قرآن در معارف و سیره حسینی: تفاوت میان نسخه‌ها

خط ۹: خط ۹:


== مقدمه ==
== مقدمه ==
[[اهل بیت]] [[عصمت]] و [[طهارت]] به [[قرآن کریم]] توجه و [[عنایت]] فوق‌العاده‌ای داشتند. آن بزرگواران [[زندگی]] خود را در جهت [[آموزش]] و [[تفسیر]] و فهماندن [[آیات]] و اجرای آن و [[حفظ]] و حراستش از چنگ [[تبهکاران]] و تحریف‌گران صرف نمودند. توجه اهل بیت {{عم}} به قرآن کریم در [[رفتار]] و ارشادات و سخنانشان به خوبی جلوه‌گر شد. پیرامون تفسیر و [[تأویل قرآن]] و [[اجرای احکام]] آن سخنان بسیار [[ارزشمندی]] از [[امام]] [[ابا عبدالله الحسین]] {{ع}} نقل شده که بسیار خواندنی و درخور دقّت است، از جمله که فرمود:
[[اهل بیت]] [[عصمت]] و [[طهارت]] به [[قرآن کریم]] توجه و عنایت فوق‌العاده‌ای داشتند. آن بزرگواران [[زندگی]] خود را در جهت [[آموزش]] و [[تفسیر]] و فهماندن [[آیات]] و اجرای آن و [[حفظ]] و حراستش از چنگ [[تبهکاران]] و تحریف‌گران صرف نمودند. توجه اهل بیت {{عم}} به قرآن کریم در [[رفتار]] و ارشادات و سخنانشان به خوبی جلوه‌گر شد. پیرامون تفسیر و [[تأویل قرآن]] و [[اجرای احکام]] آن سخنان بسیار ارزشمندی از [[امام]] [[ابا عبدالله الحسین]] {{ع}} نقل شده که بسیار خواندنی و درخور دقّت است، از جمله که فرمود:


#{{متن حدیث|كِتَابُ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ عَلَى أَرْبَعَةِ أَشْيَاءَ: عَلَى الْعِبَارَةِ، وَ الْإِشَارَةِ وَ اللَّطَائِفِ وَ الْحَقَائِقِ؛ فَالْعِبَارَةُ لِلْعَوَامِّ، وَ الْإِشَارَةُ لِلْخَوَاصِّ، وَ اللَّطَائِفُ لِلْأَوْلِيَاءِ، وَ الْحَقَائِقُ لِلْأَنْبِيَاءِ}}<ref>«در کتاب خداوند (قرآن) مطالب، به چهار نوع آمده است: عبارات، اشارات، لطایف و حقایق. عبارت‌ها ویژه عوام و توده مردم، اشارات آن برای خواص و لطایفش برای اولیاء الهی و حقایق آن ویژه پیامبران الهی است» موسوعة کلمات الامام الحسین، ص۵۵۱، به نقل از جامع الأخبار، ص۴۸.</ref>.
#{{متن حدیث|كِتَابُ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ عَلَى أَرْبَعَةِ أَشْيَاءَ: عَلَى الْعِبَارَةِ، وَ الْإِشَارَةِ وَ اللَّطَائِفِ وَ الْحَقَائِقِ؛ فَالْعِبَارَةُ لِلْعَوَامِّ، وَ الْإِشَارَةُ لِلْخَوَاصِّ، وَ اللَّطَائِفُ لِلْأَوْلِيَاءِ، وَ الْحَقَائِقُ لِلْأَنْبِيَاءِ}}<ref>«در کتاب خداوند (قرآن) مطالب، به چهار نوع آمده است: عبارات، اشارات، لطایف و حقایق. عبارت‌ها ویژه عوام و توده مردم، اشارات آن برای خواص و لطایفش برای اولیاء الهی و حقایق آن ویژه پیامبران الهی است» موسوعة کلمات الامام الحسین، ص۵۵۱، به نقل از جامع الأخبار، ص۴۸.</ref>.
