بحث:لجاجت در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

۱۲٬۶۰۴ بایت اضافه‌شده ،  ‏۲۱ اکتبر ۲۰۲۳
(صفحه‌ای تازه حاوی «==مفهوم و اصطلاح‌شناسی لجاجت== لجاجت و لجبازی به معنای اصرار و پافشاری بر چیزی در برابر دیگری است که با آن خواسته مخالفت می‌ورزد.<ref>التحقیق فی کلمات القرآن‌الکریم، ج‏۱۰، ص۱۶۷</ref> بنابراین، همیشه در لجاجت باید دو طرف وجود داشته باشد؛...» ایجاد کرد)
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
 
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
خط ۲۲: خط ۲۲:
#'''مقبولیت‌زدایی از [[نظام اسلامی]]''': از دیگر پیامدهای لجاجت‌ مسئولان و [[مدیران]]، مقبولیت‌زدایی از [[نظام سیاسی اسلامی]] است، به طوری که [[امت اسلام]] نسبت به قبول چنین نظامی دچار تردید شده و انگیزه حمایتی خود را نسبت به آن از دست می‌دهند و نسبت به آن دلسرد می‌شوند.
#'''مقبولیت‌زدایی از [[نظام اسلامی]]''': از دیگر پیامدهای لجاجت‌ مسئولان و [[مدیران]]، مقبولیت‌زدایی از [[نظام سیاسی اسلامی]] است، به طوری که [[امت اسلام]] نسبت به قبول چنین نظامی دچار تردید شده و انگیزه حمایتی خود را نسبت به آن از دست می‌دهند و نسبت به آن دلسرد می‌شوند.
#'''ناکارآمدنمایی نظام اسلامی''': حضور گروه‌های نفوذی و ‌اشرافی در سطوح [[مدیریتی]] و رفتارهای لجاجت‌آمیز آنها موجب عدم تحقق اهداف و مقاصد آسایشی و آرامشی در یک [[نظام سیاسی ولایی]] شده و به طور طبیعی ناکارآمدی نظام سیاسی را به نمایش می‌گذارد. لجاجت مسئولان نظام سیاسی براساس [[انگیزه‌ها]] و عوامل پیش گفته چنین تاثیر سوئی را به‌جا می‌گذارد و مردم [[گمان]] می‌کنند که نظام سیاسی مبتنی بر عنصر ولایی و [[اسلام]] نمی‌تواند تأمین‌کننده [[سعادت دنیا]] و [[آخرت]] آنان باشد. بنابراین، [[هدف]] [[دشمنان]] دراین سطح تنها ناکارآمد نشان دادن نظام سیاسی ولایی است.<ref>[[خلیل منصوری|منصوری، خلیل]]، [[لجاجت مسئولان ‌اشرافی و عوامل و آثار آن (مقاله)|لجاجت مسئولان ‌اشرافی و عوامل و آثار آن]].</ref>
#'''ناکارآمدنمایی نظام اسلامی''': حضور گروه‌های نفوذی و ‌اشرافی در سطوح [[مدیریتی]] و رفتارهای لجاجت‌آمیز آنها موجب عدم تحقق اهداف و مقاصد آسایشی و آرامشی در یک [[نظام سیاسی ولایی]] شده و به طور طبیعی ناکارآمدی نظام سیاسی را به نمایش می‌گذارد. لجاجت مسئولان نظام سیاسی براساس [[انگیزه‌ها]] و عوامل پیش گفته چنین تاثیر سوئی را به‌جا می‌گذارد و مردم [[گمان]] می‌کنند که نظام سیاسی مبتنی بر عنصر ولایی و [[اسلام]] نمی‌تواند تأمین‌کننده [[سعادت دنیا]] و [[آخرت]] آنان باشد. بنابراین، [[هدف]] [[دشمنان]] دراین سطح تنها ناکارآمد نشان دادن نظام سیاسی ولایی است.<ref>[[خلیل منصوری|منصوری، خلیل]]، [[لجاجت مسئولان ‌اشرافی و عوامل و آثار آن (مقاله)|لجاجت مسئولان ‌اشرافی و عوامل و آثار آن]].</ref>
==لجاجت و ویژگی‌های افراد لجوج از نگاه قرآن==
[[لجاجت]] به معنای یکدندگی، زمانی که بر پایه [[عقلانیت]] و [[منطق]] نباشد، بسیار خطرناک است؛ زیرا [[انسان]] را به [[سقوط]] می‌کشاند و [[دین]] و دنیای او را تباه می‌کند. بسیاری از [[مردم]]، تنها بر اساس [[ظن]] و شک‌، بر امری پافشاری و [[اصرار]] می‌کنند و به [[مخالفت]] با [[حق]] و [[حقیقت]] می‌پردازند که [[عقل]] و منطق آن را [[تأیید]] و [[امضا]] کرده است. این افراد با [[خیره‌سری]] و [[عناد]]، به‌ستیزه با حق و حقیقت می‌پردازند و درهای [[قلب]] خویش را به سوی حقیقت می‌بندند و در [[کفر]] و [[فسق]] و [[عصیان]] [[غرق]] می‌شوند و [[تغییر]] مثبت در [[فکر]]، [[اخلاق]] و [[رفتار]] نمی‌پسندند و بر [[عادات]] و [[رسوم]] [[باطل]] اصرار می‌ورزند.
