عمود نور در حدیث: تفاوت میان نسخه‌ها

خط ۳۱: خط ۳۱:


== [[عمود]] [[نورانی]] و [[عرضه اعمال]] ==
== [[عمود]] [[نورانی]] و [[عرضه اعمال]] ==
در [[روایات]] متعدد و مستفیضی از [[امام باقر]] و [[امام صادق]] {{ع}}، درباره عمود یا [[مناری از نور]] سخن گفته شده است که به نظر می‌رسد عرضه اعمال به [[امامان]] از طریق آن انجام می‌شود. مجموع این روایات از این دو [[امام]]، به بیش از سی [[روایت]] می‌رسد که با وجود تفاوت‌هایی در محتوا، عمودی از [[نور]] را گزارش می‌دهند<ref>ر.ک: محمد بن حسن صفار، بصائر الدرجات، ص۴۳۱-۴۴۲. در این صفحات، که چندین باب در این موضوع را در بر می‌گیرد، بیش از ۳۵ حدیث در این زمینه نقل شده است که اکثریت قریب به اتفاق آن، از امام باقر و امام صادق {{ع}} است.</ref>. در روایات برخی دیگر از [[ائمه]] {{عم}} نیز می‌توان اشاراتی به این عمود یافت. بنا بر روایتی، [[امام رضا]] {{ع}} [[عمود نور]] را وسیله‌ای بین [[خداوند]] و امام معرفی کرده است که امام در آن [[اعمال]] [[بندگان]] را می‌بیند و هر دانشی را نیاز داشته باشد، از طریق آن دریافت می‌کند<ref>ر.ک: محمد بن علی صدوق، الخصال، ج۲، ص۵۲۸؛ همو، عیون أخبار الرضا {{ع}}، ج۱، ص۲۱۳-۲۱۴؛ علی بن عیسی اربلی، کشف الغمة في معرفة الأئمة، تحقیق هاشم رسولی محلاتی، ج۲، ص۲۹۱.</ref>. در روایتی از امام باقر {{ع}} آمده است: «درباره امام [از روی [[نادانی]]] سخن نگویید. (او) سخنان را می‌شنود، در حالی که جنینی در شکم مادرش است... پس زمانی که به امر ([[امامت]]) [[قیام]] می‌کند، خداوند برای او در هر شهری مناری بلند می‌کند که در آن به اعمال [[مخلوقات]] می‌نگرد»<ref>محمد بن حسن صفار، بصائر الدرجات، ص۴۳۶-۴۳۷. سند این روایت، صحیح است. همچنين ر.ک: محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۲، ص۲۹۶-۲۹۵.</ref>. آن [[حضرت]] در روایتی دیگر، بر همین محتوا با اندکی تفاوت تأکید کرده‌اند: «امام گفتار (دیگران) را در شکم مادرش می‌شنود... پس زمانی که [[رشد]] کرد، خداوند در هر قریه‌ای عمودی از نور عظمتش را در آن منطقه برافراشت که امام (با استفاده از آن) می‌فهمد در قریه دیگر چه کارهایی انجام می‌شود»<ref>محمد بن حسن صفار، بصائر الدرجات، ص۴۳۶. برای این روایت، دو سند در این منبع بیان شده که سند اول صحیح است.</ref>.
در [[روایات]] متعدد و مستفیضی از [[امام باقر]] و [[امام صادق]] {{ع}}، درباره عمود یا [[مناری از نور]] سخن گفته شده است که به نظر می‌رسد عرضه اعمال به [[امامان]] از طریق آن انجام می‌شود. مجموع این روایات از این دو [[امام]]، به بیش از سی [[روایت]] می‌رسد که با وجود تفاوت‌هایی در محتوا، عمودی از [[نور]] را گزارش می‌دهند<ref>ر.ک: محمد بن حسن صفار، بصائر الدرجات، ص۴۳۱-۴۴۲. در این صفحات، که چندین باب در این موضوع را در بر می‌گیرد، بیش از ۳۵ حدیث در این زمینه نقل شده است که اکثریت قریب به اتفاق آن، از امام باقر و امام صادق {{ع}} است.</ref>. در روایات برخی دیگر از [[ائمه]] {{عم}} نیز می‌توان اشاراتی به این عمود یافت. بنا بر روایتی، [[امام رضا]] {{ع}} [[عمود نور]] را وسیله‌ای بین [[خداوند]] و امام معرفی کرده است که امام در آن [[اعمال]] [[بندگان]] را می‌بیند و هر دانشی را نیاز داشته باشد، از طریق آن دریافت می‌کند<ref>ر.ک: محمد بن علی صدوق، الخصال، ج۲، ص۵۲۸؛ همو، عیون أخبار الرضا {{ع}}، ج۱، ص۲۱۳-۲۱۴؛ علی بن عیسی اربلی، کشف الغمة في معرفة الأئمة، تحقیق هاشم رسولی محلاتی، ج۲، ص۲۹۱.</ref>. در روایتی از امام باقر {{ع}} آمده است: «درباره امام [از روی [[نادانی]]] سخن نگویید. (او) سخنان را می‌شنود، در حالی که جنینی در شکم مادرش است... پس زمانی که به امر ([[امامت]]) [[قیام]] می‌کند، خداوند برای او در هر شهری مناری بلند می‌کند که در آن به اعمال [[مخلوقات]] می‌نگرد»<ref>محمد بن حسن صفار، بصائر الدرجات، ص۴۳۶-۴۳۷. سند این روایت، صحیح است. همچنين ر.ک: محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۲، ص۲۹۶-۲۹۵.</ref>. آن حضرت در روایتی دیگر، بر همین محتوا با اندکی تفاوت تأکید کرده‌اند: «امام گفتار (دیگران) را در شکم مادرش می‌شنود... پس زمانی که [[رشد]] کرد، خداوند در هر قریه‌ای عمودی از نور عظمتش را در آن منطقه برافراشت که امام (با استفاده از آن) می‌فهمد در قریه دیگر چه کارهایی انجام می‌شود»<ref>محمد بن حسن صفار، بصائر الدرجات، ص۴۳۶. برای این روایت، دو سند در این منبع بیان شده که سند اول صحیح است.</ref>.


