فقیه و هدایت و رهبری مردم در این روزگار، هم به دلایل نقل و روایی و هم به دلیل عقلی با فقیهان جامع الشرایط است. آنگونه که [[امامان]] [[حجت]] الهی بر مردمند، فقها نیز از سوی [[ائمه]] به عنوان [[حجت]] بر مردم معرفی شده‌اند و به تعبیر امام زمان در حدیث حوادث واقعه: {{عربی|اندازه=155%|فإنّهم حجّتی علیکم و أنا حجّة اللّه}}<ref> وسائل الشیعه، ج ۱۸ ص ۱۰۱</ref>، که می‌رساند آنان [[حجت]] آن حضرت بر مردمند و او حجت خداست بر مردم. دلیل عقلی آن نیز از خود قوانین دین و کیفیّت آیین [[اسلام]] برمی‌آید.
[[امام خمینی]] می‌فرماید: ولایت فقیه از موضوعاتی است که تصوّر آنها موجب تصدیق می‌شود و چندان به برهان احتیاج ندارد. به این معنی که هرکس عقاید و احکام اسلام را حتّی اجمالا دریافته باشد، چون به ولایت فقیه برسد و آن را به تصور آورد، بی‌درنگ تصدیق خواهد کرد و آن را ضروری و بدیهی خواهد شناخت<ref>حکومت اسلامی، امام خمینی</ref><ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]، ص:۵۹۸.</ref>
[[امام خمینی]] می‌فرماید: ولایت فقیه از موضوعاتی است که تصوّر آنها موجب تصدیق می‌شود و چندان به برهان احتیاج ندارد. به این معنی که هرکس عقاید و احکام اسلام را حتّی اجمالا دریافته باشد، چون به ولایت فقیه برسد و آن را به تصور آورد، بی‌درنگ تصدیق خواهد کرد و آن را ضروری و بدیهی خواهد شناخت<ref>حکومت اسلامی، امام خمینی</ref>
ولایت فقیه به معنای ادارۀ جامعۀ اسلامی در عصر غیبت زیر نظر و رهبری فقیهی است که هم علم به قانون خدا داشته باشد و هم عدالت و پاکی و لیاقت و مدیریّت و کفایت داشته باشد و این همان "تداوم غدیر در عصر غیبت [[امام]] [[معصوم]]" است. در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران نیز مشروعیت نظام در سایۀ ولایت فقیه دانسته شده و حدود و اختیارات آن ترسیم گشته است<ref>قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، اصل‌های ۵ و ۱۰۷ تا ۱۱۲</ref>. در زمینۀ ولایت فقیه، مباحثی از این قبیل وجود دارد: فقیه کیست؟ مجتهد کیست؟ مرجع تقلید کدام است؟ چه کسی می‌تواند مجتهد و فقیه شود و کدام فقیه و با چه شرایطی ولایت دارد؟ ولیّ فقیه چگونه انتخاب می‌شود و حدود و اختیارات و مدّت آن کدام است و... که در کتاب‌های مفصّل‌تر و اختصاصی به این مباحث پرداخته است<ref>از جمله ر.ک: «حکومت اسلامی» امام خمینی، «سرچشمه‌های قدرت» شهید صدر، «حاکمیت در اسلام» موسوی خلخالی «ولایت فقیه و حاکمیت ملّی» طاهری خرّم آبادی، «نظریة ولایة الفقیه» حیدر آل حیدر، «حکومت اسلامی و ولایت فقیه» مصباح یزدی، «ولایت فقیه به زبان ساده» جواد محدثی</ref><ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]، ص:۵۹۸.</ref>


== جستارهای وابسته ==
== جستارهای وابسته ==
۸۰٬۳۹۳

ویرایش