این افراد خیره‌سر، نه تنها به خود آسیب می‌رسانند، بلکه گاه به سبب داشتن [[قدرت]] و [[ثروت]]، [[سد]] راه کسانی می‌شوند که [[اهل]] عقل و منطق و اخلاق و [[ارزش‌های فطری]] [[عقلی]] هستند و [[ایمان]] و [[اعتقاد]] مردم را به [[سخریه]] می‌گیرند و با دامن زدن به [[نابهنجاری‌ها]] و [[عقاید]] باطل جوّ عمومی را به هم می‌ریزند و [[حاکمیت]] [[ارزش‌ها]] در [[جامعه]] را سخت می‌کنند.
بی‌گمان [[شناخت]] علل و عوامل ایجادی لجاجت در افراد و آثار آن می‌تواند ما را نسبت به درمان این حالت [[باطنی]] [[نفسانی]] که آثار مخرب و زیانباری را در [[زندگی]] و سبک آن پدید می‌آورد، [[یاری]] رساند.<ref>[[خلیل منصوری|منصوری، خلیل]]، [[لجاجت و ویژگی‌های افراد لجوج از نگاه قرآن (مقاله)|لجاجت و ویژگی‌های افراد لجوج از نگاه قرآن]].</ref>
==آثار زیانبار لجاجت‌های بی‌منطق==
شاید شما هم با کسانی مواجه شده باشید که تنها بر اساس حرف‌ها و شنیده‌های بی‌پایه و اساس دیگران، یا [[آداب و رسوم]] قبیله‌ای یا [[خانوادگی]] بر چیزهایی اصرار می‌ورزند که با عقل و منطق و به قول ساده‌تر با دو دوتای حساب سرانگشتی ناسازگار است. این افراد نه تنها [[سبک زندگی]] خود را بر اساس آن پایه‌گذاری می‌کنند، بلکه حتی به [[جنگ]] عقاید و [[افکار]] و رفتارهای دیگران می‌روند که بر اساس منطق و عقلانیت است، اما چون آنها را برنمی‌تابند، بدان وقعی نمی‌نهند و با صاحبان [[عقاید]] [[حق]] و رفتارهای [[عقلانی]] و منطقی به‌ستیزه می‌پردازند.
از نظر [[قرآن]]، کسانی که لجوج و‌ستیزه‌جوی بی‌منطق و بی‌عقل هستند، به هیچ صراطی مستقیم نمی‌شوند؛ زیرا اصولا [[قلبی]] که باید به آنان [[یاری]] رساند تا [[شناختی]] نسبت به [[حق و باطل]] و مصادیق آنها پیدا کند و [[گرایش‌ها]] و‌گریزش‌های آنان را سامان دهد، در این افراد ممهور شده و [[تغییر]] [[حقیقت]] یافته و [[فطرت الهی]] آنان [[دفن]] شده و دیگر نوری از آن بر‌نمی‌تابد تا بر چیزها بتابد و آن را روشن سازد و [[عاطفه]] و احساسی [[پاک]] ندارند تا گرایش‌های آنان را جهت و سویه مناسب دهد.<ref>اعراف، آیه ۱۰۱</ref>
از نگاه قرآن، انسان‌های لجوج و بی‌عقل و بی‌منطق، حتی اگر به ظاهر بهره‌مند از [[عقل]] ظاهری باشند، ولی از حقیقت عقل بی‌بهره هستند؛ زیرا عقل [[حقیقی]] [[گرایش]] به [[اسلام]] دارد و هر کسی که از اسلام‌گریزان باشد، گرفتار [[سفاهت]] و [[سبک‌مغزی]] و [[بی‌خردی]] است.<ref>بقره، آیه ۱۳۰</ref> این افراد هرگز به سخن [[حق گوش]] نمی‌دهند و فرقی ندارد که آنان را [[پند]] دهند یا ندهند؛ زیرا قلبی ندارند که متاثر از حق باشد؛ پس همان‌گونه که از نظر [[عقلی]] گرفتار [[ضعف]] و [[ناتوانی]] ادراکی هستند، از نظر گرایشی و [[احساسات]] و [[عواطف]] با مشکل مواجه هستند.<ref>یس، آیه ۱۰</ref>
قرآن می‌گوید افراد لجوج را اگر به [[آسمان]] [[عروج]] دهند و [[حقایق]] را نشانشان دهند، باز وقتی برگردند، دو احتمال را [[قوی]] می‌شمارند که شامل تاثیر روانگردان و مستی یا [[سحر]] و [[جادو]] است.<ref>حجر، آیات ۱۳ تا ۱۵؛ اعراف، آیه ۱۳۲</ref>
