|
|
| خط ۴: |
خط ۴: |
|
| |
|
| ==مقدمه== | | ==مقدمه== |
| ابراهیم بن حکم در سند ۱ [[روایت]] [[تفسیر کنز الدقائق]] به نقل از کتاب [[تأویل الآیات الظاهرة]] یاد شده: {{متن حدیث|و في شرح الآيات الباهرة: قال محمّد بن العبّاس- رحمه اللّه-: حدّثنا أحمد بن محمّد بن سعيد، عن حريث بن عمر الحارثيّ، عن إبراهيم بن الحكم، عن ظهير، عن أبيه، عن السّدّي، عن أبي مالك، عن ابن عبّاس قال: قوله {{متن قرآن|وَالَّذِينَ يَقُولُونَ رَبَّنَا هَبْ لَنَا مِنْ أَزْوَاجِنَا}}<ref>و آنان که میگویند: پروردگارا! به ما از همسران و فرزندانمان روشنی دیدگان ببخش و ما را پیشوای پرهیزگاران کن سوره فرقان، آیه ۷۴.</ref> (الآية) نزلت في عليّ بن أبي طالب{{ع}}}}<ref>تفسیر کنز الدقائق، ج۹، ص۴۴۷ به گزارش از تأویل الآیات الظاهره، ص۳۸۱.</ref>. | | ابواسحاق]] [[ابراهیم بن حکم بن ظهیر فزاری اسدی کوفی]]. از پدرش و [[عبیده بن حمید]]، [[علی بن عابس]] و [[اسماعیل بن عیاش]]<ref>الغیبه (نعمانی) ۲۱۴.</ref> [[روایت]] کرده و [[سعید بن عیسی کربزی بصری]]،<ref>بصائر الدرجات ۲۲۲.</ref> [[موسی بن عمران نخعی]]<ref>الامالی (صدوق) ۴۲۸.</ref> و عالم شهیر و [[موثق]] [[شیعه]] [[یحیی بن زکریا بن شیبان]] از وی روایاتی را نقل کردهاند.<ref>تاریخ مدینة دمشق ۴۲/۱۸۹ و ۳۹۲.</ref> |
|
| |
|
| '''یادآوری:''' در منبع اصلی یعنی تأویل الآیات الظاهرة<ref>ر.ک: تأویل الآیات الظاهره، ص۳۸۱.</ref> در [[سند روایت]] به جای {{عربی|"ابراهيم بن الحكم عن ظهير"}}، {{عربی|"ابراهيم بن الحكم بن ظهير"}} یاد شده؛ چنان که در [[تفسیر البرهان]] نیز به جای «عن»، کلمه «بن» ضبط شده؛ یعنی {{عربی|"ابراهيم بن الحكم بن ظهير"}}<ref>ر.ک: البرهان فی تفسیر القرآن، ج۴، ص۱۵۵، ح۷۸۵۶.</ref>.
| | [[ذهبی]] او را از [[شیعیان]] [[ثابت قدم]] و [[استوار]] در [[عقیده]] دانسته و گوید که فزاری روایاتی نیز در [[نکوهش]] و معایب [[معاویه]] دارد.<ref>میزان الاعتدال ۱ / ۲۷.</ref> [[ابن حجر]] هم روایتی را از فزاری نقل کرده که وی مصداق [[آیه]] {{متن قرآن|السَّابِقُونَ السَّابِقُونَ}}<ref>«و (سوم) پیشتازان پیشتاز» سوره واقعه، آیه ۱۰.</ref> را علی{{ع}} میداند.<ref>لسان المیزان ۱ / ۴۹.</ref> وی زمانی به [[ری]] [[مسافرت]] کرده و [[ابوحاتم رازی]] روایاتی را از وی اخذ نموده است.<ref>الجرح و التعدیل ۱/۱/۹۵.</ref> کتابهای الملاحم و خطب علی{{ع}} از اوست.<ref>رجال النجاشی ۱/۸۷ الفهرست (طوسی) ۴.</ref> از آنجا که پدرش در حدود ۱۸۰ هـ درگذشته، ابراهیم نیز از [[رجال]] [[قرن دوم]] به شمار آمده است.<ref>جمعی از پژوهشگران، [[فرهنگنامه مؤلفان اسلامی (کتاب)|فرهنگنامه مؤلفان اسلامی]] ج۱، ص۷۷.</ref> |
| | |
| بر این اساس، در سند روایت تفسیر کنز الدقائق تصحیف رخ داده و نام [[راوی]] ابراهیم بن حکم بن ظهیر است و مؤید وقوع تصحیف در سند مذکور، این است که مشابه همین سند، در سند روایتی دیگر از تفسیر کنز الدقائق گزارش، و در آن ابراهیم بن حکم بن ظهیر ثبت شده: {{متن حدیث|قَالَ أَيْضاً حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبَّاسٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مَرْوَانَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ الْحَكَمِ بْنِ ظُهَيْرٍ عَنْ أَبِيهِ عَنِ السُّدِّيِّ عَنْ عَبْدِ خَيْرٍ عَنْ عَلِيٍّ{{ع}} قَالَ: كُنْتُ أَوَّلَ مَنْ نَاجَى رَسُولَ اللَّهِ{{صل}}...}}<ref>تفسیر کنز الدقائق، ج۱۳، ص۱۴۲.</ref>.<ref>[[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۱ (کتاب)|رجال تفسیری]]، ج۱ ص ۲۶۴-۲۶۵.</ref>
| |
|
| |
|
| == منابع == | | == منابع == |
| {{منابع}} | | {{منابع}} |
| # [[پرونده: IM009725.jpg|22px]] [[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۱ (کتاب)|'''رجال تفسیری ج۱''']] | | # [[پرونده: IM009687.jpg|22px]] جمعی از پژوهشگران، [[فرهنگنامه مؤلفان اسلامی ج۱ (کتاب)|'''فرهنگنامه مؤلفان اسلامی ج۱''']] |
| {{پایان منابع}} | | {{پایان منابع}} |
|
| |
|