|
|
| خط ۱: |
خط ۱: |
| {{خرد}}
| | '''ولایت غیر خدا''' ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد: |
| {{ولایت}}
| |
| <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
| |
| : <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخههای بحث '''[[ولایت]]''' است. "'''[[ولایت غیر خدا]]'''" از چند منظر متفاوت، بررسی میشود:</div>
| |
| <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
| |
| : <div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[ولایت غیر خدا در قرآن]] | [[ولایت غیر خدا در حدیث]] | [[ولایت غیر خدا در کلام اسلامی]] | [[ولایت غیر خدا در فقه اسلامی]] | [[ولایت غیر خدا در گفتگوهای بینالمذاهب]] | [[ولایت غیر خدا در عرفان اسلامی]]</div>
| |
| <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
| |
| : <div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسشهای عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[ولایت غیر خدا (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>
| |
| <div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;">
| |
|
| |
|
| ==[[ولایت]] مثبت در [[قرآن]]==
| | * '''[[ولایت مثبت]]''': |
| ===[[ولایت خلیفه الهى]] ([[انبیا]] و [[اوصیاى الهی]])===
| | ** [[ولایت خلیفه الهى]] |
| *[[ولایت خلیفه الهى]]، به دو صورت [[ولایت تکوینی]] و [[ولایت تشریعی|تشریعی]] قابل [[تصور]] و تحقق است. {{متن قرآن|إِنَّمَا وَلِيُّكُمُ الله وَرَسُولُهُ وَالَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلَاةَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَهُمْ رَاكِعُونَ}}<ref>«سرور شما تنها خداوند است و پیامبر او و (نیز) آنانند که ایمان آوردهاند، همان کسان که نماز برپا میدارند و در حال رکوع زکات میدهند» سوره مائده، آیه ۵۵.</ref>؛ [[ولایت]] در [[آیه]] مطلق بوده و شامل هر دو [[ولایت تکوینی]] و [[تشریعی]] مىشود. | | ** [[ولایت ملائکه]] |
| *[[آیه]] متضمن معناى [[ولایت تکوینی]] بدون لفظ "إن"، مانند [[خلق]] پرنده با [[گِل]]، توسط [[حضرت عیسی]]{{ع}} {{متن قرآن|وَإِذْ تَخْلُقُ مِنَ الطِّينِ كَهَيْئَةِ الطَّيْرِ بِإِذْنِي}}<ref>«و یاد کن هنگامی که با اذن من از گل، همگون پرنده میساختی» سوره مائده، آیه ۱۱۰.</ref>؛ و آیه دیگر: {{متن قرآن|وَرَسُولًا إِلَى بَنِي إِسْرَائِيلَ أَنِّي قَدْ جِئْتُكُمْ بِآيَةٍ مِنْ رَبِّكُمْ أَنِّي أَخْلُقُ لَكُمْ مِنَ الطِّينِ كَهَيْئَةِ الطَّيْرِ فَأَنْفُخُ فِيهِ فَيَكُونُ طَيْرًا بِإِذْنِ الله وَأُبْرِئُ الْأَكْمَهَ وَالْأَبْرَصَ وَأُحْيِي الْمَوْتَى بِإِذْنِ الله وَأُنَبِّئُكُمْ بِمَا تَأْكُلُونَ وَمَا تَدَّخِرُونَ فِي بُيُوتِكُمْ إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَةً لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ}}<ref>«و به پیامبری به سوی بنی اسرائیل (میفرستد، تا بگوید) که من برای شما نشانهای از پروردگارتان آوردهام؛ من برای شما از گل، (انداموارهای) به گونه پرنده میسازم و در آن میدمم، به اذن خداوند پرندهای خواهد شد و به اذن خداوند نابینای مادرزاد و پیس را شفا خواهم داد و به اذن خداوند مردگان را زنده خواهم کرد و شما را از آنچه میخورید یا در خانه میانبارید آگاه خواهم ساخت، این نشانهای برای شماست اگر مؤمن باشید» سوره آل عمران، آیه ۴۹.</ref>. | | ** [[ولایت مؤمنین]] |
