آیه تبلیغ در تفسیر و علوم قرآنی: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
جایگزینی متن - 'لیکن' به 'لکن'
جز (جایگزینی متن - 'لیکن' به 'لکن')
خط ۶۲: خط ۶۲:
# هنگامی که [[آیه شریفه]]: {{متن قرآن|وَلَا تَسُبُّوا الَّذِينَ يَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ فَيَسُبُّوا اللَّهَ عَدْوًا بِغَيْرِ عِلْمٍ}}<ref>«و به آنهایی که مشرکان به جای خداوند (به پرستش) می‌خوانند دشنام ندهید تا آنان (نیز) از سر دشمنی به نادانی خداوند را دشنام ندهند» سوره انعام، آیه ۱۰۸.</ref> نازل شد، [[رسول خدا]]{{صل}} از [[عیب‌جویی]] معبودهای [[مشرکان]] [[چشم]] پوشید، ولی پس از نزول آیه مورد بحث آن را پنهان نکرد و به عیب‌جویی معبودهای آنان پرداخت. [[خدا]] هم [[وعده]] به [[حفظ]] حضرت داده بود<ref>ابن عباس، تنویر المقباس، ص۹۸ و نیز ر.ک: فخر رازی، مفاتیح الغیب، ج۱۲، ص۴۹.</ref>.
# هنگامی که [[آیه شریفه]]: {{متن قرآن|وَلَا تَسُبُّوا الَّذِينَ يَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ فَيَسُبُّوا اللَّهَ عَدْوًا بِغَيْرِ عِلْمٍ}}<ref>«و به آنهایی که مشرکان به جای خداوند (به پرستش) می‌خوانند دشنام ندهید تا آنان (نیز) از سر دشمنی به نادانی خداوند را دشنام ندهند» سوره انعام، آیه ۱۰۸.</ref> نازل شد، [[رسول خدا]]{{صل}} از [[عیب‌جویی]] معبودهای [[مشرکان]] [[چشم]] پوشید، ولی پس از نزول آیه مورد بحث آن را پنهان نکرد و به عیب‌جویی معبودهای آنان پرداخت. [[خدا]] هم [[وعده]] به [[حفظ]] حضرت داده بود<ref>ابن عباس، تنویر المقباس، ص۹۸ و نیز ر.ک: فخر رازی، مفاتیح الغیب، ج۱۲، ص۴۹.</ref>.
# آیه درباره [[حقوق]] [[مسلمانان]] نازل شد؛ آنگاه که پیامبر خدا{{صل}} در [[حجة الوداع]] [[شرایع]] و [[مناسک]] را [[اعلان]] کردند، فرمودند: «آیا رساندم؟» گفتند: آری، و حضرت فرمود: «خدایا، [[گواه]] باش»<ref>عینی، عمدة القاری، ج۱۸، ص۲۰۶؛ ثعلبی نیز احتمال‌های مذکور را درباره آیه نقل کرده است (الکشف و البیان، ج۴، ص۹۱).</ref>.
# آیه درباره [[حقوق]] [[مسلمانان]] نازل شد؛ آنگاه که پیامبر خدا{{صل}} در [[حجة الوداع]] [[شرایع]] و [[مناسک]] را [[اعلان]] کردند، فرمودند: «آیا رساندم؟» گفتند: آری، و حضرت فرمود: «خدایا، [[گواه]] باش»<ref>عینی، عمدة القاری، ج۱۸، ص۲۰۶؛ ثعلبی نیز احتمال‌های مذکور را درباره آیه نقل کرده است (الکشف و البیان، ج۴، ص۹۱).</ref>.
# [[خداوند]] پیامبرش را به [[شتاب]] در رساندن پیامی که برایشان نازل شده، [[امر]] می‌کند؛ از این رو هر چند حضرت تصمیم داشت هر آنچه بر ایشان نازل شده را برساند، لیکن برخی پیام‌ها را به تأخیر انداخت؛ زیرا بر خویش می‌ترسید. ادامه [[آیه]] این احتمال را تقویت می‌کند<ref>رازی، محمد بن ابی بکر، تفسیر اسئلة القرآن المجید و اجوبتها، ص۷۴.</ref> که می‌فرماید: {{متن قرآن|وَاللَّهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ}}<ref>«و خداوند تو را از (گزند) مردم در پناه می‌گیرد» سوره مائده، آیه ۶۷.</ref>.
