ابن منده: تفاوت میان نسخهها
جز (جایگزینی متن - 'رده:صحابه پیامبر' به 'رده:اصحاب پیامبر') |
HeydariBot (بحث | مشارکتها) جز (وظیفهٔ شمارهٔ ۲) |
||
| خط ۷: | خط ۷: | ||
}} | }} | ||
== آشنایی اجمالی == | == آشنایی اجمالی == | ||
[[ابوعبدالله محمد بن اسحاق بن محمد بن یحیی اصفهانی عبدی]] مشهور به [[ابن منده]] از «[[خاندان ابن منده]]» و نامدارترین فرد از این خاندان است. او [[اهل]] [[اصفهان]] بود و در همانجا میزیست، در سال ۳۱۰ به [[دنیا]] آمد. <ref>ابو الحسین ابن أبی یعلى، طبقات الحنابله، ج۲، ص ۱۶۷.</ref> ابن منده از [[مشایخ]] بسیاری [[حدیث]] شنید که برجستهترین ایشان از این قرارند: [[عبدالرحمان بن یحیی]] عموی پدرش، [[محمد بن حسین قطان]]، [[هیثم بن لکیب شاشی]] و [[عثمان بن احمد بن سمّاک]]. <ref>ذهبی، تاریخ الاسلام، ج۲۷، ص ۳۲۰.</ref> گفته شده وی در جستجوی حدیث سفری آغاز کرد که چهل سال طول کشید. <ref>ابن جزری، غایه النهایه، ج۲، ص ۹۸.</ref> و به گفته خود، [[شرق]] و [[غرب]] را دو بار زیر پاگذاشته است. <ref>ابو الحسین ابن أبی یعلى، طبقات الحنابله، ج۲، ص ۱۶۷.</ref> وی نخست به [[نیشابور]] رفت و در آنجا از استادان بسیاری حدیث شنید. او افزون بر نیشابور به بخارا، [[سرخس]]، [[مرو]] و بلخ نیز [[سفر]] کرد و از مشایخ بزرگی بهره برد. ابن منده در سال ۳۳۹ هجری از نیشابور رهسپار [[عراق]] شد و چند سالی در نواحی عراق و [[شام]] به [[مسافرت]] پرداخت در ادامه سفر خود به طرابلس شام، غزه و [[بیت المقدس]] رفته و احتمالاً پیش از آن به [[مکه]] و [[مدینه]] نیز رفته و به استماع حدیث پرداخته است. <ref>ذهبی، سیر اعلام النبلاء، ج۱۷، ص ۲۹ ـ ۳۶.</ref> به هرحال در سال ۳۶۱ هجری، ابن منده در بخارا بود و [[حاکم نیشابوری]] او را [[دیدار]] کرد و در سال ۳۷۵ هجری که ابن منده قصد بازگشت به اصفهان را داشت، همراه وی به نیشابور آمد. <ref>شمس الدین ذهبی، تذکره الحفاظ، ج۳، ص ۱۰۳۳.</ref> گروه بسیاری از ابن منده [[روایت]] کردهاند که ازآن میان میتوان افرادی همچون [[حاکم نیشابوری]]، [[تمام رازی]] و [[احمد بن فضل باطرقانی]] را نام برد. <ref>ذهبی، تاریخ الاسلام، ج۲۷، ص ۳۲۱.</ref> گویند ابن منده چون به موطن خود بازگشت، چهل بار کتاب به همراه داشت که از ۱۷۰۰ تن از مشایخ، [[کتابت حدیث]] کرده بود.<ref>شمس الدین ذهبی، تذکره الحفاظ، ج۳، ص ۱۰۳۲.</ref> ابن منده در اصفهان به [[حرمت]] و [[جاه]] میزیست و پیداست که [[نفوذ]] بسیاری در [[مردم]] و اولیای امور داشته است. <ref>ذهبی، سیر اعلام النبلاء، ج۱۷، ص ۴۱.</ref> وی در دوران [[سفر]] طولانی خود، مجرد ماند و [[همسر]] [[اختیار]] نکرد و چون به [[اصفهان]] بازگشت، [[ازدواج]] کرد و از وی صاحب چهار پسر شد. <ref> میزان الاعتدال ۳ / ۴۷۹.