| *یا [[آیه]] دیگر به معناى [[ولایت تشریعی]] [[انبیاء]]{{عم}} بدون لفظ "إن": {{متن قرآن|وَمَا أَرْسَلْنَا مِنْ رَسُولٍ إِلَّا لِيُطَاعَ بِإِذْنِ الله}}<ref>«و ما هیچ پیامبری را نفرستادیم مگر برای آنکه به اذن خداوند از او فرمانبرداری کنند» سوره نساء، آیه ۶۴.</ref>. | | ** [[ولایت ولىّ دَم]] |
| *[[ولایت]] براى [[انبیا]] و اوصیاى آنان، [[ولایت]] تَبَعى و به [[اذن الهى]] است؛ و [[ولایت تکوینی]] و [[تشریعی]] آنان نسبت به [[ولایت خداى متعال]] محدود است؛ مثلاً در [[ولایت تشریعی]]؛ آنان [[اختیار]] وضع [[قوانین]] ندارند؛ اما [[وظیفه]] [[ابلاغ]] و [[تبیین احکام]] الهى را دارند، گرچه بعضى [[مفسران]] نوشتهاند: با توجه به عطف {{متن قرآن|رَسُولُهُ وَالَّذِينَ آمَنُوا}} به {{متن قرآن|وَلِيُّكُمُ الله}}، هرگونه [[ولایتی]] که براى [[خداى متعال]] [[ثابت]] است، براى [[انبیا]] و اوصیاى آنان نیز ثابت مىشود<ref>المیزان، ج۶، ص۱۱.</ref>. | | ** [[ولایت ولىّ سفیه]] |
| *اگر مراد از آن [[ولایت]] از جهت سعه آن است، صحیح نیست؛ و چنانچه مراد فقط داشتن [[ولایت تکوینی]] و [[تشریعی]] بدون توجه به سعه آن باشد، جاى [[شبهه]] نیست؛ زیرا [[ولایت]] [[خلفای الهی]]{{عم}} تبعى و عرضى است، وقتى تبعى شد، به طور [[قطع]] نسبت به [[ولایت]] اصلى، محدود مىشود؛ چرا که [[محدودیت]] از لوازم [[تبعیت]] و وابستگى است؛ البته آن امر [[محدودیت]] نسبت به [[ولایت خداى متعال]] است و نسبت به [[ولایت]] غیر [[خدا]]، گسترده خواهد بود همچنان که: <ref>{{متن قرآن|وَلَا يُحِيطُونَ بِشَيْءٍ مِنْ عِلْمِهِ إِلَّا بِمَا شَاءَ وَسِعَ كُرْسِيُّهُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ}} «و آنان بر چیزی از دانش وی جز آنچه او بخواهد چیرگی ندارند؛ اریکه او گستره آسمانها و زمین است» سوره بقره، آیه ۲۵۵.</ref>. | | ** [[ولایت ولىّ نکاح]] |
| ===[[ولایت]] [[ملائکه]]===
| | * '''[[ولایت منفی]]''': |
| *{{متن قرآن|إِنَّ الَّذِينَ قَالُوا رَبُّنَا الله ثُمَّ اسْتَقَامُوا تَتَنَزَّلُ عَلَيْهِمُ الْمَلائِكَةُ أَلاَّ تَخَافُوا وَلا تَحْزَنُوا وَأَبْشِرُوا بِالْجَنَّةِ الَّتِي كُنتُمْ تُوعَدُونَ نَحْنُ أَوْلِيَاؤُكُمْ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَفِي الآخِرَةِ}}<ref>«فرشتگان بر آنان که گفتند: پروردگار ما خداوند است سپس پایداری کردند، فرود میآیند که نهراسید و اندوهناک نباشید و شما را به بهشتی که وعده میدادند مژده باد! ما دوستان شما در این جهان و در جهان واپسینیم» سوره فصلت، آیه ۳۰-۳۱.</ref>.
