←موارد کاربرد ام، در کلام خداوند
| خط ۲۰: | خط ۲۰: | ||
== موارد کاربرد ام، در [[کلام خداوند]] == | == موارد کاربرد ام، در [[کلام خداوند]] == | ||
# | # مادر صلبی: {{متن قرآن|فَإِنْ كَانَ لَهُ إِخْوَةٌ فَلِأُمِّهِ السُّدُسُ}}<ref>«خداوند درباره (ارث) فرزندانتان به شما سفارش میکند که بهره پسر برابر با بهره دو دختر است و اگر (همه وارثان)، دختر و بیش از دو تن باشند تنها دو سوم آنچه بر جای نهاده، از آن ایشان است و اگر (تنها) یک دختر باشد، نصف از آن اوست. و برای هر یک از پدر و مادر شخص در گذشته اگر فرزند داشته باشد، یک ششم از آنچه بر جای نهاده، خواهد بود و اگر فرزندی نداشته باشد و پدر و مادرش ارثبر اویند، مادرش یک سوم خواهد برد؛ اگر برادرانی (یا خواهرانی یا برادران و خواهرانی) داشته باشد، برای مادرش یک ششم است. (این تقسیمها) پس از (انجام) آن وصیّتی است که میکند یا (پرداختن) وامی (که دارد)؛ شما در نمییابید کدامیک از پدرانتان و فرزندانتان برای شما سودمندترند؛ (این احکام) فریضهای است از سوی خداوند بیگمان خداوند دانایی حکیم است» سوره نساء، آیه ۱۱.</ref><ref>نیز: نساء، ۲۳؛ مائده، ۱۷۰ و ۷۵ و ۱۱۶؛ اعراف، ۱۵۰؛ مریم، ۲۸؛ طه، ۳۸ و ۴۰ و ۹۴؛ مؤمنون، ۵۰؛ نور، ۶۱؛ قصص، ۷ و ۱۳؛ لقمان، ۱۴؛ احزاب، ۴؛ زمر، ۶؛ احقاف، ۱۵؛ نجم، ۳۲؛ عبس، ۳۵۰.</ref> | ||
# | # مادر [[دینی]] [[مؤمنان]] (که مراد داشتن [[حرمت]] است): {{متن قرآن|النَّبِيُّ أَوْلَى بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ وَأَزْوَاجُهُ أُمَّهَاتُهُمْ}}<ref>«پیامبر بر مؤمنان از خودشان سزاوارتر است و همسران او، مادران ایشانند و خویشاوندان نسبت به یکدیگر در کتاب خداوند از مؤمنان و مهاجران (به ارث) سزاوارترند مگر آنکه بخواهید به وابستگان خود، نیکی ورزید، این (حکم) در کتاب (خداوند) نگاشته است» سوره احزاب، آیه ۶.</ref>. | ||
# | # به صورت ترکیب اضافی ([[ام القری]]) به معنی [[شهر مکه]] یا اصل آن: {{متن قرآن|لِتُنْذِرَ أُمَّ الْقُرَى وَمَنْ حَوْلَهَا}}<ref>«و این کتاب خجستهای است که آن را فرو فرستادهایم، آنچه را پیش از آن بوده است راست میشمارد و تا (مردم) «مادر شهر» (مکّه) و مردم پیرامون آن را بیمدهی و مؤمنان به جهان واپسین، بدان ایمان میآورند و بر نماز خویش، نگهداشت دارند» سوره انعام، آیه ۹۲.</ref><ref>کلمات القرآن، مخلوف؛ مجمع البیان؛ المفردات.</ref>. | ||
# جای جایگاه: {{متن قرآن|وَأَمَّا مَنْ خَفَّتْ مَوَازِينُهُ * فَأُمُّهُ هَاوِيَةٌ}}<ref>«و هر که ترازوهایش (در کار نیک) سبک آید،» سوره قارعة، آیه ۸-۹.</ref><ref>نثر طوبی، ج۱، ص۳۷؛ المفردات.</ref>. | |||
# [[لوح محفوظ]]: {{متن قرآن|وَإِنَّهُ فِي أُمِّ الْكِتَابِ لَدَيْنَا لَعَلِيٌّ حَكِيمٌ}}<ref>«و بیگمان آن نزد ما در اصل کتاب، فرازمندی فرزانه است» سوره زخرف، آیه ۴.</ref>.<ref>المفردات؛ مجمع البیان؛ کلمات القرآن.</ref> | |||
# اصل، مرکز، مادر و اصل هر چیز: {{متن قرآن|مِنْهُ آيَاتٌ مُحْكَمَاتٌ هُنَّ أُمُّ الْكِتَابِ}}<ref>«اوست که این کتاب را بر تو فرو فرستاد؛ برخی از آن، آیات «محکم» (/ استوار/ یک رویه)اند، که بنیاد این کتاباند و برخی دیگر (آیات) «متشابه» (/ چند رویه)اند؛ اما آنهایی که در دل کژی دارند، از سر آشوب و تأویل جویی، از آیات متشابه آن، پیروی میکنند در حالی که تأویل آن را جز خداوند نمیداند و استواران در دانش، میگویند: ما بدان ایمان داریم، تمام آن از نزد پروردگار ماست و جز خردمندان، کسی در یاد نمیگیرد» سوره آل عمران، آیه ۷.</ref>.<ref>نثر طوبی، آیات روشن و واضح که اصل و اهم مطالب قرآن است.</ref><ref>نثر طوبی، ص۲۸۳.</ref> | |||
«به جرأت میتوان گفت که «ام» مشترک [[معنوی]] است و معنی جامع آن همان اصل و پایه است»<ref>قاموس قرآن، ج۱ – ۲، ص۱۱۳.</ref>. [[ام القری]] یکی از نامهای [[شهر]] «[[مکه]]» است<ref>[[محرم فرزانه|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۲۶۶؛ [[محمد حسن عرب|عرب، محمد حسن]]، [[دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید (کتاب)|دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید]]، ص ۱۰۸.</ref>. | |||
== القری، یعنی چه؟ == | == القری، یعنی چه؟ == | ||