# هرکس در نمازش آن‌گاه که به [[عبادت]] ایستاده آیه‌ای از [[قرآن]] [[تلاوت]] کند، [[خداوند]] در [[نامه]] عملش برای هر حرف یکصد [[حسنه]] می‌نویسد و اگر در غیر [[نماز]] بخواند، برای هر حرف‌ ده حسنه و اگر تنها به قرآن گوش فرادهد برای هر حرف یک حسنه نوشته می‌شود و اگر قرآن را در شب ختم کند، [[فرشتگان]] برایش [[درود]] می‌فرستند تا شب را به [[روز]] برساند و اگر در روز ختم نماید فرشتگان تا شب بر او درود می‌فرستند و دعایش [[مستجاب]] می‌شود و [[ارزش]] آن از آن‌چه بین [[زمین]] و [[آسمان]] است برایش بهتر است<ref>موسوعة کلمات الامام الحسین، ص۵۵۱، به نقل از کافی، ج۲، ص۶۱۱، ح۳.</ref>.
# هرکس در نمازش آن‌گاه که به [[عبادت]] ایستاده آیه‌ای از [[قرآن]] [[تلاوت]] کند، [[خداوند]] در نامه عملش برای هر حرف یکصد [[حسنه]] می‌نویسد و اگر در غیر [[نماز]] بخواند، برای هر حرف‌ ده حسنه و اگر تنها به قرآن گوش فرادهد برای هر حرف یک حسنه نوشته می‌شود و اگر قرآن را در شب ختم کند، [[فرشتگان]] برایش [[درود]] می‌فرستند تا شب را به [[روز]] برساند و اگر در روز ختم نماید فرشتگان تا شب بر او درود می‌فرستند و دعایش [[مستجاب]] می‌شود و [[ارزش]] آن از آن‌چه بین [[زمین]] و [[آسمان]] است برایش بهتر است<ref>موسوعة کلمات الامام الحسین، ص۵۵۱، به نقل از کافی، ج۲، ص۶۱۱، ح۳.</ref>.
# امام {{ع}} در تفسیر این فرموده [[خدای متعال]] {{متن قرآن|تُبَدَّلُ الْأَرْضُ غَيْرَ الْأَرْضِ}}<ref>«روزی که (این) زمین زمینی دیگر گردد» سوره ابراهیم، آیه ۴۸.</ref> و منظور از آن، فرمود: منظور زمینی است که در آن گناهی صورت نگرفته باشد و همان‌گونه که [[روز]] نخست آن را پدید آورده، برجسته و بدون [[کوه]] و [[گیاه]] باشد<ref>موسوعة کلمات الامام الحسین، ص۵۵۱</ref>.
# امام {{ع}} در تفسیر این فرموده [[خدای متعال]] {{متن قرآن|تُبَدَّلُ الْأَرْضُ غَيْرَ الْأَرْضِ}}<ref>«روزی که (این) زمین زمینی دیگر گردد» سوره ابراهیم، آیه ۴۸.</ref> و منظور از آن، فرمود: منظور زمینی است که در آن گناهی صورت نگرفته باشد و همان‌گونه که [[روز]] نخست آن را پدید آورده، برجسته و بدون [[کوه]] و گیاه باشد<ref>موسوعة کلمات الامام الحسین، ص۵۵۱</ref>.
# مردی معنای {{متن قرآن|كهيعص}}<ref>«کاف، ‌ها، یا، عین، صاد» سوره مریم، آیه ۱.</ref> را از [[امام حسین]] {{ع}} پرسید، حضرت در پاسخ فرمود: اگر آن را برایت [[تفسیر]] کنم، [[قادر]] بر راه رفتن روی آب خواهی بود<ref>موسوعة کلمات الامام الحسین، ص۵۶۱، به نقل از ینابیع الموده، ص۴۸۴.</ref>.