# [[خداوند]] پیامبرش را به [[شتاب]] در رساندن پیامی که برایشان نازل شده، [[امر]] می‌کند؛ از این رو هر چند حضرت تصمیم داشت هر آنچه بر ایشان نازل شده را برساند، لکن برخی پیام‌ها را به تأخیر انداخت؛ زیرا بر خویش می‌ترسید. ادامه [[آیه]] این احتمال را تقویت می‌کند<ref>رازی، محمد بن ابی بکر، تفسیر اسئلة القرآن المجید و اجوبتها، ص۷۴.</ref> که می‌فرماید: {{متن قرآن|وَاللَّهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ}}<ref>«و خداوند تو را از (گزند) مردم در پناه می‌گیرد» سوره مائده، آیه ۶۷.</ref>.
# برخی دیگر می‌گویند: چون [[مکه]] فتح شد و [[اسلام]] گسترش یافت، [[خداوند]] به حضرت{{صل}} دستور داد هر آنچه را برای او فرستاده شده، آشکار و بی‌پرده بدون هیچ [[ترس]] و [[خویشتن‌داری]]، [[ابلاغ]] کند که اگر به این صورت ابلاغ نکند، [[رسالت]] پروردگارش را نرسانده است<ref>ابن قتیبه، کتاب المسائل والاجوبة، ص۲۲۲.</ref> و یا آیه خطاب به حضرت می‌گوید: آنچه بر تو نازل شد، بدون ترس از هیچ کس برسان و اگر با ترس [[تبلیغ]] کنی، گویی که تمام [[رسالت]] پروردگارت را نرسانده‌ای<ref>بغوی، معالم التنزیل (تفسیر بغوی)، ج۲، ص۵۲ و نیز، ر.ک: تفسیر نسفی، ج۱، ص۲۹۳؛ واحدی نیشابوری، الوسیط، ج۲، ص۲۰۸؛ ابن عطیه، المحرر الوجیز، ج۱، ص۲۱۴؛ فخر رازی، مفاتیح الغیب، ج۱۲، ص۴۸ و ابن قتیبه، کتاب المسائل و الاجودة. ص۲۲۲.</ref>. ابن انباری می‌گوید: «[[پیامبر]] برخی [[آیات قرآن]] را زمانی که در مکه بود، آشکارا ابلاغ کرد و برخی را به خاطر ترس از هجوم [[مشرکان]] تنها با یارانشان در میان گذاشت، ولی پس از آنکه خداوند اسلام را با [[مؤمنان]] عزیز کرد، به حضرت دستور داد هر چه بر تو نازل شده، آشکار کن»<ref>به نقل از: واحدی نیشابوری، الوسیط، ج۲، ص۲۰۸؛ ابن عطیه، المحرر الوجیز، ج۱، ص۲۱۴؛ فخر رازی، مفاتیح الغیب، ج۱۲، ص۴۸.</ref>.
# برخی دیگر می‌گویند: چون [[مکه]] فتح شد و [[اسلام]] گسترش یافت، [[خداوند]] به حضرت{{صل}} دستور داد هر آنچه را برای او فرستاده شده، آشکار و بی‌پرده بدون هیچ [[ترس]] و [[خویشتن‌داری]]، [[ابلاغ]] کند که اگر به این صورت ابلاغ نکند، [[رسالت]] پروردگارش را نرسانده است<ref>ابن قتیبه، کتاب المسائل والاجوبة، ص۲۲۲.</ref> و یا آیه خطاب به حضرت می‌گوید: آنچه بر تو نازل شد، بدون ترس از هیچ کس برسان و اگر با ترس [[تبلیغ]] کنی، گویی که تمام [[رسالت]] پروردگارت را نرسانده‌ای<ref>بغوی، معالم التنزیل (تفسیر بغوی)، ج۲، ص۵۲ و نیز، ر.ک: تفسیر نسفی، ج۱، ص۲۹۳؛ واحدی نیشابوری، الوسیط، ج۲، ص۲۰۸؛ ابن عطیه، المحرر الوجیز، ج۱، ص۲۱۴؛ فخر رازی، مفاتیح الغیب، ج۱۲، ص۴۸ و ابن قتیبه، کتاب المسائل و الاجودة. ص۲۲۲.</ref>. ابن انباری می‌گوید: «[[پیامبر]] برخی [[آیات قرآن]] را زمانی که در مکه بود، آشکارا ابلاغ کرد و برخی را به خاطر ترس از هجوم [[مشرکان]] تنها با یارانشان در میان گذاشت، ولی پس از آنکه خداوند اسلام را با [[مؤمنان]] عزیز کرد، به حضرت دستور داد هر چه بر تو نازل شده، آشکار کن»<ref>به نقل از: واحدی نیشابوری، الوسیط، ج۲، ص۲۰۸؛ ابن عطیه، المحرر الوجیز، ج۱، ص۲۱۴؛ فخر رازی، مفاتیح الغیب، ج۱۲، ص۴۸.</ref>.


۲۲۷٬۶۸۳

ویرایش