اصلاح فی ما بین: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
جز (جایگزینی متن - 'میفرمایند: {{متن قرآن' به 'میفرماید: {{متن قرآن') |
||
| خط ۱۰: | خط ۱۰: | ||
==مقدمه== | ==مقدمه== | ||
*[[قرآن کریم]] | *[[قرآن کریم]] میفرماید: {{متن قرآن|وَلَا تَجْعَلُوا اللَّهَ عُرْضَةً لِأَيْمَانِكُمْ أَنْ تَبَرُّوا وَتَتَّقُوا وَتُصْلِحُوا بَيْنَ النَّاسِ وَاللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ}}<ref>«(نام) خداوند را دستاویزی برای سوگندهای خویش قرار ندهید تا (با آن) از نکوکاری و پرهیزگاری و اصلاح میان مردم شانه خالی کنید و خداوند شنوایی داناست» سوره بقره، آیه ۲۲۴.</ref> | ||
*همچنین | *همچنین میفرماید: {{متن قرآن|لَا خَيْرَ فِي كَثِيرٍ مِنْ نَجْوَاهُمْ إِلَّا مَنْ أَمَرَ بِصَدَقَةٍ أَوْ مَعْرُوفٍ أَوْ إِصْلَاحٍ بَيْنَ النَّاسِ}}<ref> «در بسیاری از گفتوگوهای زیرگوشی آنان خیری نیست مگر کسی به صدقه یا نکوکاری یا اصلاحی میان مردم فرمان دهد ...» سوره نساء، آیه ۱۱۴.</ref>. | ||
*[[پیامبر]]{{صل}} میفرمایند: "ای [[علی]]! در سه جا [[دروغ]] گفتن جایز است: [[فریب]] در [[جنگ]]، [[وعده]] دادن به همسرت و وفا نکردن، و [[اصلاح]] بین [[مردم]]"<ref>بحار الانوار، ج۱۷، ترجمه عبدالحسین رضایی، ص۵۷.</ref>. | *[[پیامبر]]{{صل}} میفرمایند: "ای [[علی]]! در سه جا [[دروغ]] گفتن جایز است: [[فریب]] در [[جنگ]]، [[وعده]] دادن به همسرت و وفا نکردن، و [[اصلاح]] بین [[مردم]]"<ref>بحار الانوار، ج۱۷، ترجمه عبدالحسین رضایی، ص۵۷.</ref>. | ||
*[[امام صادق]]{{ع}} میفرمایند: "ایجاد اُلفت و [[اصلاح]] بین دو نفر که به وسیله من انجام گیرد نزد من محبوبتر است از اینکه دو [[دینار]] در [[راه خدا]] [[صدقه]] بدهم"<ref>محمد رضا مهدوی کنی، نقطههای آغاز در اخلاق عملی، ص۴۹۳ به نقل از اصول کافی، ج۲، ص۲۰۹.</ref><ref>[[فردین احمدوند|احمدوند، فردین]]، [[مکارم اخلاق در صحیفه (کتاب)|مکارم اخلاق در صحیفه]]، ص:۳۰۲.</ref>. | *[[امام صادق]]{{ع}} میفرمایند: "ایجاد اُلفت و [[اصلاح]] بین دو نفر که به وسیله من انجام گیرد نزد من محبوبتر است از اینکه دو [[دینار]] در [[راه خدا]] [[صدقه]] بدهم"<ref>محمد رضا مهدوی کنی، نقطههای آغاز در اخلاق عملی، ص۴۹۳ به نقل از اصول کافی، ج۲، ص۲۰۹.</ref><ref>[[فردین احمدوند|احمدوند، فردین]]، [[مکارم اخلاق در صحیفه (کتاب)|مکارم اخلاق در صحیفه]]، ص:۳۰۲.</ref>. | ||
نسخهٔ ۲۶ فوریهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۹:۲۴
متن این جستار آزمایشی و غیرنهایی است. برای اطلاع از اهداف و چشم انداز این دانشنامه به صفحه آشنایی با دانشنامه مجازی امامت و ولایت مراجعه کنید.
- مدخلهای وابسته به این بحث:
- در این باره، تعداد بسیاری از پرسشهای عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل اصلاح فی ما بین (پرسش) قابل دسترسی خواهند بود.
مقدمه
- قرآن کریم میفرماید: ﴿وَلَا تَجْعَلُوا اللَّهَ عُرْضَةً لِأَيْمَانِكُمْ أَنْ تَبَرُّوا وَتَتَّقُوا وَتُصْلِحُوا بَيْنَ النَّاسِ وَاللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ﴾[۱]
- همچنین میفرماید: ﴿لَا خَيْرَ فِي كَثِيرٍ مِنْ نَجْوَاهُمْ إِلَّا مَنْ أَمَرَ بِصَدَقَةٍ أَوْ مَعْرُوفٍ أَوْ إِصْلَاحٍ بَيْنَ النَّاسِ﴾[۲].
- پیامبر(ص) میفرمایند: "ای علی! در سه جا دروغ گفتن جایز است: فریب در جنگ، وعده دادن به همسرت و وفا نکردن، و اصلاح بین مردم"[۳].
