عمود نور در حدیث: تفاوت میان نسخه‌ها

۱۲٬۸۵۴ بایت اضافه‌شده ،  ‏۱۴ ژوئن ۲۰۲۱
بدون خلاصۀ ویرایش
جز (ربات: جایگزینی خودکار متن (-{{خرد}} +))
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
{{علم معصوم}}
{{علم معصوم}}
<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
: <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">این مدخل از زیرشاخه‌های '''[[مجاری علم معصوم]]''' و مرتبط با بحث '''[[عمود نور]]''' است. "'''عمود نور'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>
<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
: <div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[عمود نور در حدیث]] - [[عمود نور در کلام اسلامی]] - [[عمود نور در عرفان اسلامی]] </div>
<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
: <div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[علم معصوم (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>
<div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;">
==[[روایات]] [[عمود نور]]==
برخی از روایات دربارۀ عمود نور عبارتند از:<ref>ر.ک. شاکر، محمدتقی، منابع علم امام در قرآن، فصلنامۀ امامت پژوهی، ش ۶، ص ۱۸۳ ـ ۱۸۴؛ در کتاب بصائرالدرجات بیست و هفت روایت به مضامین مختلف در این زمینه نقل شده و در کتاب بحارالانوار شانزده روایت: عرفانی، محمدنظیر، بررسی علم غیب معصومان در تفاسیر فریقین، ص ۱۹۰</ref>
# [[محمد بن مروان]] می‌گوید از [[امام صادق]]{{ع}} شنیدم حضرت فرمودند:<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج ١، ص ٣٨٧</ref> "[[امام]] در همان زمانی که در شکم [[مادر]] است، گفت‌وگوها را می‌شنود و وقتی به [[دنیا]] می‌آید، بین دو کتفش نوشته شده است: {{متن قرآن|وَتَمَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ صِدْقًا وَعَدْلًا لَا مُبَدِّلَ لِكَلِمَاتِهِ وَهُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ}}<ref>«و سخن پروردگارت به راستی و دادگری کامل شد؛ هیچ دگرگون کننده‌ای برای سخنان وی نیست و او شنوای داناست» سوره انعام، آیه ۱۱۵.</ref> سپس وقتی زمام امر به دست او بیفتد، [[خداوند]] عمودی از [[نور]] برایش قرار می‌دهد و با آن نور آنچه را [[اهل]] هر شهری عمل می‌کنند، می‌بیند".<ref>ر.ک. سبحانی، سیدمحمد جعفر، منابع علم امامان شیعه، ص ۱۴۴ ـ ۱۴۶</ref> روایتی بدین مضمون از [[امام باقر]]{{ع}} نیز [[روایت]] شده است.<ref>ر.ک. عسکری، امام خان، منشأ و قلمرو علم امام، فصل پنجم، صفحه؟؟؟</ref>
#در روایت دیگری امام صادق{{ع}} فرمودند:<ref>صفار، محمد بن حسن، بصائر الدرجات، ص ۵۶۴</ref> "زمانی که [[امام]] پای به دنیا بگذارد به وسیله [[حکمت]] مزین می‌گردد و برای او چراغی قرار داده می‌شود تا با آن کارهای [[بندگان]] را می‌بیند".<ref>ر.ک. سبحانی، سیدمحمد جعفر، منابع علم امامان شیعه، ص ۱۴۴ ـ ۱۴۶</ref>
