رهبانیت در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
جایگزینی متن - 'ماه' به 'ماه'
جز (جایگزینی متن - ' ]]' به ' [[')
جز (جایگزینی متن - 'ماه' به 'ماه')
خط ۱۵: خط ۱۵:


==نسبت میان تحنث و [[رهبانیت]]==
==نسبت میان تحنث و [[رهبانیت]]==
تردیدی نیست که [[عرب]] و [[قریش]] پیش از [[اسلام]] این گوشه‌گیریها را «تحنث» می‌خواند و در بعضی از [[روایات]] آمده که [[عبد المطلب]] نیای [[پیامبر]]{{صل}} برای نخستین بار در [[غار حراء]]، [[ماه رمضان]] را به تحنث گزید. چون [[ماه رمضان]] می‌رسید، وی به حراء می‌رفت و [[مساکین]] را [[غذا]] می‌داد. از آن پس دیگرانی چون [[ورقة بن نوفل]] و ابو امیة بن [[مغیرة]] از او [[پیروی]] کرده و تا پایان [[ماه]] در آنجا می‌ماندند. شاید هم که آنها در یک نقطه مثل حراء جمع نمی‌شدند، اما در [[ماه رمضان]] بود که از [[زن]] و خوردن بلکه [[زندگی]] [[دنیا]] [[انزوا]] می‌گرفتند. البته جوار و [[گوشه‌گیری]] و [[رهبانیت]] در [[عرب جاهلی]] شاید به صورت‌های دیگری مرسوم بوده و [[اسلام]] آن را سامان داده و صورتهای مختلف را در یک شکل خاص آن جمع و ترتیب داده و از تعبیر ابتدعوها در [[سوره حدید]] استفاده می‌شود که خود این عمل به صورت مستقیم [[دستور الهی]] نبوده، و [[رهبانیت]] و دوری از اجتماع تصحیح شده و در [[صورت]] [[اعتکاف]] امضاء شده است. چنانکه [[پیامبر اکرم]] [[نذر]] [[عمر]] در [[جاهلیت]] را برای جوار اجازه فرمود (محقق در المعتبر و [[بخاری]] در [[اعتکاف]]، به [[نقل]] از رامیار، [[تاریخ قرآن]]، ص ۳۷)
تردیدی نیست که [[عرب]] و [[قریش]] پیش از [[اسلام]] این گوشه‌گیریها را «تحنث» می‌خواند و در بعضی از [[روایات]] آمده که [[عبد المطلب]] نیای [[پیامبر]]{{صل}} برای نخستین بار در [[غار حراء]]، [[ماه رمضان]] را به تحنث گزید. چون [[ماه رمضان]] می‌رسید، وی به حراء می‌رفت و [[مساکین]] را [[غذا]] می‌داد. از آن پس دیگرانی چون [[ورقة بن نوفل]] و ابو امیة بن [[مغیرة]] از او [[پیروی]] کرده و تا پایان ماه در آنجا می‌ماندند. شاید هم که آنها در یک نقطه مثل حراء جمع نمی‌شدند، اما در [[ماه رمضان]] بود که از [[زن]] و خوردن بلکه [[زندگی]] [[دنیا]] [[انزوا]] می‌گرفتند. البته جوار و [[گوشه‌گیری]] و [[رهبانیت]] در [[عرب جاهلی]] شاید به صورت‌های دیگری مرسوم بوده و [[اسلام]] آن را سامان داده و صورتهای مختلف را در یک شکل خاص آن جمع و ترتیب داده و از تعبیر ابتدعوها در [[سوره حدید]] استفاده می‌شود که خود این عمل به صورت مستقیم [[دستور الهی]] نبوده، و [[رهبانیت]] و دوری از اجتماع تصحیح شده و در [[صورت]] [[اعتکاف]] امضاء شده است. چنانکه [[پیامبر اکرم]] [[نذر]] [[عمر]] در [[جاهلیت]] را برای جوار اجازه فرمود (محقق در المعتبر و [[بخاری]] در [[اعتکاف]]، به [[نقل]] از رامیار، [[تاریخ قرآن]]، ص ۳۷)