# مردی معنای {{متن قرآن|كهيعص}}<ref>«کاف، ‌ها، یا، عین، صاد» سوره مریم، آیه ۱.</ref> را از [[امام حسین]] {{ع}} پرسید، حضرت در پاسخ فرمود: اگر آن را برایت [[تفسیر]] کنم، قادر بر راه رفتن روی آب خواهی بود<ref>موسوعة کلمات الامام الحسین، ص۵۶۱، به نقل از ینابیع الموده، ص۴۸۴.</ref>.
# [[نصر بن مالک]] به امام حسین {{ع}} عرضه داشت: ای [[ابا عبد الله]]! منظور از آیه شریفه {{متن قرآن|هَذَانِ خَصْمَانِ اخْتَصَمُوا فِي رَبِّهِمْ}}<ref>«اینان دو گروه دشمنند که درباره پروردگارشان با هم به دشمنی برخاستند» سوره حج، آیه ۱۹.</ref> چیست؟ حضرت فرمود: ما و [[بنی امیه]] درباره [[خدا]] با یکدیگر به [[مخالفت]] پرداختیم، ما گفتیم: [[خداوند]] راست فرمود و آنان گفتند: خدا [[دروغ]] گفت. بنابراین، ما و آنان در [[قیامت]] با یکدیگر [[خصومت]] و [[دشمنی]] خواهیم نمود<ref>موسوعة کلمات الامام الحسین، ص۵۶۳، به نقل از حیاة الامام الحسین، ج۲، ص۲۳۴.</ref>.
# [[نصر بن مالک]] به امام حسین {{ع}} عرضه داشت: ای ابا عبد الله! منظور از آیه شریفه {{متن قرآن|هَذَانِ خَصْمَانِ اخْتَصَمُوا فِي رَبِّهِمْ}}<ref>«اینان دو گروه دشمنند که درباره پروردگارشان با هم به دشمنی برخاستند» سوره حج، آیه ۱۹.</ref> چیست؟ حضرت فرمود: ما و [[بنی امیه]] درباره [[خدا]] با یکدیگر به [[مخالفت]] پرداختیم، ما گفتیم: [[خداوند]] راست فرمود و آنان گفتند: خدا [[دروغ]] گفت. بنابراین، ما و آنان در [[قیامت]] با یکدیگر [[خصومت]] و [[دشمنی]] خواهیم نمود<ref>موسوعة کلمات الامام الحسین، ص۵۶۳، به نقل از حیاة الامام الحسین، ج۲، ص۲۳۴.</ref>.
# [[امام]] {{ع}} در [[تفسیر آیه]] شریف {{متن قرآن|الَّذِينَ إِنْ مَكَّنَّاهُمْ فِي الْأَرْضِ أَقَامُوا الصَّلَاةَ}}<ref>«(همان) کسانی که اگر آنان را در زمین توانمندی دهیم نماز بر پا می‌دارند» سوره حج، آیه ۴۱.</ref> فرمود: این آیه شریفه در [[شأن]] ما نازل شده است<ref>موسوعة کلمات الامام الحسین، ص۵۶۴، به نقل از بحار الانوار، ج۲۴، ص۱۶۶.</ref>.
# [[امام]] {{ع}} در [[تفسیر آیه]] شریف {{متن قرآن|الَّذِينَ إِنْ مَكَّنَّاهُمْ فِي الْأَرْضِ أَقَامُوا الصَّلَاةَ}}<ref>«(همان) کسانی که اگر آنان را در زمین توانمندی دهیم نماز بر پا می‌دارند» سوره حج، آیه ۴۱.</ref> فرمود: این آیه شریفه در [[شأن]] ما نازل شده است<ref>موسوعة کلمات الامام الحسین، ص۵۶۴، به نقل از بحار الانوار، ج۲۴، ص۱۶۶.</ref>.