روایات [[امام صادق]] {{ع}} در این موضوع، بیش از [[روایات امام باقر]] {{ع}} است. در روایتی از [[امام صادق]] {{ع}}، مطلبی نزدیک به محتوای نقل شده از [[امام باقر]] {{ع}} این گونه نقل شده است: «[[امام]] صدا را در شکم مادرش می‌شنود... پس زمانی که [[رشد]] کرد، عمودی از [[نور]] برای او از [[آسمان]] تا [[زمین]] قرار داده می‌شود که به وسیله آن، [[اعمال]] [[بندگان]] را می‌بیند»<ref>محمد بن حسن صفار، بصائر الدرجات، ص۳۱. سند این روایت، صحيح است.</ref>.
روایات [[امام صادق]] {{ع}} در این موضوع، بیش از روایات [[امام باقر]] {{ع}} است. در روایتی از [[امام صادق]] {{ع}}، مطلبی نزدیک به محتوای نقل شده از [[امام باقر]] {{ع}} این گونه نقل شده است: «[[امام]] صدا را در شکم مادرش می‌شنود... پس زمانی که [[رشد]] کرد، عمودی از [[نور]] برای او از [[آسمان]] تا [[زمین]] قرار داده می‌شود که به وسیله آن، [[اعمال]] [[بندگان]] را می‌بیند»<ref>محمد بن حسن صفار، بصائر الدرجات، ص۳۱. سند این روایت، صحيح است.</ref>.


تفاوت‌هایی که در میان این مجموعه [[روایات]] دیده می‌شود، اغلب درباره [[زمان]] دریافت این [[علم]] است. در این خصوص، دو [[روایت]] از امام باقر {{ع}} روایت از امام صادق {{ع}} دلالت بر آن دارند که [[عمود نور]]، هنگام [[تولد]] برای امام برافراشته می‌شود<ref>این آمار و آمارهای بعدی، از بررسی روایات این بحث در کتاب بصائر الدرجات به دست آمده است (ر.ک: محمد بن حسن صفار، بصائر الدرجات، ص۴۳۱-۴۴۲).</ref>. البته در دو روایت از امام صادق {{ع}}، اعطای این [[موهبت]] به [[دوران جنینی]] امام نیز نسبت داده شده است. در چهار روایت از امام باقر {{ع}} و سه روایت از امام صادق، زمان برافراشته شدن عمود نور، هنگامی دانسته شده است که امام رشد کند (به راه بیفتد، سخن بگوید یا [[جوان]] شود). در یک روایت از امام باقر {{ع}} و دو روایت از امام صادق {{ع}} نیز زمان برافراشته شدن عمود نور، زمان عهده دار شدن [[مقام امامت]] معرفی شده است.
تفاوت‌هایی که در میان این مجموعه [[روایات]] دیده می‌شود، اغلب درباره [[زمان]] دریافت این [[علم]] است. در این خصوص، دو [[روایت]] از امام باقر {{ع}} روایت از امام صادق {{ع}} دلالت بر آن دارند که [[عمود نور]]، هنگام [[تولد]] برای امام برافراشته می‌شود<ref>این آمار و آمارهای بعدی، از بررسی روایات این بحث در کتاب بصائر الدرجات به دست آمده است (ر.ک: محمد بن حسن صفار، بصائر الدرجات، ص۴۳۱-۴۴۲).</ref>. البته در دو روایت از امام صادق {{ع}}، اعطای این موهبت به دوران جنینی امام نیز نسبت داده شده است. در چهار روایت از امام باقر {{ع}} و سه روایت از امام صادق، زمان برافراشته شدن عمود نور، هنگامی دانسته شده است که امام رشد کند (به راه بیفتد، سخن بگوید یا [[جوان]] شود). در یک روایت از امام باقر {{ع}} و دو روایت از امام صادق {{ع}} نیز زمان برافراشته شدن عمود نور، زمان عهده دار شدن [[مقام امامت]] معرفی شده است.