| | ** [[ولایت شیطان]] |
| *{{متن قرآن|أَوْلِيَاؤُكُمْ}} در [[آیه]] به معناى [[محبت]] و [[نصرت]] است که شامل [[دنیا]] و [[آخرت]] مىشود؛ اما اینکه چه نوع [[ولایتی]] است، [[تشریعی]] یا [[تکوینی]]؟ با توجه به مفادّ [[آیه]]، بیشتر جنبه [[تشریع]]، [[هدایت]] و [[نصرت]] در [[امور دینی]] دارد. | | ** [[ولایت طاغوت]] |
| *اما برخى [[ملائکه]] با صَرف نظر از [[آیه]] مذکور، داراى [[ولایت تکوینی]] بر [[مؤمنین]] و کافرین هستند؛ نمونه بارز آن، قبض [[روح انسان]] هنگام [[مرگ]] استیا [[آیه]] دیگر که ملکی بر [[حضرت مریم]]{{س}} نازل میشود و به [[اذن الهی]] [[تصرف]] در تکوینیات نموده و به او [[فرزندی]] عطا میکند: <ref>{{متن قرآن|قَالَ إِنَّمَا أَنَا رَسُولُ رَبِّكِ لِأَهَبَ لَكِ غُلَامًا زَكِيًّا}} «گفت: من، تنها فرستاده پروردگار تو هستم تا به تو پسری پاکیزه ببخشم» سوره مریم، آیه ۱۹.</ref>. | | ** [[ولایت اهل کتاب]] |
| ===[[ولایت مؤمنین]] بر یکدیگر===
| | ** [[ولایت ظالمان]] |
| *{{متن قرآن|وَالْمُؤْمِنُونَ وَالْمُؤْمِنَاتُ بَعْضُهُمْ أَوْلِيَاءُ بَعْضٍ يَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ}}<ref>«و مردان و زنان مؤمن، دوستان یکدیگرند که به کار شایسته فرمان میدهند و از کار ناشایست باز میدارند» سوره توبه، آیه ۷۱.</ref>؛ و [[آیه]] {{متن قرآن|إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَهَاجَرُوا وَجَاهَدُوا بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنْفُسِهِمْ فِي سَبِيلِ الله وَالَّذِينَ آوَوْا وَنَصَرُوا أُولَئِكَ بَعْضُهُمْ أَوْلِيَاءُ بَعْضٍ وَالَّذِينَ آمَنُوا وَلَمْ يُهَاجِرُوا مَا لَكُمْ مِنْ وَلَايَتِهِمْ مِنْ شَيْءٍ حَتَّى يُهَاجِرُوا}}<ref>«کسانی که ایمان آورده و هجرت گزیدهاند و در راه خداوند با مال و جانشان جهاد کردهاند و کسانی که (به آنان) پناه داده و یاری رساندهاند دوستان یکدیگرند و کسانی که ایمان آورده و هجرت نکردهاند شما را با آنان هیچ پیوندی نیست تا آنکه هجرت گزینند» سوره انفال، آیه ۷۲.</ref>. | | ** [[ولایت کافران]] |
| *{{متن قرآن|أَوْلِيَاء}}، در [[آیه]] به معناى [[نصرت]]، [[تعهد]] و [[مسؤولیت]] [[مؤمنین]] در قبال همدیگر است؛ و طبق تفسیرى: "[[ولایت تدبیری]] است که بعضى از [[مؤمنین]] متولىّ امر دیگرى مىشوند"<ref>المیزان، ج۹، ص۳۵۳.</ref>. به همین جهت بعضى افراد [[مؤمن]]، امور بعضى دیگر را عهدهدار مىشوند؛ [[امر به معروف و نهی از منکر]]، به [[دلیل ولایت]] داشتن آنان در امور یکدیگر است، آن هم [[ولایتی]] که شامل کوچکترین افراد [[جامعه]] مىشود. | |
| ===[[ولایت]] ولىّ دَم===
| |
| *{{متن قرآن|وَمَنْ قُتِلَ مَظْلُومًا فَقَدْ جَعَلْنَا لِوَلِيِّهِ سُلْطَانًا}}<ref>«و آنکه به ستم کشته شود برای وارث او حقّی نهادهایم» سوره اسراء، آیه ۳۳.</ref>. معناى [[آیه]] این است: کسى که مظلومانه و به ناحق کشته شد، [[خداى متعال]] براى صاحب [[خون]] او، به عنوان ولىّ دم، [[سلطنت]] قرار داده است تا [[قاتل]] را از طریق [[محکمه]] شرعى [[قصاص]] کند یا [[خون]] بها بگیرد یا ببخشاید. | |
| ===[[ولایت]] ولىّ سفیه، [[ضعیف]] و [[ناتوان]]===
| |