# در تفسیر آیه شریفه {{متن قرآن|قُلْ لَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبَى}}<ref>«بگو: برای این (رسالت) از شما مزدی جز دوستداری خویشاوندان (خود) را نمی‌خواهم» سوره شوری، آیه ۲۳.</ref> فرمود: [[خویشاوندی]] که خداوند [[دستور]] به برقراری پیوند به آن داده و آن را با اهمیت تلقّی نموده و خیر و [[برکت]] در آن قرار داده است، همان خویشاوندی ما [[اهل بیت]] به [[رسول خدا]] {{صل}} است که حقّمان را بر هر [[مسلمانی]] [[واجب]] ساخته است<ref>موسوعة کلمات الامام الحسین، ص۵۶۵، به نقل از بحار الانوار، ج۲۳، ص۲۵۱، ح۳۷.</ref>.
# در تفسیر آیه شریفه {{متن قرآن|قُلْ لَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبَى}}<ref>«بگو: برای این (رسالت) از شما مزدی جز دوستداری خویشاوندان (خود) را نمی‌خواهم» سوره شوری، آیه ۲۳.</ref> فرمود: [[خویشاوندی]] که خداوند [[دستور]] به برقراری پیوند به آن داده و آن را با اهمیت تلقّی نموده و خیر و [[برکت]] در آن قرار داده است، همان خویشاوندی ما [[اهل بیت]] به [[رسول خدا]] {{صل}} است که حقّمان را بر هر [[مسلمانی]] [[واجب]] ساخته است<ref>موسوعة کلمات الامام الحسین، ص۵۶۵، به نقل از بحار الانوار، ج۲۳، ص۲۵۱، ح۳۷.</ref>.
# امام حسین {{ع}} در تفسیر [[نعمت]] در آیه {{متن قرآن|وَأَمَّا بِنِعْمَةِ رَبِّكَ فَحَدِّثْ}}<ref>«و نعمت پروردگارت را باز گوی!» سوره ضحی، آیه ۱۱.</ref> فرموده است: [[خداوند]] به [[پیامبر]] [[فرمان]] داد نعمت‌هایی را که در دینش بدو [[عنایت]] کرده بازگو نماید<ref>موسوعة کلمات الامام الحسین، ص۵۶۷، به نقل از محاسن، ج۱، ص۳۴۴، ح۱۱.</ref>.
# امام حسین {{ع}} در تفسیر [[نعمت]] در آیه {{متن قرآن|وَأَمَّا بِنِعْمَةِ رَبِّكَ فَحَدِّثْ}}<ref>«و نعمت پروردگارت را باز گوی!» سوره ضحی، آیه ۱۱.</ref> فرموده است: [[خداوند]] به [[پیامبر]] [[فرمان]] داد نعمت‌هایی را که در دینش بدو عنایت کرده بازگو نماید<ref>موسوعة کلمات الامام الحسین، ص۵۶۷، به نقل از محاسن، ج۱، ص۳۴۴، ح۱۱.</ref>.
# [[امام]] {{ع}} در [[تفسیر]] کلمه [[صمد]] فرمود: [[خدای متعال]] صمد را با این فرموده خود {{متن قرآن|لَمْ يَلِدْ وَلَمْ يُولَدْ * وَلَمْ يَكُنْ لَهُ كُفُوًا أَحَدٌ}}<ref>«نه زاده است و نه او را زاده‌اند * و نه هیچ کس او را همانند است» سوره اخلاص، آیه ۳-۴.</ref> تفسیر نموده است.
# [[امام]] {{ع}} در [[تفسیر]] کلمه [[صمد]] فرمود: [[خدای متعال]] صمد را با این فرموده خود {{متن قرآن|لَمْ يَلِدْ وَلَمْ يُولَدْ * وَلَمْ يَكُنْ لَهُ كُفُوًا أَحَدٌ}}<ref>«نه زاده است و نه او را زاده‌اند * و نه هیچ کس او را همانند است» سوره اخلاص، آیه ۳-۴.</ref> تفسیر نموده است.