[[اختلاف]] دیگر در این روایات، درباره نوع دانشی است که امام از طریق این [[عمود]] به دست می‌آورد. در چهار روایت از امام باقر {{ع}}، نه روایت از امام صادق {{ع}} و سه روایت که به طور مضمر<ref>یعنی به جای نام امام، از ضمیر استفاده شده و معین نشده که کدام یک از این دو امام مقصود است.</ref> از یکی از این دو [[امام]] بزرگوار نقل شده‌اند، تصریح شده‌اند که در این [[عمود]]، [[اعمال]] [[بندگان]] [[خداوند]] به امام عرضه می‌شود. در یک [[روایت]] از [[امام باقر]] و سه روایت از [[امام صادق]] {{ع}}، ارائه اعمال بندگان در هر منطقه، از طریق [[عمود نور]] اعلام شده است. در یک روایت از امام باقر {{ع}} و یک روایت از امام صادق {{ع}}، [[عرضه اعمال]] [[مردم]] در مناطق دیگر، به عمودی که در هر منطقه برپا می‌شود، نسبت داده شده است. در یک روایت از امام باقر {{ع}} و دو روایت از امام صادق {{ع}}، تمام [[علوم]] [[دنیا]] با آنچه بین [[مغرب]] و [[مشرق]] است، دانشی دانسته شده است که در عمود نور به امام عرضه می‌شود. البته یک روایت نیز به طور مضمر همین محتوا را [[تأیید]] می‌کند. در روایتی دیگر از امام صادق {{ع}}، [[علم]] بین [[آسمان]] و [[زمین]]، و در سه روایت دیگر از ایشان، تمام علوم، در قلمرو [[دانش]] ارائه شده در عمود نور معرفی شده است.
[[اختلاف]] دیگر در این روایات، درباره نوع دانشی است که امام از طریق این [[عمود]] به دست می‌آورد. در چهار روایت از امام باقر {{ع}}، نه روایت از امام صادق {{ع}} و سه روایت که به طور مضمر<ref>یعنی به جای نام امام، از ضمیر استفاده شده و معین نشده که کدام یک از این دو امام مقصود است.</ref> از یکی از این دو [[امام]] بزرگوار نقل شده‌اند، تصریح شده‌اند که در این [[عمود]]، [[اعمال]] [[بندگان]] [[خداوند]] به امام عرضه می‌شود. در یک [[روایت]] از [[امام باقر]] و سه روایت از [[امام صادق]] {{ع}}، ارائه اعمال بندگان در هر منطقه، از طریق [[عمود نور]] اعلام شده است. در یک روایت از امام باقر {{ع}} و یک روایت از امام صادق {{ع}}، [[عرضه اعمال]] [[مردم]] در مناطق دیگر، به عمودی که در هر منطقه برپا می‌شود، نسبت داده شده است. در یک روایت از امام باقر {{ع}} و دو روایت از امام صادق {{ع}}، تمام [[علوم]] [[دنیا]] با آنچه بین [[مغرب]] و [[مشرق]] است، دانشی دانسته شده است که در عمود نور به امام عرضه می‌شود. البته یک روایت نیز به طور مضمر همین محتوا را [[تأیید]] می‌کند. در روایتی دیگر از امام صادق {{ع}}، [[علم]] بین [[آسمان]] و [[زمین]]، و در سه روایت دیگر از ایشان، تمام علوم، در قلمرو [[دانش]] ارائه شده در عمود نور معرفی شده است.
۱۲۹٬۶۲۱

ویرایش