</ref> [[ذهبی]] گفته وی از [[حافظه]] [[نیرومندی]] برخودار بود و بدین سبب او را [[حافظ]] [[مشرق]] خوانده است. <ref>ذهبی، سیر اعلام النبلاء، ج۲۲، ص ۳۸۲. </ref> [[ابونعیم اصفهانی]] باآنکه [[ابن منده]] را مردی بزرگ دانسته، [[معتقد]] است وی در پایان [[عمر]]، در [[نقل حدیث]] خلط میکرد و در امالی خود دچار [[لغزش]] و [[اشتباه]] میشد. <ref>حافظ ابونعیم اصفهانی، ذکر اخبار اصبهان، ج۲، ص ۳۰۶.</ref> ابن منده سال ۳۹۵<ref>ابن جزری، غایه النهایه، ج۲، ص ۹۸.</ref> یا ۳۹۶ [[هجری]] در اصفهان درگذشت<ref> ابوالفرج عبدالرحمن بن علی بن محمد بن جوزی، المنتظم فی تاریخ الأمم و الملوک، ج۱۵، ص ۵۲.</ref> و آثار بسیاری از خود بر جای گذاشت که عبارتاند از: التاریخ، الشیوخ، <ref>ذهبی، تاریخ الاسلام، ج۲۷، ص ۳۲۱.</ref> الناسخ والمنسوخ، <ref>ابن کثیر، البدایة والنهایه، ج۱۱، ص ۳۳۶.</ref> [[معرفة الصحابة]]، المعرفة، التوحید و اثبات الصفات علی الاتفاق والتفرد<ref>آقا بزرگ تهرانی، هدیه العارفین، ج۲، ص ۵۷.</ref> | [[ابوعبدالله محمد بن اسحاق بن محمد بن یحیی اصفهانی عبدی]] مشهور به [[ابن منده]] از «[[خاندان ابن منده]]» و نامدارترین فرد از این خاندان است. او [[اهل]] [[اصفهان]] بود و در همانجا میزیست، در سال ۳۱۰ به [[دنیا]] آمد. <ref>ابو الحسین ابن أبی یعلى، طبقات الحنابله، ج۲، ص ۱۶۷.</ref> ابن منده از [[مشایخ]] بسیاری [[حدیث]] شنید که برجستهترین ایشان از این قرارند: [[عبدالرحمان بن یحیی]] عموی پدرش، [[محمد بن حسین قطان]]، [[هیثم بن لکیب شاشی]] و [[عثمان بن احمد بن سمّاک]]. <ref>ذهبی، تاریخ الاسلام، ج۲۷، ص ۳۲۰.</ref> گفته شده وی در جستجوی حدیث سفری آغاز کرد که چهل سال طول کشید. <ref>ابن جزری، غایه النهایه، ج۲، ص ۹۸.</ref> و به گفته خود، [[شرق]] و [[غرب]] را دو بار زیر پاگذاشته است. <ref>ابو الحسین ابن أبی یعلى، طبقات الحنابله، ج۲، ص ۱۶۷.</ref> وی نخست به [[نیشابور]] رفت و در آنجا از استادان بسیاری حدیث شنید. او افزون بر نیشابور به بخارا، [[سرخس]]، [[مرو]] و بلخ نیز [[سفر]] کرد و از مشایخ بزرگی بهره برد. ابن منده در سال ۳۳۹ هجری از نیشابور رهسپار [[عراق]] شد و چند سالی در نواحی عراق و [[شام]] به [[مسافرت]] پرداخت در ادامه سفر خود به طرابلس شام، غزه و [[بیت المقدس]] رفته و احتمالاً پیش از آن به [[مکه]] و [[مدینه]] نیز رفته و به استماع حدیث پرداخته است. <ref>ذهبی، سیر اعلام النبلاء، ج۱۷، ص ۲۹ ـ ۳۶.</ref> به هرحال در سال ۳۶۱ هجری، ابن منده در بخارا بود و [[حاکم نیشابوری]] او را [[دیدار]] کرد و در سال ۳۷۵ هجری که ابن منده قصد بازگشت به اصفهان را داشت، همراه وی به نیشابور آمد. <ref>شمس الدین ذهبی، تذکره الحفاظ، ج۳، ص ۱۰۳۳.</ref> گروه بسیاری از ابن منده [[روایت]] کردهاند که ازآن میان میتوان افرادی همچون [[حاکم نیشابوری]]، [[تمام رازی]] و [[احمد بن فضل باطرقانی]] را نام برد. <ref>ذهبی، تاریخ الاسلام، ج۲۷، ص ۳۲۱.