- امام صادق(ع) میفرمایند: "ایجاد اُلفت و اصلاح بین دو نفر که به وسیله من انجام گیرد نزد من محبوبتر است از اینکه دو دینار در راه خدا صدقه بدهم"[۴][۵].
- درباره معنای لغوی اصلاح فیمابین میتوان به این موارد اشاره کرد:
- اصلاح فیمابین مترادف اصلاح میان مردم است[۶].
- اصلاح از ریشه صلح، آراستن و به صلاح در آوردن است[۷].
- ذات البین به معنی بین مردم و فی مابین است[۸].
- اهیمت این موضوع به حدی است که امام صادق(ع) از مال خود پولی را در اختیار مفضل قرار میدهد تا هرگاه بین یاران آن حضرت مشاجرهای پیش آمد و راهی جز پرداخت مال وجود نداشت از دادن پول نیز خودداری نکند و بین آنها صلح برقرار شود[۹].
- اصلاح از بزرگترین مصادیق خیرخواهی در بین مردم و پاداش آن نزد خداوند بسیار است. اینکه دروغ گفتن در زمینه اصلاح بین مردم جایز است نشان دهنده اهمیت موضوع است، وگرنه ترک دروغ واجب است و واجب را جز واجبتر و مهمتر از خود ساقط نمیکند[۱۰].
- کسی که واقعاً تقوای الهی داشته باشد حتی در دروغهای مفید نیز احتیاط میکند، زیرا دروغ، علامت بیحرمتی نسبت به حقیقت است. فرد با ایمان به ندرت و فقط در صورت اضطرار، مانند برای دفاع از عقیده یا اصلاح ذاتالبین، دروغ میگوید[۱۱].
- از نظر قرآن هیچ منظرهای زشتتر از این نیست که عدهای از مسلمانان با هم درگیر و آنگاه عدهای، بیتفاوت نظارهگر زد و خورد برادران خود باشند و مظلومی در این میان از پا در بیاید. بنابراین وظیفه هر مسلمانی این است که از نزاع و خونریزی میان مسلمانان جلوگیری کرده، احساس مسئولیت نماید؛ و اگر یکی از دو طرف نزاع در برابر اجرای عدالت تسلیم نشد، بر مسلمین واجب است که برای حمایت مظلوم، با طغیانگران تا آنجا که به حکم خدا سرنهند پیکار کنند. در صورتی که طاغی تسلیم قانون شد باید بین آنها صلح و آشتی برقرار کنند و ریشه اختلافات را حل کنند[۱۲][۱۳].
- ضد فساد، اصلاح ذاتالبین است که دلیل شرافت و طبع بلند انسان است و اگر کسی موفق شود بین دو نفر یا دو فامیل آشتی و الفت (به جای قهر و کینه) ایجاد کند، ثواب اخروی و لذت دنیا را به همراه دارد[۱۴][۱۵].
منابع
پانویس
با کلیک بر فلش ↑ به محل متن مرتبط با این پانویس منتقل میشوید:
- ↑ «(نام) خداوند را دستاویزی برای سوگندهای خویش قرار ندهید تا (با آن) از نکوکاری و پرهیزگاری و اصلاح میان مردم شانه خالی کنید و خداوند شنوایی داناست» سوره بقره، آیه ۲۲۴.
- ↑ «در بسیاری از گفتوگوهای زیرگوشی آنان خیری نیست مگر کسی به صدقه یا نکوکاری یا اصلاحی میان مردم فرمان دهد ...» سوره نساء، آیه ۱۱۴.
- ↑ بحار الانوار، ج۱۷، ترجمه عبدالحسین رضایی، ص۵۷.
- ↑ محمد رضا مهدوی کنی، نقطههای آغاز در اخلاق عملی، ص۴۹۳ به نقل از اصول کافی، ج۲، ص۲۰۹.
- ↑ احمدوند، فردین، مکارم اخلاق در صحیفه، ص:۳۰۲.
- ↑ فرهنگ اصطلاحات اخلاقی، ص۸۳.
- ↑ منصور خاکسار، فرهنگ صحیفه سجادیه، ص۶۲.
- ↑ منصور خاکسار، فرهنگ صحیفه سجادیه، ص۲۱۹.
- ↑ نقطههای آغاز در اخلاق عملی، ص۴۹۸.
- ↑ محمد رحیم نوری، مبانی اخلاق، ص۲۱۴ – ۲۱۵.
- ↑ محمد لگنهاوزن، راستگویی و دروغگویی در فلسفه اخلاق، معرفت، ۱۵(زمستان ۷۴)، ص۳۹.
- ↑ ابوالفضل بهرامپور، اخلاق و عرفان در سوره حجرات، ص۴۷.
- ↑ احمدوند، فردین، مکارم اخلاق در صحیفه، ص:۳۰۳-۳۰۴.
- ↑ محمد جزایری، دروس اخلاق اسلامی، ص۲۲۶.
- ↑ احمدوند، فردین، مکارم اخلاق در صحیفه، ص:۳۰۴.