==پیشینه [[رهبانیت]]==
==پیشینه [[رهبانیت]]==
گفتیم که تحنث با سابقه [[تاریخی]] و جغرافیایی در [[شهر]] [[مکه]] با تفاوتهایی تبدیل به تعلیمی به نام [[اعتکاف]] در [[مسجد]] شد که در [[ماه]] سه روز و در سال سه [[ماه رجب]] [[شعبان]] و [[رمضان]] در ایام سیزدهم، چهاردهم و پانزدهم در [[اسلام]] [[تشریع]] شد. از سوی دیگر همه این [[تعالیم]] نشان می‌دهد که یکی از راه‌های [[خودسازی]] و سیر وسلوک ایجاد [[تنهایی]] و فراهم کردن [[فرصت]] برای اندیشیدن در خود و [[محاسبه]] نفس و [[مشارطه]] در [[نظام اخلاقی]] و [[تربیت]] سیر وسلوکی در گذشته بوده است تاجایی که نوعی [[تنهایی]] و [[تأمل]]، [[سلوک]] [[روحی]] و سفر [[باطنی]] و [[گوشه‌گیری]] از [[جامعه]]، در [[ادیان]] و [[عرفان]]، اصلی مسلم و [[بدیهی]] بشمار می‌رود، و رسالت‌ها در پی همین دوران - تحنف - شکل گرفته است. به همین [[دلیل]] در [[احادیث]] صراحت دارد که [[رسول اکرم]] به هنگام آغاز [[وحی]] در [[غار]] تنها بود. ([[سیره]] حلبیه، ج ۲۷۲:۱.) و این دوران مقدمه [[دریافت وحی]] شد. در [[شهر]] [[مکه]] و در میان [[خداپرستان]] این انزوای یک ماهه سابقه داشته و [[تشریع]] [[روزه]] در [[ماه رمضان]] بسا با این واقعیت تاریجی مواجه بوده و حاکی از [[احترام]] آن [[مردم]] به این [[ماه]] پیش از [[اسلام]] بوده و شاید نشانه‌ای از آن باشد که این عادت سابقه و ریشه قدیم تری در [[ادیان ابراهیمی]] داشته است. آنها که چنین روشی [[برگزیده]] بودند و لذا به طور کلی آنها که با [[بت پرستی]] مخالفتی داشتند آنها را [[حنفاء]] و یا [[احناف ]](جمع [[حنیف]]، تحنف و تحنث) می‌خواندند. این که در [[قرآن]] آمده: {{متن قرآن|وَرَهْبَانِيَّةً ابْتَدَعُوهَا مَا كَتَبْنَاهَا عَلَيْهِمْ إِلَّا ابْتِغَاءَ رِضْوَانِ اللَّهِ}}<ref>«سپس پیامبران خود را در پی آنان آوردیم  و (نیز) عیسی پسر مریم را  و به او انجیل دادیم و در دل پیروان او مهر و بخشایشی نهادیم و ما رها کردن این جهان را که از خود درآوردند بر آنان مقرّر نداشتیم جز آنکه برای رسیدن به خشنودی خداوند چنین کردند امّا آن را چنان» سوره حدید، آیه ۲۷.</ref> و رهبانیتی (ترک [[دنیایی]]) که از پیش خود درآوردند ما آن را بر ایشان مقرر نکردیم، مگر برای آنکه کسب [[خشنودی خدا]] کنند، حاکی از این واقعیت است.
گفتیم که تحنث با سابقه [[تاریخی]] و جغرافیایی در [[شهر]] [[مکه]] با تفاوتهایی تبدیل به تعلیمی به نام [[اعتکاف]] در [[مسجد]] شد که در ماه سه روز و در سال سه [[ماه رجب]] [[شعبان]] و [[رمضان]] در ایام سیزدهم، چهاردهم و پانزدهم در [[اسلام]] [[تشریع]] شد. از سوی دیگر همه این [[تعالیم]] نشان می‌دهد که یکی از راه‌های [[خودسازی]] و سیر وسلوک ایجاد [[تنهایی]] و فراهم کردن [[فرصت]] برای اندیشیدن در خود و [[محاسبه]] نفس و [[مشارطه]] در [[نظام اخلاقی]] و [[تربیت]] سیر وسلوکی در گذشته بوده است تاجایی که نوعی [[تنهایی]] و [[تأمل]]، [[سلوک]] [[روحی]] و سفر [[باطنی]] و [[گوشه‌گیری]] از [[جامعه]]، در [[ادیان]] و [[عرفان]]، اصلی مسلم و [[بدیهی]] بشمار می‌رود، و رسالت‌ها در پی همین دوران - تحنف - شکل گرفته است. به همین [[دلیل]] در [[احادیث]] صراحت دارد که [[رسول اکرم]] به هنگام آغاز [[وحی]] در [[غار]] تنها بود. ([[سیره]] حلبیه، ج ۲۷۲:۱.) و این دوران مقدمه [[دریافت وحی]] شد. در [[شهر]] [[مکه]] و در میان [[خداپرستان]] این انزوای یک ماهه سابقه داشته و [[تشریع]] [[روزه]] در [[ماه رمضان]] بسا با این واقعیت تاریجی مواجه بوده و حاکی از [[احترام]] آن [[مردم]] به این ماه پیش از [[اسلام]] بوده و شاید نشانه‌ای از آن باشد که این عادت سابقه و ریشه قدیم تری در [[ادیان ابراهیمی]] داشته است. آنها که چنین روشی [[برگزیده]] بودند و لذا به طور کلی آنها که با [[بت پرستی]] مخالفتی داشتند آنها را [[حنفاء]] و یا [[احناف ]](جمع [[حنیف]]، تحنف و تحنث) می‌خواندند. این که در [[قرآن]] آمده: {{متن قرآن|وَرَهْبَانِيَّةً ابْتَدَعُوهَا مَا كَتَبْنَاهَا عَلَيْهِمْ إِلَّا ابْتِغَاءَ رِضْوَانِ اللَّهِ}}<ref>«سپس پیامبران خود را در پی آنان آوردیم  و (نیز) عیسی پسر مریم را  و به او انجیل دادیم و در دل پیروان او مهر و بخشایشی نهادیم و ما رها کردن این جهان را که از خود درآوردند بر آنان مقرّر نداشتیم جز آنکه برای رسیدن به خشنودی خداوند چنین کردند امّا آن را چنان» سوره حدید، آیه ۲۷.</ref> و رهبانیتی (ترک [[دنیایی]]) که از پیش خود درآوردند ما آن را بر ایشان مقرر نکردیم، مگر برای آنکه کسب [[خشنودی خدا]] کنند، حاکی از این واقعیت است.


==[[ادیان]] و [[رهبانیت]]==
==[[ادیان]] و [[رهبانیت]]==
۲۲۴٬۹۰۳

ویرایش