شماتت: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ ‏۱ دسامبر ۲۰۲۰، ساعت ۱۲:۴۴

متن این جستار آزمایشی و غیرنهایی است. برای اطلاع از اهداف و چشم انداز این دانشنامه به صفحه آشنایی با دانشنامه مجازی امامت و ولایت مراجعه کنید.

اين مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:

در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل شماتت (پرسش) قابل دسترسی خواهند بود.

مقدمه

چنانچه کسی از بداحوالی و بدبختی دیگران شادمان شود و خوشحالی نماید، این حالت را شَماتت گویند^[۱]. البته در عرف مردم شماتت به معنی سرزنش کردن به کار می‌رود. از امام صادق(ع) روایت شده است که لقمان به پسرش گفت: ای پسرم! هر چیزی نشانه‌ای دارد که بدان شناخته می‌شود و براساس آن گواهی می‌گردد... حسود سه نشانه دارد: غایب را غیبت، حاضر را چاپلوسی، و گرفتار را شماتت می‌کند^[۲]. امام سجاد(ع) در صحیفه سجادیه از شماتت دو گروه، شیطان و دشمنان، یاد کرده است: «وَ نَعُوذُ بِكَ‏ مِنْ‏ شَمَاتَةِ الْأَعْدَاءِ»^[۳]؛ به تو (خدا) پناه می‌بریم از شادکامی دشمنان. و در مورد شیطان می‌فرماید: «ای خداوند، چون بر معصیت تو از پی شیطان رفتم شیطان بر من شماتت کرد. پس درود بفرست بر محمد و خاندانش و... هرگز مبادا که او را بر ما مجال شماتت باشد»^[۴].^[۵]

جستارهای وابسته

منابع

خالقیان، فضل‌الله، مقاله «شماتت»، دانشنامه صحیفه سجادیه

پانویس

↑ فرهنگ معاصر عربی – فارسی.
↑ خصال، ص۱۲۱؛ بحارالانوار، ج۱۳، ص۴۱۵.
↑ دعای ۸.
↑ صحیفه سجادیه، ترجمه عبدالمحمد آیتی، انتشارات سروش، تهران، ۱۳۹۴، چاپ نهم؛ فرهنگ آذرتاش آذرنوش، نشر نی، ۱۳۷۹، چاپ اول.
↑ خالقیان، فضل‌الله، مقاله «شماتت»، دانشنامه صحیفه سجادیه، ص ۳۰۳.

[1] فرهنگ معاصر عربی – فارسی.

[2] خصال، ص۱۲۱؛ بحارالانوار، ج۱۳، ص۴۱۵.

[3] دعای ۸.

[4] صحیفه سجادیه، ترجمه عبدالمحمد آیتی، انتشارات سروش، تهران، ۱۳۹۴، چاپ نهم؛ فرهنگ آذرتاش آذرنوش، نشر نی، ۱۳۷۹، چاپ اول.

[5] خالقیان، فضل‌الله، مقاله «شماتت»، دانشنامه صحیفه سجادیه، ص ۳۰۳.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

@@ خط ۱۰: / خط ۱۰: @@
 ==مقدمه==
-چنانچه کسی از بداحوالی و [[بدبختی]] دیگران شادمان شود و [[خوشحالی]] نماید، این حالت را شَماتت گویند<ref>فرهنگ معاصر عربی – فارسی.</ref>. البته در عرف [[مردم]] [[شماتت]] به معنی [[سرزنش]] کردن به کار می‌رود. از [[امام صادق]]{{ع}} [[روایت]] شده است که [[لقمان]] به پسرش گفت: ای پسرم! هر چیزی نشانه‌ای دارد که بدان شناخته می‌شود و براساس آن [[گواهی]] می‌گردد... [[حسود]] سه نشانه دارد: [[غایب]] را [[غیبت]]، حاضر را [[چاپلوسی]]، و گرفتار را شماتت می‌کند<ref>خصال، ص۱۲۱؛ بحارالانوار، ج۱۳، ص۴۱۵.</ref>.
+چنانچه کسی از بداحوالی و [[بدبختی]] دیگران شادمان شود و [[خوشحالی]] نماید، این حالت را شَماتت گویند<ref>فرهنگ معاصر عربی – فارسی.</ref>. البته در عرف [[مردم]] شماتت به معنی [[سرزنش]] کردن به کار می‌رود. از [[امام صادق]]{{ع}} [[روایت]] شده است که [[لقمان]] به پسرش گفت: ای پسرم! هر چیزی نشانه‌ای دارد که بدان شناخته می‌شود و براساس آن [[گواهی]] می‌گردد... [[حسود]] سه نشانه دارد: [[غایب]] را [[غیبت]]، حاضر را [[چاپلوسی]]، و گرفتار را شماتت می‌کند<ref>خصال، ص۱۲۱؛ بحارالانوار، ج۱۳، ص۴۱۵.</ref>.
 [[امام سجاد]]{{ع}} در [[صحیفه سجادیه]] از شماتت دو گروه، [[شیطان]] و [[دشمنان]]، یاد کرده است: {{متن حدیث|وَ نَعُوذُ بِكَ‏ مِنْ‏ شَمَاتَةِ الْأَعْدَاءِ}}<ref>دعای ۸.</ref>؛ به تو ([[خدا]]) [[پناه]] می‌بریم از [[شادکامی دشمنان]]. و در مورد شیطان می‌فرماید: «ای [[خداوند]]، چون بر [[معصیت]] تو از پی شیطان رفتم شیطان بر من شماتت کرد. پس [[درود]] بفرست بر [[محمد]] و خاندانش و... هرگز مبادا که او را بر ما مجال شماتت باشد»<ref>صحیفه سجادیه، ترجمه عبدالمحمد آیتی، انتشارات سروش، تهران، ۱۳۹۴، چاپ نهم؛ فرهنگ آذرتاش آذرنوش، نشر نی، ۱۳۷۹، چاپ اول.</ref>.<ref>[[فضل‌الله خالقیان|خالقیان، فضل‌الله]]، [[دانشنامه صحیفه سجادیه (کتاب)|مقاله «شماتت»، دانشنامه صحیفه سجادیه]]، ص ۳۰۳.</ref>