# [[صالح بن سهل]] نقل می‌کند:<ref>صفار، محمد بن حسن، بصائر الدرجات، ص ۴۶٠؛ مجلسی، محمد باقر، بحار الانوار، ج ٢۶، ص ١٣۵؛ خویی، میرزا حبیب الله، منهاج البراعه، ج ۵، ص ٢٠٠</ref> "نزد [[امام صادق]]{{ع}} نشسته بودیم [[حضرت]] فرمودند ای صالح بن سهل [[خداوند]] در میان خودش و [[امام]] [[ستونی از نور]] قرار داده است، خداوند از این طریق به امام می‌نگرد و امام نیز از این طریق به پروردگارش می‌نگرد و هنگامی که بخواهد چیزی را بداند، در آن [[ستون نور]] نظر می‌افکند و از آن [[آگاه]] می‌شود.<ref>ر.ک. سبحانی، سیدمحمد جعفر، منابع علم امامان شیعه، ص ۱۴۴ ـ ۱۴۶</ref>
# [[جمیل بن دراج]] از امام صادق{{ع}} نقل کرده است:<ref>صفار، محمد بن حسن، بصائر الدرجات، ص ۴۳۵</ref> "هنگامی که امام{{ع}} به [[امامت]] برسد، در هر شهری، برای او مناری از [[نور]] بلند می‌شود که امام{{ع}} در آن، به [[اعمال]] بندگان می‌نگرد".<ref>ر.ک. نادم، محمدحسن، افتخاری، سیدابراهیم، منابع علم امام از نگاه متکلمان قم و بغداد، ص ۶۰؛ عرفانی، محمدنظیر، بررسی علم غیب معصومان در تفاسیر فریقین، ص ۱۹۰؛ افتخاری، سید ابراهیم، بررسی مقایسه‌ای شئون امامت در مکتب قم و بغداد، ص ۷۱</ref>
#امام صادق{{ع}} در روایتی دیگر می‌‌فرمایند:<ref>صفار، محمد بن حسن، بصائر الدرجات، ص ۴۳۹</ref> "خداوند ستونی از نور دارد که آن را از همۀ مخلوقاتش پوشانده است. یک طرف این ستون، نزد [[خدا]] و طرف دیگر آن، در گوش امام است. پس هرگاه خداوند چیزی [[اراده]] کند، آن را در گوش امام [[وحی]] می‌کند".<ref>ر.ک. نادم، محمدحسن، افتخاری، سیدابراهیم، منابع علم امام از نگاه متکلمان قم و بغداد، ص ۶۰؛ افتخاری، سید ابراهیم، بررسی مقایسه‌ای شئون امامت در مکتب قم و بغداد، ص ۷۱</ref>
# [[حسن بن راشد]] می‌گوید: از امام صادق{{ع}} شنیدم که فرمودند:<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج ۱، ص ۳۸۷</ref> "هنگامی که [[امام]] پیشین از [[دنیا]] می‌رود، [[خداوند]] برای امام بعد از او [[ستونی از نور]] برمی افرازد که به‌وسیله آن [[اعمال]] [[مردم]] را می‌بیند، و از این طریق خداوند، [[حجت]] را بر [[خلق]] خود تمام می‌کند".<ref>ر.ک. عسکری، امام خان، منشأ و قلمرو علم امام، فصل پنجم، صفحه؟؟؟</ref>
# [[امام باقر]]{{ع}} با [[ابابصیر]] وارد [[مسجد]] شدند. [[حضرت]] به او فرمودند:<ref>قادتنا کیف نعرفهم، ج ۶، ص ۲۱۳؛ مجلسی، محمدباقر، بحار الانوار، ج ۶، ص ۲۶۳</ref> ای ابابصیر! از مردم سؤال کن آیا اباجعفر را ندیدید؟ ابابصیر از هر که پرسید اظهار بی‌اطلاعی کرد. حضرت فرمود: از [[ابوهارون مکفوف]] "[[نابینا]]" سؤال کن. ابابصیر از او سؤال کرد. اباهارون نابینا به او جواب داد، چگونه امام باقر{{ع}} را که در کنار تو ایستاده نمی‌بینی؟! ابابصیر با [[تعجب]] پرسید، تو چگونه امام را دیدی؟ اباهارون جواب داد، نوری از فرق [[مبارک]] امام باقر{{ع}} تا به [[عرش الهی]] متصل است که من نابینا هم آن [[نور]] را می‌بینم.<ref>ر.ک. گنجی، حسین، امام‌شناسی، ج ۱، ص ۱۵۸</ref>
#امام باقر{{ع}} فرمودند:<ref>مجلسی، محمد باقر، بحارالانوار، ج ۲، ص ۱۳۳</ref> «همانا هر کسی از ما [[اهل بیت]]، امام باشد سخنان را در [[رحم]] [[مادر]] می‌شنود و هنگامی که به دنیا می‌آید ملکی نزد او می‌آید و بر روی بازوی راستش این [[آیه]] را می‌نویسد: {{متن قرآن|وَتَمَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ صِدْقًا وَعَدْلًا لَا مُبَدِّلَ لِكَلِمَاتِهِ وَهُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ}}<ref>«و سخن پروردگارت به راستی و دادگری کامل شد؛ هیچ دگرگون کننده‌ای برای سخنان وی نیست و او شنوای داناست» سوره انعام، آیه ۱۱۵.</ref> و هنگامی که امام به حد [[جوانی]] می‌رسد [[خداوند متعال]] عمودی از نور برای او بالا می‌برد که با آن نور هر چه که در دنیاست می‌بیند و چیزی از نظر او مخفی نمی‌ماند".<ref>ر.ک. گنجی، حسین، امام‌شناسی، ج ۱، ص ۱۵۸</ref>
#امام باقر{{ع}} در روایتی دیگر فرمودند:<ref>مجلسی، محمد باقر، بحارالانوار، ج ۲، ص ۱۳۹</ref> "وقتی امام به دنیا می‌آید نوری از [[آسمان]] تا [[زمین]] برای او ساطع می‌شود که با آن نور همه چیز را در [[شرق]] و [[غرب]] عالم می‌بیند".<ref>ر.ک. گنجی، حسین، امام‌شناسی، ج ۱، ص ۱۵۸</ref>
#{{متن حدیث|عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ حَدِيدٍ عَنْ جَمِيلِ بْنِ دَرَّاجٍ قَالَ رَوَى غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِنَا أَنَّهُ قَالَ: لاَ تَتَكَلَّمُوا فِي اَلْإِمَامِ فَإِنَّ اَلْإِمَامَ يَسْمَعُ اَلْكَلاَمَ وَ هُوَ فِي بَطْنِ أُمِّهِ فَإِذَا وَضَعَتْهُ كَتَبَ اَلْمَلَكُ بَيْنَ عَيْنَيْهِ: «وَ تَمَّتْ كَلِمَةُ رَبِّكَ صِدْقاً وَ عَدْلاً لاٰ مُبَدِّلَ لِكَلِمٰاتِهِ وَ هُوَ اَلسَّمِيعُ اَلْعَلِيمُ»  فَإِذَا قَامَ بِالْأَمْرِ رُفِعَ لَهُ فِي كُلِّ بَلْدَةٍ مَنَارٌ يَنْظُرُ مِنْهُ إِلَى أَعْمَالِ اَلْعِبَادِ}}<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج ۱، ص ۳۸۸</ref>.<ref>ر.ک. رضوی، رسول، شاکر، محمد تقی، چیستی عمود نور، مجلۀ علوم حدیث، ش ۶۳، ص ۴۲</ref>
[[شیخ صدوق]] نقل می‌‌کند:<ref>ابن بابویه، محمد بن علی، عیون اخبار الرضا، ج ۱، ص ۲۱۴</ref> "بین [[خداوند]] و [[امام]]، [[ستونی از نور]] وجود دارد که امام [[اعمال]] [[مردم]] را در آن می‌بیند و هر چیزی را که به آن نیاز دارد، از همین طریق از آن مطلع می‌شود، گاهی این [[نور]] بسط پیدا کرده و گسترده می‌شود و امام در این حال مسائلی را که نیاز دارد، از آن [[آگاه]] می‌شود و گاهی هم از او گرفته می‌شود و در نتیجه آن چه را لازم نیست نمی‌داند".<ref>افتخاری، سید ابراهیم، بررسی مقایسه‌ای شئون امامت در مکتب قم و بغداد، ص ۷۱</ref>