</ref> گویند ابن منده چون به موطن خود بازگشت، چهل بار کتاب به همراه داشت که از ۱۷۰۰ تن از مشایخ، [[کتابت حدیث]] کرده بود.<ref>شمس الدین ذهبی، تذکره الحفاظ، ج۳، ص ۱۰۳۲.</ref> ابن منده در اصفهان به [[حرمت]] و [[جاه]] میزیست و پیداست که [[نفوذ]] بسیاری در [[مردم]] و اولیای امور داشته است. <ref>ذهبی، سیر اعلام النبلاء، ج۱۷، ص ۴۱.</ref> وی در دوران [[سفر]] طولانی خود، مجرد ماند و [[همسر]] [[اختیار]] نکرد و چون به [[اصفهان]] بازگشت، [[ازدواج]] کرد و از وی صاحب چهار پسر شد. <ref> میزان الاعتدال ۳ / ۴۷۹.</ref> [[ذهبی]] گفته وی از [[حافظه]] [[نیرومندی]] برخودار بود و بدین سبب او را [[حافظ]] [[مشرق]] خوانده است. <ref>ذهبی، سیر اعلام النبلاء، ج۲۲، ص ۳۸۲. </ref> [[ابونعیم اصفهانی]] باآنکه [[ابن منده]] را مردی بزرگ دانسته، [[معتقد]] است وی در پایان [[عمر]]، در [[نقل حدیث]] خلط میکرد و در امالی خود دچار [[لغزش]] و [[اشتباه]] میشد. <ref>حافظ ابونعیم اصفهانی، ذکر اخبار اصبهان، ج۲، ص ۳۰۶.</ref> ابن منده سال ۳۹۵<ref>ابن جزری، غایه النهایه، ج۲، ص ۹۸.</ref> یا ۳۹۶ [[هجری]] در اصفهان درگذشت<ref> ابوالفرج عبدالرحمن بن علی بن محمد بن جوزی، المنتظم فی تاریخ الأمم و الملوک، ج۱۵، ص ۵۲.</ref> و آثار بسیاری از خود بر جای گذاشت که عبارتاند از: التاریخ، الشیوخ، <ref>ذهبی، تاریخ الاسلام، ج۲۷، ص ۳۲۱.</ref> الناسخ والمنسوخ، <ref>ابن کثیر، البدایة والنهایه، ج۱۱، ص ۳۳۶.</ref> [[معرفة الصحابة]]، المعرفة، التوحید و اثبات الصفات علی الاتفاق والتفرد<ref>آقا بزرگ تهرانی، هدیه العارفین، ج۲، ص ۵۷.</ref><ref>جمعی از پژوهشگران، [[فرهنگنامه مؤلفان اسلامی (کتاب)|فرهنگنامه مؤلفان اسلامی]] ج۲، ص۳۴۱ - ۳۴۲.</ref> | ||
==اثر معروف== | ==اثر معروف== | ||
نسخهٔ ۱۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۰:۴۳
ابن منده از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: ابن منده در تاریخ اسلامی - پرسش مرتبط نداردآشنایی اجمالی
ابوعبدالله محمد بن اسحاق بن محمد بن یحیی اصفهانی عبدی مشهور به ابن منده از «خاندان ابن منده» و نامدارترین فرد از این خاندان است. او اهل اصفهان بود و در همانجا میزیست، در سال ۳۱۰ به دنیا آمد. [۱] ابن منده از مشایخ بسیاری حدیث شنید که برجستهترین ایشان از این قرارند: عبدالرحمان بن یحیی عموی پدرش، محمد بن حسین قطان، هیثم بن لکیب شاشی و عثمان بن احمد بن سمّاک. [۲] گفته شده وی در جستجوی حدیث سفری آغاز کرد که چهل سال طول کشید. [۳] و به گفته خود، شرق و غرب را دو بار زیر پاگذاشته است. [۴] وی نخست به نیشابور رفت و در آنجا از استادان بسیاری حدیث شنید. او افزون بر نیشابور به بخارا، سرخس، مرو و بلخ نیز سفر کرد و از مشایخ بزرگی بهره برد. ابن منده در سال ۳۳۹ هجری از نیشابور رهسپار عراق شد و چند سالی در نواحی عراق و شام به مسافرت پرداخت در ادامه سفر