جزیه: تفاوت میان نسخه‌ها

۳٬۴۸۷ بایت اضافه‌شده ،  ‏۲ فوریهٔ ۲۰۲۵
خط ۵۳: خط ۵۳:


به نظر می‌رسد که دیدگاه [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} این بوده که مصرف آن با مصرف [[خراج]] یکسان است؛ زیرا در گردآوری جزیه و خراج، یکسان عمل میکرد و در تقسیم آنچه با عنوان جزیه از صاحبان [[حرفه]] می‌گرفت، همراه با خراج به عرفا که نمایندگان [[قبایل]] بودند می‌داد<ref>کنز العمال، ج۴، ص۵۰۱.</ref> و از آنها می‌خواست همان‌گونه که طلا و [[نقره]] را میگیرند، سوزن و ریسمان‌ها را هم بگیرند<ref>جواهر الکلام، ج۲۱، ص۲۶۴.</ref>.<ref>[[علی اکبر ذاکری|ذاکری، علی اکبر]]، [[سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین ج۳ (کتاب)|سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین ج۳]]، ص ۳۰۴ - ۳۰۷.</ref>
به نظر می‌رسد که دیدگاه [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} این بوده که مصرف آن با مصرف [[خراج]] یکسان است؛ زیرا در گردآوری جزیه و خراج، یکسان عمل میکرد و در تقسیم آنچه با عنوان جزیه از صاحبان [[حرفه]] می‌گرفت، همراه با خراج به عرفا که نمایندگان [[قبایل]] بودند می‌داد<ref>کنز العمال، ج۴، ص۵۰۱.</ref> و از آنها می‌خواست همان‌گونه که طلا و [[نقره]] را میگیرند، سوزن و ریسمان‌ها را هم بگیرند<ref>جواهر الکلام، ج۲۱، ص۲۶۴.</ref>.<ref>[[علی اکبر ذاکری|ذاکری، علی اکبر]]، [[سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین ج۳ (کتاب)|سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین ج۳]]، ص ۳۰۴ - ۳۰۷.</ref>
== [[حکم]] جزیه ==
[[گرفتن جزیه]] ـ به تصریح [[قرآن کریم]]: {{متن قرآن|قَاتِلُوا الَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَلَا بِالْيَوْمِ الْآخِرِ وَلَا يُحَرِّمُونَ مَا حَرَّمَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَلَا يَدِينُونَ دِينَ الْحَقِّ مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ حَتَّى يُعْطُوا الْجِزْيَةَ عَنْ يَدٍ وَهُمْ صَاغِرُونَ}}<ref>«با آن دسته از اهل کتاب که به خداوند و به روز بازپسین ایمان نمی‌آورند و آنچه را خداوند و پیامبرش حرام کرده‌اند حرام نمی‌دانند و به دین حق نمی‌گروند جنگ کنید تا به دست خود با خواری  جزیه بپردازند» سوره توبه، آیه ۲۹.</ref> و [[سنّت]] ـ نه تنها [[مشروع]]، بلکه [[واجب]] است و در زمان رسول خدا{{صل}} و پس از آن حضرت از اهل کتاب دریافت می‌شد. آنان در قلمرو حکومت اسلامی بین سه امر مخیّر بودند: پذیرش اسلام، [[جنگ]] و [[التزام]] به شرایط ذمّه. با پذیرش امر سوم، موظّف به پرداخت جزیه بودند<ref>[[سید محمود هاشمی شاهرودی|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت ج۳ (کتاب)|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت ج۳]]، ص ۸۴-۸۷.</ref>.
== مقدار و زمان پرداخت جزیه ==
جزیه بنابر مشهور، بلکه بر آن ادعای [[اجماع]] شده، سقف مشخصی ندارد؛ بلکه زمام آن به دست [[حاکم اسلامی]] است و او هرگونه که [[مصلحت]] باشد، از نظر کمیّ و کیفی، مقدار و نوع آن را تعیین می‌کند<ref>جواهرالکلام، ج ۲۱، ص۲۴۵.</ref>.
نسبت به زمان پرداخت، ظاهر فتاوای [[فقها]]، بلکه صریح کلمات بعضی، تکرار جزیه در هر سال است؛ لکن برخی گفته‌اند: زمام آن به دست امام{{ع}} است و او هرگونه [[صلاح]] ببیند برای آن، زمان تعیین می‌کند؛ هرسال، دو سال یک بار و یا بیشتر<ref>منهاج الصالحین (خویی)، ج ۱، ص۳۹۵ ـ ۳۹۶.</ref>.
بنابر تصریح برخی، پرداخت جزیه در آخر سال واجب می‌شود؛ لکن به گفته برخی دیگر، شرط ادای آن در هر [[زمان]] (اوّل، وسط یا آخر سال) در [[عقد]] [[جزیه]] صحیح است و چنانچه شرط نشود، در آخر سال [[واجب]] می‌گردد<ref>جواهر الکلام، ج ۲۱، ص۲۵۸؛ تحریر الوسیلة، ج ۲، ص۵۰۰.</ref>.<ref>[[سید محمود هاشمی شاهرودی|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت ج۳ (کتاب)|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت ج۳]]، ص ۸۴-۸۷؛ [[نورالله علیدوست خراسانی|علیدوست خراسانی، نورالله]]، [[منابع مالی اهل بیت (کتاب)|منابع مالی اهل بیت]] ص ۲۴۸.</ref>


== جستارهای وابسته ==
== جستارهای وابسته ==
۱۳۱٬۴۸۹

ویرایش