==پرسش‌های وابسته==
* [[رابطه عمود نور با علم غیب معصوم چیست؟ (پرسش)]]
* [[رابطه عمود نور با علم معصوم چیست؟ (پرسش)]]


شرح مدخل '''عمود نور در حدیث''' هنوز آماده انتشار نیست.
==جستارهای وابسته==
* [[علم معصوم]]
* [[علم غیب معصوم]]


برای اين مدخل، [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]] یک مقاله علمی پژوهشی سفارش داده است که - بحمد الله - نگارش آن به اتمام رسید.
==منابع==
{{منابع}}
* [[پرونده:95220153.jpg|22px]] [[سید محمد جعفر سبحانی|سبحانی، سید محمد جعفر]]، [[منابع علم امامان شیعه (کتاب)|'''منابع علم امامان شیعه''']]
* [[پرونده:89913604.jpg|22px]] [[سید انیس‌الحسن نقوی|نقوی، سید انیس‌الحسن]]، [[علم غیب ائمه معصومین (پایان‌نامه)|'''علم غیب ائمه معصومین''']]{{عم}}
* [[پرونده:Tqk.jpg|22px]] [[سید علی هاشمی ۱|هاشمی، سید علی]]، [[شهود یکی از روش‌های علم‌آموزی ائمه (مقاله)|'''شهود یکی از روش‌های علم‌آموزی ائمه''']]
* [[پرونده:11279.jpg|22px]] [[محمد حسن نادم|نادم، حسن]]، [[سید ابراهیم افتخاری|افتخاری، سید ابراهیم]]، '''[[منابع علم امام از نگاه متکلمان قم و بغداد (مقاله)|منابع علم امام از نگاه متکلمان قم و بغداد]]'''
* [[پرونده:Emamatp.jpg|22px]] [[محمد تقی شاکر|شاکر، محمد تقی]]، '''[[منابع علم امام در قرآن (مقاله)|منابع علم امام در قرآن]]'''
{{پایان منابع}}


این مقاله به قلم حجت الاسلام [[محمد تقی شاکر]] و زیر نظر [[محسن اراکی|آیت الله محسن اراکی]] نوشته شده و در چند ماه آینده در مجله علمی [[مرکز پژوهشی و آموزشی امامت و ولایت]] منتشر خواهد شد.
=='''[[:رده:آثار علم معصوم|منبع‌شناسی جامع علم معصوم]]'''==
* [[:رده:کتاب‌شناسی کتاب‌های علم معصوم|کتاب‌شناسی علم معصوم]]؛
* [[:رده:مقاله‌شناسی مقاله‌های علم معصوم|مقاله‌شناسی علم معصوم]]؛
* [[:رده:پایان‌نامه‌شناسی پایان‌نامه‌های علم معصوم|پایان‌نامه‌شناسی علم معصوم]].  


== جستارهای وابسته ==
==پانویس==
* [[:رده:آثار نور و عمود نور|منبع‌شناسی جامع نور و عمود نور]]؛
{{پانویس}}
* [[:رده:کتاب‌شناسی کتاب‌های نور و عمود نور|کتاب‌شناسی نور و عمود نور]]؛
* [[:رده:مقاله‌شناسی مقاله‌های نور و عمود نور|مقاله‌شناسی نور و عمود نور]]؛
* [[:رده:پایان‌نامه‌شناسی پایان‌نامه‌های نور و عمود نور|پایان‌نامه‌شناسی نور و عمود نور]].


{{علم معصوم افقی}}


[[رده:مجاری علم لدنی امام]]
[[رده:مفاهیم در کلام اسلامی]]
[[رده:نور و عمود نور]]
[[رده:مدخل برگرفته از پرسمان]]
[[رده:مدخل برگرفته از پرسمان علم معصوم]]
۱۱۵٬۲۵۷

ویرایش