# نیز فرمود: {{متن حدیث|الصَّمَدُ: الَّذِي لَا جَوْفَ لَهُ، وَ الصَّمَدُ: الَّذِي قَدِ انْتَهَى سُؤْدَدُهُ، وَ الصَّمَدُ: الَّذِي لَا يَأْكُلُ وَ لَا يَشْرَبُ، وَ الصَّمَدُ: الَّذِي لَا يَنَامُ، وَ الصَّمَدُ: الدَّائِمُ الَّذِي لَمْ يَزَلْ وَ لَا يَزَالُ}}<ref>«صمد یعنی کسی که میان تهی و اجوف نیست، صمد یعنی: کسی که حاکمیتش همه‌جا را فراگرفته، صمد یعنی: آن‌کس که نمی‌خورد و نمی‌آشامد، صمد یعنی: کسی که خواب به چشمش راه نمی‌یابد، صمد یعنی: کسی که همیشه بوده و همواره خواهد بود» موسوعة کلمات الامام الحسین، ص۵۶۹، به نقل از معادن الکلمة، ج۲، ص۵۱.</ref>.
# نیز فرمود: {{متن حدیث|الصَّمَدُ: الَّذِي لَا جَوْفَ لَهُ، وَ الصَّمَدُ: الَّذِي قَدِ انْتَهَى سُؤْدَدُهُ، وَ الصَّمَدُ: الَّذِي لَا يَأْكُلُ وَ لَا يَشْرَبُ، وَ الصَّمَدُ: الَّذِي لَا يَنَامُ، وَ الصَّمَدُ: الدَّائِمُ الَّذِي لَمْ يَزَلْ وَ لَا يَزَالُ}}<ref>«صمد یعنی کسی که میان تهی و اجوف نیست، صمد یعنی: کسی که حاکمیتش همه‌جا را فراگرفته، صمد یعنی: آن‌کس که نمی‌خورد و نمی‌آشامد، صمد یعنی: کسی که خواب به چشمش راه نمی‌یابد، صمد یعنی: کسی که همیشه بوده و همواره خواهد بود» موسوعة کلمات الامام الحسین، ص۵۶۹، به نقل از معادن الکلمة، ج۲، ص۵۱.</ref>.
# [[روایت]] شده که [[عبد الرحمان سلمی]] [[سوره حمد]] را به فرزند [[امام حسین]] {{ع}} آموخت، وقتی فرزند آن [[آیه]] را برای پدر بزرگوارش قرائت کرد امام {{ع}} یک‌هزار [[دینار]] و یک‌هزار [[جامه]] به آموزگارش [[هدیه]] کرد و دهانش را پر از جواهر نمود، سبب آن را از امام {{ع}} پرسیدند: حضرت فرمود: این مبلغ در برابر عطا و [[بخشش]] وی ناچیز است. منظور امام از بخشش او [[آموزش قرآن]] [[سوره حمد]] بود<ref>موسوعة کلمات الامام الحسین، ص۸۲۷، به نقل از بحار الانوار، ج۴۴، ص۱۹۱.</ref>.<ref>[[سید منذر حکیم|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۵ (کتاب)|پیشوایان هدایت ج۵]] ص۲۹۳.</ref>
# [[روایت]] شده که [[عبد الرحمان سلمی]] [[سوره حمد]] را به فرزند [[امام حسین]] {{ع}} آموخت، وقتی فرزند آن [[آیه]] را برای پدر بزرگوارش قرائت کرد امام {{ع}} یک‌هزار [[دینار]] و یک‌هزار [[جامه]] به آموزگارش [[هدیه]] کرد و دهانش را پر از جواهر نمود، سبب آن را از امام {{ع}} پرسیدند: حضرت فرمود: این مبلغ در برابر عطا و [[بخشش]] وی ناچیز است. منظور امام از بخشش او [[آموزش قرآن]] [[سوره حمد]] بود<ref>موسوعة کلمات الامام الحسین، ص۸۲۷، به نقل از بحار الانوار، ج۴۴، ص۱۹۱.</ref>.<ref>[[سید منذر حکیم|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۵ (کتاب)|پیشوایان هدایت ج۵]]، ص۲۹۳.</ref>


== جستارهای وابسته ==
== جستارهای وابسته ==
۱۳۴٬۰۱۱

ویرایش