اراضی دولتی

اين مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:

اراضی دولتی در قرآن - اراضی دولتی در حدیث - اراضی دولتی در فقه سیاسی

مقدمه

اراضی دولتی که شامل زمین‌های انفال می‌شود، متعلق به دولت اسلام (امام) است و عواید آن در شؤون و تکالیف و توسعه امور دولت اسلامی مصرف می‌شود. این اراضی عبارتند از:

1. اراضی موات (زمین‌هایی که هرگز آبادانی به خود ندیده است)؛
2. اراضی‌ای که به طور طبیعی آباد و سرسبز است، مانند جنگل‌ها و مراتع و سواحل دریاها؛
3. اراضی مستجده و تمامی اراضی بدون مالک؛
4. متصرفات مسلمانان که بدون جنگ به دست سپاه اسلام افتاده، اعم از آنکه قبل از جنگ به مسلمانان واگذار شده باشد و یا بدون جنگ تسلیم شده و در زمین‌های خود باقی مانده باشند؛
5. اقطاعات و املاک شخصی زمامداران سرزمین‌های فتح شده؛
6. متصرفات جنگی که بدون اجازه امام فتح شده است؛

تمامی مواردی که تحت عناوین اراضی شخصی و عمومی و دولتی آورده شده، از مصادیق زمین‌های ملکی است، ولی قرآن از نوع دیگری از اراضی سخن می‌گوید که در عرف حقوقی سرزمین و قلمرو و کشور نامیده می‌شود.

منابع

1. عمید زنجانی، عباس علی، دانشنامه فقه سیاسی ج۱