این افراد [[راه رشد]] را نمی‌پذیرند و نمی‌خواهند در [[عقلانیت]] به جایی برسند که [[رشد]] نامیده می‌شود و گرایش‌ها و‌ گریزش‌ها براساس حق و باطل باشد.<ref>اعراف، آیه ۱۴۶</ref>
به نظر می‌رسد که زنگار [[قلب]]<ref>مطففین، آیات ۱۱ تا ۱۴</ref>، ناشنوایی نسبت به حقایق و انذارها و [[هشدارها]]<ref>احقاف، آیات ۲۲۱ و ۲۶</ref>، [[کج‌فهمی]] و برداشت‌های نادرست از پیام‌ها<ref>زخرف، آیه ۵۸</ref> و [[تفسیر]] غلط از [[دلایل]] روشن<ref>اسراء، آیات ۳۹ و ۴۱</ref>، [[روحیه]] پرخاشگری<ref>زخرف، آیات ۵۷ تا ۶۴</ref>، [[محرومیت]] از دستیابی به [[بصیرت]] و [[بینایی]] [[حقیقی]]<ref>یس، آیه ۹</ref>، عدم [[توفیق]] [[استغفار]] و [[توبه]]<ref>کهف، آیات ۵۲ تا ۵۵</ref> و محرومیت از [[هدایت]] پاداشی [[وحیانی]]<ref>فرقان، آیات ۴۱ و ۴۲؛ روم، آیات ۵۲ و ۵۳</ref> از جمله آثار [[لجاجت]] مبتنی بر [[بی‌خردی]] و بی‌منطقی است.
[[مأموریت]] عاقلان آن است که به این افراد، [[حقایق]] را [[ابلاغ]] کنند و از [[مجادله]] با آنان [[پرهیز]] نمایند؛ زیرا در برابر مجادله‌گر لجوج نمی‌توان با [[جدال]] به نتیجه رسید؛ زیرا گویی [[انسان]] بخواهد با مشت در برابر مشت کسی را هدایت کند؛ پس نسبت به این افراد باید با [[کرامت]] و [[بزرگواری]] عبور کرد تا آنان در لجاجت و [[عناد]] خویش بمانند و هر کاری [[دوست]] دارند بکنند.<ref>انعام، آیه ۹۱</ref>
مجادله‌گران لجوج با تشکیل گروه‌ها و [[احزاب]] همسو تلاش می‌کنند تا گفتمان [[حاکم]] و [[قدرت]] را در دست گیرند و به [[سرکوب]] [[حق]] و [[حقیقت]] بپردازند و [[اجازه]] ندهند حق شنیده و دیده یا اقامه شود و احقاق گردد.<ref>غافر، آیه ۵</ref>
از نظر [[آموزه‌های قرآن]]، افراد لجوج گرفتار عذاب‌های سخت و دردناک در [[دنیا]] و [[آخرت]] خواهند شد، به ویژه کسانی که با لجاجت خویش نه تنها [[ایمان]] نیاوردند بلکه مانع ایمان‌آوری دیگران شده‌اند.<ref>زخرف، آیات ۴۶ و ۴۸؛ مؤمنون، آیات ۴۵ تا ۴۸</ref> افراد لجوج چنان گرفتار بی‌منطقی و‌ستیزه‌جویی نسبت به حق هستند که گاه برای اینکه اوج عناد و لجاجت خویش را بیان کنند، از [[خدا]] و [[پیامبران]] درخواست می‌کنند تا اگر [[وعده‌های الهی]] حق است، خدا آن را نازل کند و آنان را [[عذاب]] نماید.<ref>هود، آیات ۲۵ تا ۳۲</ref>
خسارت و [[زیانکاری]]<ref>مائده، آیات ۲۰ تا ۲۶</ref>، [[فسق]]، [[قساوت قلب]]<ref>بقره، آیات ۶۳ تا ۷۴</ref>، [[لعن]] و [[نفرین]] پیامبران<ref>مائده، آیات ۲۰ تا ۲۶</ref>، [[لعن خدا]]، [[غضب الهی]]<ref>شوری، آیات ۱۳ تا ۱۶</ref>، [[آوارگی]]، عذاب‌های ناگهانی هلاک‌کننده چون [[صاعقه]]<ref>بقره، آیه ۵۵</ref>، بادهای سرد و سهمناک<ref>فصلت، آیات ۱۳ تا ۱۶؛ قمر، آیات ۱۸ و ۱۹</ref>، [[غرق]] شدن<ref>اعراف، آیات ۱۳۰ تا ۱۳۶</ref> و [[انتقام]] سخت [[الهی]] از جمله آثار [[لجاجت]] غیر منطقی است.
