←دلالت آیه
برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
|||
| خط ۴۱: | خط ۴۱: | ||
=== دلالت بر [[ولایت تکوینی امام]] علی{{ع}} === | === دلالت بر [[ولایت تکوینی امام]] علی{{ع}} === | ||
'''ارتـباط مفهومِ [[علم]] الكتاب و ولايت تكويني [[اهل بيت]]{{عم}}''' | '''ارتـباط مفهومِ [[علم]] الكتاب و ولايت تكويني [[اهل بيت]]{{عم}}''' | ||
بر اساس [[اعتقاد]] اماميه، [[اهل بيت]]{{عم}} داراي [[مقام]] ولايتند. از آنجاكه ولايت به دو ساحت تشريعي و تكويني تقسيم پذير است مصداق يابي هـر دو قسم درباره [[اهل]] بـيت{{عم}} هـمواره مورد نظر و اهتمام بوده است. | |||
#در قسم نخست اهل بيت{{عم}} به منزله حجت بالغه الهي از ديدگاه تشريعي ملاحظه ميشوند. بر اين اساس اهل بيت{{عم}} نه تنها به [[اجرا]] و تبليغ [[قانون]] الهـي [[همت]] ميگمارند، بلكه در سير قانونگذاري نقش فعال دارند و خداوند اين تشريع را به رسميت شناخته است. | |||
# همچنين بنا بر قسم دوم، آنان مبتني بر رضايت الهي و باورداشت توحيد، به تصرفات مـختلف تـكويني دست ميزنند و يا حتي [[نظام]] تكوين را رهبري ميكنند. | |||
با اين حال ميتوان بر اين [[باور]] بود كه نقش اساسي و مهم اهل بيت{{عم}} در تشريع، نتيجه و فرع جايگاه وجودي آنان در عالم وجود اسـت؛ چـه اينكه اگر ولايتي در تشريع براي اين [[خاندان]] لحاظ ميشود، بيش از آنكه به جنبه [[معرفت]] شناسانه آن پرداخته شود، بايد به مقدمات هستي شناسانه آن پرداخت تا روشن شود نقش وجودي اهـل بـيت{{عم}} است كه آنان را لايق [[وساطت]] در [[ابلاغ]] [[شريعت]] و يا تشريع كرده است. | |||
در بحث ولايت تشريعي اهل بيت (درباره غير پيامبر) اختلافاتي در ميان متكلمان به چشم ميآيد، ولي درباره [[شأن]] تكويني اهل بيت{{عم}}، ذكر اجمالي و يا تفصيلي كرامات و خـوارق عـادت اهـل بيت كتب روايي، تاريخي و كلامي نـشان از آن دارد كه شـأن تـكويني اهل بيت{{عم}} به منزله يك اصل و امر بديهي مطرح بوده است. بر اين اساس هر امامي هر [[وقت]] كه بخواهد به [[اذن]] الهي ميتـواند در حـوادث جـهان [[تصرف]] كند و آن را تغيير دهد. او ميتواند درخـت را بـه حركت درآورد؛ [[عصا]] را به سخن آورد؛ بيمار را [[شفا]] دهد و سنگي بي مقدار را تبديل به طلايي باارزش كند. | |||
از سوي ديگر در [[قرآن]] كريم مـفهوم «عـلم بـه كتاب» مطرح شده است؛ به گونهاي كه برخي به مـقداري از آن و برخي به كل آن آگاهي دارند. همچنين انجام برخي خوارق عادت صريحاً به [[علم]] الكتاب مستند شده است. دقت و تـدبر دربـاره دو درجـه از اين دانايي كه با عبارات «علم الكتاب» و «علم من الكتاب» مطرح شـده، در روايات اهـل بيت{{عم}} ديده ميشود؛ به گونهاي كه ميان اين دانايي و «توانايي بر [[تصرف]]» ارتباط مستقيم برقرار شده اسـت. اگـرچه در كتـب تفسيري و روايي درباره مصداق شناسي {{متن قرآن|من عنده علم الكتاب}} در روايات [[اهل بيت]]{{عم}} استقصاي كامـلي شـده، واكاوي ارتـباط ميان [[علم]] الكتاب و [[قدرت]] بر تصرف تكويني، فراتر از ظاهر روايات انجام نشده است. [[پرسش]] اصـلي آن است كه جدا از اصل ارتباط علم به كتاب و تصرف تكويني در [[قرآن]] و روايات، تحليل اين ارتباط بـا اسـتفاده از خود نقل به چه صورت است؟ به ديگر سخن آيا صرف تشابه و تكرار علم بـه كتـاب در دو مـوضع قرآن، نشان از يكساني احكام آنها دارد، به گونهاي كه هر دو مفيد [[اثبات]] [[شأن]] تكويني باشند؟ <ref>[[صالح]]، [[سید محمد]] حسن، مقاله: ارتـباط مفهومِ علم الكتاب و ولايت تكويني اهل بيت{{عم}}، ممعرفت [[کلامی]]، پاییز و زمستان ۱۳۹۳،[[ سال]] پنجم، ش۲، ص۱۰۱</ref> | |||
=== نکته مهم در دلالت [[آیه]] === | === نکته مهم در دلالت [[آیه]] === | ||