| *{{متن قرآن|فَإِنْ كَانَ الَّذِي عَلَيْهِ الْحَقُّ سَفِيهًا أَوْ ضَعِيفًا أَوْ لَا يَسْتَطِيعُ أَنْ يُمِلَّ هُوَ فَلْيُمْلِلْ وَلِيُّهُ بِالْعَدْلِ}}<ref>«و امّا اگر وامدار، کم خرد یا ناتوان باشد یا نتواند املا کند باید سرپرست او دادگرانه املا کند» سوره بقره، آیه ۲۸۲.</ref> [[آیه]] درباره قرض و معامله نسیه میفرماید: اگر مدیون، سفیه یا صغیر یا کسی که توان [[املا]] یا [[نوشتن]] و [[امضا]] را ندارد، باشد، [[ولیّ]] و [[سرپرست]] [[شرعی]] او، با لحاظ [[صلاح]] وی، آن را [[املا]] کند یا بنویسد و [[امضا]] کند. | |
| ===[[ولایت]] ولىّ [[نکاح]]===
| |
| *{{متن قرآن|وَإِنْ طَلَّقْتُمُوهُنَّ مِنْ قَبْلِ أَنْ تَمَسُّوهُنَّ وَقَدْ فَرَضْتُمْ لَهُنَّ فَرِيضَةً فَنِصْفُ مَا فَرَضْتُمْ إِلَّا أَنْ يَعْفُونَ أَوْ يَعْفُوَ الَّذِي بِيَدِهِ عُقْدَةُ النِّكَاحِ}}<ref>«و اگر آنان را پیش از آمیزش و پس از آنکه کابین بریدهاید طلاق دهید پرداخت نیمی از کابین بر عهده شماست مگر آنان خود از آن بگذرند یا آن کس که رشته ازدواج در کف اوست در گذرد» سوره بقره، آیه ۲۳۷.</ref>. [[آیه شریفه]] درباره [[طلاق]] زنی است که فقط [[عقد]] [[ازدواج]] بر او خوانده شده و مراسم [[نکاح]] را انجام نداده است، لذا [[حقّ]] مطالبه نصف مَهر را دارد، اگر خواست، آن را میبخشد و بدون گرفتن چیزی از شوهرش [[طلاق]] میگیرد یا کسی که پیوند [[ازدواج]] به دست اوست، یعنی [[ولیّ]] و [[سرپرست]] [[شرعی]] او، آن را ببخشد<ref>[[عبدالله حقجو|حقجو، عبدالله]]، [[ولایت در قرآن (کتاب)|ولایت در قرآن]]، ص:۳۹-۴۲.</ref> | |
|
| |
|
| ==[[ولایت]] منفی در [[قرآن]]==
| | {{ابهامزدایی}} |
| ===[[ولایت شیطان]]===
| | [[رده:صفحههای ابهامزدایی]]''' |
| *{{متن قرآن|وَمَنْ يَتَّخِذِ الشَّيْطَانَ وَلِيًّا مِنْ دُونِ اللَّهِ فَقَدْ خَسِرَ خُسْرَانًا مُبِينًا}}<ref>«هر که به جای خداوند، شیطان را به یاوری برگزیند زیانی آشکار کرده است» سوره نساء، آیه ۱۱۹.</ref>؛ {{متن قرآن|تَاللَّهِ لَقَدْ أَرْسَلْنَا إِلَى أُمَمٍ مِنْ قَبْلِكَ فَزَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطَانُ أَعْمَالَهُمْ فَهُوَ وَلِيُّهُمُ الْيَوْمَ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ}}<ref>«سوگند به خداوند که ما به سوی امّتهای پیش از تو (نیز پیامبرانی) فرستادهایم امّا شیطان کردار آنان را در چشمشان آراست، پس او در آن روز سرور آنهاست و آنان را عذابی دردناک خواهد بود» سوره نحل، آیه ۶۳.</ref>؛ {{متن قرآن|وَإِذْ قُلْنَا لِلْمَلَائِكَةِ اسْجُدُوا لِآدَمَ فَسَجَدُوا إِلَّا إِبْلِيسَ كَانَ مِنَ الْجِنِّ فَفَسَقَ عَنْ أَمْرِ رَبِّهِ أَفَتَتَّخِذُونَهُ وَذُرِّيَّتَهُ أَوْلِيَاءَ مِنْ دُونِي وَهُمْ لَكُمْ عَدُوٌّ بِئْسَ لِلظَّالِمِينَ بَدَلً}}<ref>«و (یاد کن) آنگاه را که به فرشتگان گفتیم برای آدم فروتنی کنید! (همه) فروتنی کردند جز ابلیس که از پریان بود و از فرمان پروردگارش سر پیچید؛ با این حال آیا شما او و فرزندانش را به جای من به سروری برمیگزینید با آنکه آنان دشمن شمایند؟ بد جایگزینی برای ستمگرانند» سوره کهف، آیه ۵۰.</ref>؛ {{متن قرآن|يَا أَبَتِ إِنِّي أَخَافُ أَنْ يَمَسَّكَ عَذَابٌ مِنَ الرَّحْمَنِ فَتَكُونَ لِلشَّيْطَانِ وَلِيًّا}}<ref>«ای پدر! من میهراسم که عذابی از (خداوند) بخشنده به تو رسد آنگاه دوست شیطان گردی» سوره مریم، آیه ۴۵.</ref>.