[[خدا]] افراد لجوج را همان‌گونه که در [[دنیا]] گرفتار [[ذلت]] هستند<ref>غافر، آیات ۶۹ تا ۷۲</ref>، در [[آخرت]] به ذلتی [[پست‌تر]] گرفتار می‌کند. [[فرشتگان]] [[عذاب]] گردن‌های آنان را با [[غل و زنجیر]] می‌بندند و به سوی [[دوزخ]] می‌کشانند. در دوزخ آب داغ می‌نوشانند<ref>غافر، آیات ۶۹ تا ۷۲</ref>، و در [[آتش دوزخ]] می‌افکنند<ref>حج، آیات ۳ و ۴</ref> تا جایی که می‌سوزند.<ref>حج، آیات ۸ و ۹</ref>.<ref>[[خلیل منصوری|منصوری، خلیل]]، [[لجاجت و ویژگی‌های افراد لجوج از نگاه قرآن (مقاله)|لجاجت و ویژگی‌های افراد لجوج از نگاه قرآن]].</ref>
==عوامل و بسترهای لجاجت غیرمنطقی==
از نظر [[آموزه‌های قرآن]]، مهم‌ترین عواملی که موجب می‌شود تا شخص گرفتار لجاجت غیر منطقی شود و علیه [[حق]] و مصادیق آن موضع‌گیری ‌ستیزه‌جویانه داشته باشد. عبارتند از: [[هواهای نفسانی]] و [[هواپرستی]]<ref>قمر، آیات ۲ و ۳</ref>، [[گرفتاری]] در [[فریب]] و [[غرور]] [[شیطانی]]<ref>ملک، آیات ۲۰ و ۲۱</ref>، [[خودپسندی]]، [[تکبر]] و [[خودبرتربینی]]<ref>حج، آیات ۸ و ۹؛ غافر، آیات ۳۴ و ۳۵؛ فصلت، آیات ۱۳ تا ۱۵</ref>، [[ظلم]] بر خویشتن یا دیگران<ref>انعام، آیات ۳۳ و ۳۵؛ نمل، آیات ۱۳ و ۱۴</ref>، [[برتری‌جویی]]<ref>نمل، آیات ۱۳ و ۱۴</ref>، [[پیروی]] از [[ستمگران]]<ref>هود، آیات ۵۰ تا ۵۹</ref>، [[تقلید کورکورانه از نیاکان]] بر اساس [[سنت‌ها]] و [[رسوم]] [[خرافی]] و بی‌پایه<ref>اعراف، آیه ۷۰؛ لقمان، آیات ۲۰ و ۲۱</ref>، [[تعصب]] به دانسته‌ها و [[عقاید]] و [[افکار]] و رسوم<ref>نمل، آیه ۶۱</ref>، [[روحیه]] [[حسادت]]<ref>شوری، آیات ۱۳ تا ۱۴</ref>[[رفاه]] و امکانات مادی زیاد<ref>شعراء، آیات ۱۳۲ تا ۱۳۶</ref> و [[اطاعت شیطان]]<ref>حج، آیه ۳</ref>.<ref>[[خلیل منصوری|منصوری، خلیل]]، [[لجاجت و ویژگی‌های افراد لجوج از نگاه قرآن (مقاله)|لجاجت و ویژگی‌های افراد لجوج از نگاه قرآن]].</ref>


== منابع ==
== منابع ==
{{منابع}}
{{منابع}}
# [[پرونده:11790.jpg|22px]] [[خلیل منصوری|منصوری، خلیل]]، [[لجاجت مسئولان ‌اشرافی و عوامل و آثار آن(مقاله)|'''لجاجت مسئولان ‌اشرافی و عوامل و آثار آن''']]
# [[پرونده:11790.jpg|22px]] [[خلیل منصوری|منصوری، خلیل]]، [[لجاجت مسئولان ‌اشرافی و عوامل و آثار آن(مقاله)|'''لجاجت مسئولان ‌اشرافی و عوامل و آثار آن''']]
# [[پرونده:11790.jpg|22px]] [[خلیل منصوری|منصوری، خلیل]]، [[لجاجت و ویژگی‌های افراد لجوج از نگاه قرآن (مقاله)|'''لجاجت و ویژگی‌های افراد لجوج از نگاه قرآن''']]
{{پایان منابع}}
{{پایان منابع}}


== پانویس ==
== پانویس ==
{{پانویس}}
{{پانویس}}
۸۰٬۳۷۲

ویرایش