آزر در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

اکنون از موجّه بودن [[استغفار]] [[ابراهیم]] برای [[آزر]] می‌توان نتیجه گرفت که براساس [[آیه]] {{متن قرآن|قَدْ كَانَتْ لَكُمْ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ فِي إِبْرَاهِيمَ وَالَّذِينَ مَعَهُ إِذْ قَالُوا لِقَوْمِهِمْ إِنَّا بُرَآءُ مِنْكُمْ وَمِمَّا تَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ كَفَرْنَا بِكُمْ وَبَدَا بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمُ الْعَدَاوَةُ وَالْبَغْضَاءُ أَبَدًا حَتَّى تُؤْمِنُوا بِاللَّهِ وَحْدَهُ إِلَّا قَوْلَ إِبْرَاهِيمَ لِأَبِيهِ لَأَسْتَغْفِرَنَّ لَكَ وَمَا أَمْلِكُ لَكَ مِنَ اللَّهِ مِنْ شَيْءٍ رَبَّنَا عَلَيْكَ تَوَكَّلْنَا وَإِلَيْكَ أَنَبْنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ}}<ref>«بی‌گمان برای شما ابراهیم و همراهان وی نمونه‌ای  نیکویند آنگاه که به قوم خود گفتند: ما از شما و آنچه به جای خداوند می‌پرستید بیزاریم، شما را انکار می‌کنیم و میان ما و شما جاودانه دشمنی و کینه پدید آمده است تا زمانی که به خداوند یگانه ایمان آورید؛ جز (این) گفتار ابراهیم که به پدرش گفت: برای تو از خداوند آمرزش خواهم خواست و من برای تو در برابر خداوند هیچ اختیاری ندارم؛ پروردگارا! ما بر تو توکل داریم و به سوی تو روی می‌آوریم و بازگشت (هر چیز) به سوی توست» سوره ممتحنه، آیه ۴.</ref> ابراهیم در همه امور برای [[مؤمنان]] [[اسوه]] است و چنان‌که گروهی از [[مفسّران]] احتمال داده‌اند، جمله {{متن قرآن|إِذْ قَالُوا لِقَوْمِهِمْ}} استثنا از [[فرمان خدا]] به [[اُسوه]] گرفتن ابراهیم نیست؛ بلکه استثنا از مضمون جمله یاد شده {{متن قرآن|إِنَّا بُرَآءُ مِنْكُمْ}} بی‌زاری از [[قوم]]) است؛ البتّه بسیاری از مفسّران، چون [[طبری]]، <ref>جامع‌البیان، مج ۱۴، ج ۲۸، ص ۸۰.</ref> [[طوسی]]،<ref>التبیان، ج ۹، ص ۵۸۰.</ref> [[طبرسی]] <ref>مجمع‌البیان، ج ۹، ص ۴۰۷.</ref> و فخررازی،<ref>التفسیر الکبیر، ج ۲۹، ص ۳۰۰.</ref> استثنا را از تأسّی به ابراهیم دانسته و استفاده کرده‌اند که [[حضرت]] در همه امور، جز در استغفار برای آزرِ مشرک و [[بت‌پرست]] برای مؤمنان اسوه است. در پاسخ این گروه گفته شده که [[پیامبر]] بزرگی چون ابراهیم، در تمام امور اسوه و [[سرمشق]] است و اگر همان شرایط آزر در بعضی از [[مشرکان]] دیگر هم باشد می‌توان برای آنها استغفار کرد.<ref>نمونه، ج ۲۴، ص ۲۰.</ref> [[سیدمرتضی]] گفته است: استثنا از تأسّی به ابراهیم در آیه یاد شده، به این منظور است که مؤمنان توجّه کنند که استغفار ابراهیم برای آزر، پس از وعده او به [[پذیرش]] [[ایمان]] و اظهار آن بوده است که در این صورت، [[استغفار]] نیکو است.<ref> تنزیه الأنبیاء، ص ۵۵.</ref> آزر، در ۲۵۰ یا ۲۶۰ سالگی در حرّان، یکی از شهرهای [[عراق]] درگذشت<ref>اعلام القرآن، ص ۱۶.</ref>.<ref>[[علی اکبر ارجی|ارجی]] و [[علی خراسانی|خراسانی]]، [[آزر - ارجی و خراسانی (مقاله)|مقاله «آزر»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۱.</ref>

== منابع ==