| | [[رده:ولایت]]''' |
| *مراد از اتخاذ [[شیطان]] به عنوان [[ولیّ]] در [[آیه شریفه]]، [[اطاعت]] کردن از وسوسههای [[شیطان]]<ref>المیزان، ج۵، ص۸۴.</ref> و سلطهپذیری و [[پیروی]] از تدبیرهای اوست که در این صورت [[شیطان]] نیز همچون مدبری، امور [[فکری]]، [[رفتاری]] و عملی افراد را برای مقاصد [[سوء]] خویش در [[اختیار]] خود درمیآورد تا به هر جهت [[انحرافی]] که خواست، سوق بدهد<ref>[[عبدالله حقجو|حقجو، عبدالله]]، [[ولایت در قرآن (کتاب)|ولایت در قرآن]]، ص:۴۳.</ref>.
| |
| ===[[ولایت]] [[شیاطین]]===
| |
| *{{متن قرآن|فَرِيقًا هَدَى وَفَرِيقًا حَقَّ عَلَيْهِمُ الضَّلَالَةُ إِنَّهُمُ اتَّخَذُوا الشَّيَاطِينَ أَوْلِيَاءَ مِنْ دُونِ اللَّهِ وَيَحْسَبُونَ أَنَّهُمْ مُهْتَدُونَ}}<ref>«دستهای را رهنمایی کرده است و بر دستهای، گمراهی سزاوار است. بیگمان آنها به جای خداوند شیطانها را سرپرستان خویش گزیدند و میپندارند که رهیافتهاند» سوره اعراف، آیه ۳۰.</ref>.
| |
| *مراد از اتخاذ [[شیاطین]] به عنوان [[اولیا]] در [[آیه شریفه]]، [[سرپرست]] قرار دادن آنها بر خود و [[اطاعت]] کردن از [[اوامر]] و وسوسههای معصیتی آنها، به جای [[اطاعت]] از [[خدای متعال]] است. و نتیجه آن، جز [[گمراهی]] چیز دیگری نخواهد بود، اگر چه در [[دنیا]]، آن [[گمراهی]] را در قالب الفاظی مانندِ [[تبعیت]] از [[تمدن]] کهن [[پدران]]، روشنفکری و... نامگذاری کنند و در [[ذهن]] خود، آن امور [[باطل]] را به صورت [[حق]] [[تصور]] کنند.
| |
| *[[ولایت شیطان]] با [[ولایت]] [[شیاطین]] هیچ فرقی ندارند، [[ولایت]] [[شیاطین]] در واقع طبق آیهای در [[قرآن]] به [[ولایت شیطان]] برمیگردد:{{متن قرآن|يَا بَنِي آدَمَ لَا يَفْتِنَنَّكُمُ الشَّيْطَانُ كَمَا أَخْرَجَ أَبَوَيْكُمْ مِنَ الْجَنَّةِ يَنْزِعُ عَنْهُمَا لِبَاسَهُمَا لِيُرِيَهُمَا سَوْآتِهِمَا إِنَّهُ يَرَاكُمْ هُوَ وَقَبِيلُهُ مِنْ حَيْثُ لَا تَرَوْنَهُمْ إِنَّا جَعَلْنَا الشَّيَاطِينَ أَوْلِيَاءَ لِلَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ}}<ref>«ای فرزندان آدم! شیطان شما را نفریبد! چنان که پدر و مادر شما را از بهشت بیرون راند در حالی که لباسشان را از (تن) آنان بر میکند تا شرمگاههایشان را به آنان بنمایاند؛ به راستی او و همگنان وی شما را از جایی که شما آنها را نمیبینید میبینند؛ بیگمان ما شیطانها را سرپرست کسانی کردهایم که ایمان ندارند» سوره اعراف، آیه ۲۷.</ref>.