خود به طرابلس شام، غزه و بیت المقدس رفته و احتمالاً پیش از آن به مکه و مدینه نیز رفته و به استماع حدیث پرداخته است. [۵] به هرحال در سال ۳۶۱ هجری، ابن منده در بخارا بود و حاکم نیشابوری او را دیدار کرد و در سال ۳۷۵ هجری که ابن منده قصد بازگشت به اصفهان را داشت، همراه وی به نیشابور آمد. [۶] گروه بسیاری از ابن منده روایت کردهاند که ازآن میان میتوان افرادی همچون حاکم نیشابوری، تمام رازی و احمد بن فضل باطرقانی را نام برد. [۷] گویند ابن منده چون به موطن خود بازگشت، چهل بار کتاب به همراه داشت که از ۱۷۰۰ تن از مشایخ، کتابت حدیث کرده بود.[۸] ابن منده در اصفهان به حرمت و جاه میزیست و پیداست که نفوذ بسیاری در مردم و اولیای امور داشته است. [۹] وی در دوران سفر طولانی خود، مجرد ماند و همسر اختیار نکرد و چون به اصفهان بازگشت، ازدواج کرد و از وی صاحب چهار پسر شد. [۱۰] ذهبی گفته وی از حافظه نیرومندی برخودار بود و بدین سبب او را حافظ مشرق خوانده است. [۱۱] ابونعیم اصفهانی باآنکه ابن منده را مردی بزرگ دانسته، معتقد است وی در پایان عمر، در نقل حدیث خلط میکرد و در امالی خود دچار لغزش و اشتباه میشد. [۱۲] ابن منده سال ۳۹۵[۱۳] یا ۳۹۶ هجری در اصفهان درگذشت[۱۴] و آثار بسیاری از خود بر جای گذاشت که عبارتاند از: التاریخ، الشیوخ، [۱۵] الناسخ والمنسوخ، [۱۶] معرفة الصحابة، المعرفة، التوحید و اثبات الصفات علی الاتفاق والتفرد[۱۷][۱۸]
اثر معروف
معرفة الصحابة، از معروف ترين آثار ابن منده كه امروز از اصل آن فقط بخشهایى در کتابخانه ظاهريه و نيز در کتابخانه شيخالاسلام در مدينه در دست است.[۱۹]
جستارهای وابسته
- معرفة الصحابة (کتاب)
منابع
جمعی از پژوهشگران، فرهنگنامه مؤلفان اسلامی ج۱
پانویس
- ↑ ابو الحسین ابن أبی یعلى، طبقات الحنابله، ج۲، ص ۱۶۷.
- ↑ ذهبی، تاریخ الاسلام، ج۲۷، ص ۳۲۰.
- ↑ ابن جزری، غایه النهایه، ج۲، ص ۹۸.
- ↑ ابو الحسین ابن أبی یعلى، طبقات الحنابله، ج۲، ص ۱۶۷.
- ↑ ذهبی، سیر اعلام النبلاء، ج۱۷، ص ۲۹ ـ ۳۶.
- ↑ شمس الدین ذهبی، تذکره الحفاظ، ج۳، ص ۱۰۳۳.
- ↑ ذهبی، تاریخ الاسلام، ج۲۷، ص ۳۲۱.
- ↑ شمس الدین ذهبی، تذکره الحفاظ، ج۳، ص ۱۰۳۲.
- ↑ ذهبی، سیر اعلام النبلاء، ج۱۷، ص ۴۱.
- ↑ میزان الاعتدال ۳ / ۴۷۹.
- ↑ ذهبی، سیر اعلام النبلاء، ج۲۲، ص ۳۸۲.
- ↑ حافظ ابونعیم اصفهانی، ذکر اخبار اصبهان، ج۲، ص ۳۰۶.
- ↑ ابن جزری، غایه النهایه، ج۲، ص ۹۸.
- ↑ ابوالفرج عبدالرحمن بن علی بن محمد بن جوزی، المنتظم فی تاریخ الأمم و الملوک، ج۱۵، ص ۵۲.
- ↑ ذهبی، تاریخ الاسلام، ج۲۷، ص ۳۲۱.
- ↑ ابن کثیر، البدایة والنهایه، ج۱۱، ص ۳۳۶.
- ↑ آقا بزرگ تهرانی، هدیه العارفین، ج۲، ص ۵۷.
- ↑ جمعی از پژوهشگران، فرهنگنامه مؤلفان اسلامی ج۲، ص۳۴۱ - ۳۴۲.
- ↑ ترمانینی، عبدالسلام، رویدادهای تاریخ اسلام، ترجمه پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، ج۲، ص۳۵۹.