| |
| *در [[آیه]] مذکور، [[شیطان]] و [[قبیله]] او را جمع بسته و به صورت [[شیاطین]] معرفی کرده است؛ زیرا سیاستگذار اصلی برای گمراهکردن [[انسانها]]، همان [[شیطان]] است. افراد به جای اینکه [[تدبیر امور]] خود را به [[خدای متعال]] بسپارند، آن را با [[اطاعت]] از وساوس [[جنود]] [[شیطان]] در [[اختیار]] [[شیطان]] قرار دادهاند؛ لذا [[مفسران]] مینویسند: "همه [[گمراهیها]] و وسوسهها منتهی به [[ابلیس]] ([[شیطان]]) میشوند"<ref>المیزان، ج۱۴، ص۳۴۳.</ref>؛ "هر چه در برابر [[دستور]] خداست، [[حکم]] [[شیطان]] است"<ref>تسنیم، ج۸، ص۴۷۷.</ref>.<ref>[[عبدالله حقجو|حقجو، عبدالله]]، [[ولایت در قرآن (کتاب)|ولایت در قرآن]]، ص:۴۳-۴۴.</ref>
| |
| | |
| ===[[ولایت طاغوت]]===
| |
| *{{متن قرآن|وَالَّذِينَ كَفَرُوا أَوْلِيَاؤُهُمُ الطَّاغُوتُ يُخْرِجُونَهُمْ مِنَ النُّورِ إِلَى الظُّلُمَاتِ أُولَئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ}}<ref>«خداوند سرور مؤمنان است که آنان را به سوی روشنایی از تیرگیها بیرون میبرد اما سروران کافران، طاغوتهایند که آنها را از روشنایی به سوی تیرگیها بیرون میکشانند؛ آنان دمساز آتشند، آنها در آن جاودانند» سوره بقره، آیه ۲۵۷.</ref>.
| |
| *"طاغوت کسی است که طغیانش شَدید و از [[حق]] [[منحرف]] شود و [[مظهر]] [[دنیا]](گرایی) و باطلگرایی باشد، پس او در مقابل [[حق تعالی]] است"<ref>التحقیق، ج۷، ص۸۵-۸۴، ماده طغی.</ref>.
| |
| *کلمه [[طاغوت]]، دارای معنای عام است و هر کس از [[جن]] و [[انس]] را که دارای آن صفت است، شامل میشود و [[شیطان]] از مصداقهای بارز [[طاغوت]] است و در رتبه [[پایینتر]] از او، هر کس که به سوی خودش [[دعوت]] کند، مانندِ [[حاکم]] [[ظالم]] یا عالِمی که طالب [[دنیا]] و عنوان است یا [[سرمایهداری]] افراطی و [[غرق]] در [[ثروت]] و [[مالدوستی]] باشد و رئیسی که [[دوستدار]] [[ریاست]] است. بنابراین، [[ولایت]] در [[آیه شریفه]]، به معنای [[سرپرست]] و [[حاکمیت]] است که [[کافران]]، [[تولّی]] امورشان را بهدست افراد [[طاغی]] و معاند با [[حق]] میسپارند و آنان نیز [[با تدبیر]] باطلشان، [[کافران]] را از [[نور]] و [[حقانیت]] امور به سوی [[انحراف]] و بطلان امور سوق میدهند.<ref>[[عبدالله حقجو|حقجو، عبدالله]]، [[ولایت در قرآن (کتاب)|ولایت در قرآن]]، ص:۴۴-۴۵.</ref>
| |
| ===[[ولایت]] [[اهل کتاب]]===
| |
| *{{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَتَّخِذُوا الْيَهُودَ وَالنَّصَارَى أَوْلِيَاءَ بَعْضُهُمْ أَوْلِيَاءُ بَعْضٍ وَمَنْ يَتَوَلَّهُمْ مِنْكُمْ فَإِنَّهُ مِنْهُمْ}}<ref>«ای مؤمنان! یهودیان و مسیحیان را دوست مگیرید که آنان (در برابر شما) هوادار یکدیگرند و هر کس از شما آنان را دوست بگیرد از آنان است؛ بیگمان خداوند گروه ستمگران را راهنمایی نمیکند» سوره مائده، آیه ۵۱.</ref>.
| |
| *منظور از اتخاذ [[یهود]] و [[نصاری]] ([[اهل کتاب]]) [[اولیا]] در [[آیه]]، [[نهی]] از [[دوستی]] با آنان است <ref>درباره اینکه اتخاذ اولیا، به چه معناست، صاحب تفسیر المیزان اقوالی را نقل کرده و آنها را رد میکند و به معنای دوستی را میپذیرد. المیزان فی تفسیر القرآن، ج۵، ص۳۷۰.</ref> و ذیل [[آیه]] مذکور، [[فلسفه]] [[نهی]] از [[ولایتپذیری]] از [[اهل کتاب]] را بیان کرده که عبارت از تأثیرپذیری [[فرهنگی]] و همرنگ آنان شدن است و در این زمان، [[فرهنگ]] و [[روش زندگی]] [[دوستداران]] [[غرب]]، پیشِرویِ دیگران است، که حاکی از تأثیرپذیری [[اخلاقی]] و [[روحی]] از آنان است.<ref>[[عبدالله حقجو|حقجو، عبدالله]]، [[ولایت در قرآن (کتاب)|ولایت در قرآن]]، ص:۴۴-۴۵.</ref>
| |
| ===[[ولایت]] [[ظالمان]]===
| |
| *{{متن قرآن|وَلَا تَتَّبِعْ أَهْوَاءَ الَّذِينَ لَا يَعْلَمُونَ إِنَّهُمْ لَنْ يُغْنُوا عَنْكَ مِنَ اللَّهِ شَيْئًا وَإِنَّ الظَّالِمِينَ بَعْضُهُمْ أَوْلِيَاءُ بَعْضٍ}}<ref>«سپس تو را بر آبشخوری از کار (دین) برگماشتیم، از همان پیروی کن و از هوسهای کسانی که (چیزی) نمیدانند پیروی مکن بیگمان آنان در برابر (عذاب) خداوند هرگز چیزی را از تو باز نمیتوانند داشت و ستمگران، دوستان یکدیگرند و خداوند دوست پرهیزگاران است» سوره جاثیه، آیه ۱۸-۱۹.</ref>. [[ظالمان]] [[ولیّ]] یکدیگرند، یعنی [[دوستدار]] هم و در [[اعمال]] خلاف، [[یاور]] یکدیگر هستند.<ref>[[عبدالله حقجو|حقجو، عبدالله]]، [[ولایت در قرآن (کتاب)|ولایت در قرآن]]، ص:۴۵.</ref>
| |
| ===[[ولایت کافران]]===
| |
| *{{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَتَّخِذُوا عَدُوِّي وَعَدُوَّكُمْ أَوْلِيَاءَ تُلْقُونَ إِلَيْهِمْ بِالْمَوَدَّةِ وَقَدْ كَفَرُوا بِمَا جَاءَكُمْ مِنَ الْحَقِّ}}<ref>«ای مؤمنان! اگر برای جهاد در راه من و به دست آوردن خرسندی من (از شهر خود) بیرون میآیید، دشمن من و دشمن خود را دوست مگیرید که به آنان مهربانی ورزید در حالی که آنان به آنچه از سوی حق برای شما آمده است کفر ورزیدهاند» سوره ممتحنه، آیه ۱.</ref>.
| |
| *همچنان که از {{متن قرآن|تُلْقُونَ إِلَيْهِمْ بِالْمَوَدَّةِ}} استفاده میشود، مراد از اتخاذ [[کافران]] به عنوان [[اولیا]]، [[دوستی]] با آنان است.<ref>[[عبدالله حقجو|حقجو، عبدالله]]، [[ولایت در قرآن (کتاب)|ولایت در قرآن]]، ص:۴۶.</ref>
| |
| | |
| ==منابع==
| |
| * [[پرونده:1100498.jpg|22px]] [[عبدالله حقجو|حقجو، عبدالله]]، [[ولایت در قرآن (کتاب)| '''ولایت در قرآن''']]
| |
| | |
| ==جستارهای وابسته==
| |
| | |
| ==پانویس==
| |
| {{پانویس}}
| |
| | |
| [[رده:مدخل]]
| |
| [[رده:ولایت]] | |
| [[رده:ولایت غیر خدا]]
| |
