دفاع در لغت
این مدخل زیرشاخهٔ بحث دفاع است. دفاع از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: دفاع در لغت - دفاع در قرآن - دفاع در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی - پرسش مرتبط نداردمقدمه
دفاع از ماده دفع (به فتح دال) به معنای شدت دور کردن، باز داشتن بازگشتن، چیزی را به طرفی فشار دادن و پس دادن میباشد. این واژه و مشتقاتش، ده مرتبه در قرآن آمده است و خداوند خود را اولین مدافع از مؤمنان و بندگان خویش معرفی میکند و میفرماید: ﴿إِنَّ اللَّهَ يُدَافِعُ عَنِ الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّ اللَّهَ لَا يُحِبُّ كُلَّ خَوَّانٍ كَفُورٍ﴾[۱]. در قرآن کریم، ریشه دفع نیز به معنا حمله و هجوم نظامی وارد شده است: ﴿وَلَوْلَا دَفْعُ اللَّهِ النَّاسَ بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ لَهُدِّمَتْ صَوَامِعُ وَبِيَعٌ وَصَلَوَاتٌ وَمَسَاجِدُ يُذْكَرُ فِيهَا اسْمُ اللَّهِ﴾[۲].[۳]
دفاع
در لغت به معنای منع کردن و دور ساختن بدیهاست. دَافَعَ الله عنك المكروه و هو أحسن من دَفَعَ؛ «خداوند امور بد را از تو دور سازد و او بهترین دفاعکنندگان است»[۴]. معنای دیگر آن حمایت و یاری کردن است؛ چنان که در کتب لغت آمده است اگر کلمه «دفع» با حرف «عن» متعدی شود، به معنای حمایت و یاری کردن است مثل آیه شریفه ﴿إِنَّ اللَّهَ يُدَافِعُ عَنِ الَّذِينَ آمَنُوا﴾[۵] «خداوند حمایت و یاری میکند از کسانی که ایمان آوردهاند»[۶].[۷]
منابع
پانویس
- ↑ «بیگمان خداوند از مؤمنان دفاع میکند؛ خداوند هیچ خیانتکار ناسپاسی را دوست نمیدارد» سوره حج، آیه ۳۸.
- ↑ «و اگر خداوند برخی مردم را به دست برخی دیگر از میان برنمیداشت بیگمان دیرها (ی راهبان) و کلیساها (ی مسیحیان) و کنشتها (ی یهودیان) و مسجدهایی که نام خداوند را در آن بسیار میبرند ویران میشد و بیگمان خداوند به کسی که وی را یاری کند یاری خواهد رساند که خداوند توانمندی پیروز است» سوره حج، آیه ۴۰.
- ↑ غلامی، نجف علی، مقاله «نظام امنیتی دفاعی اسلام»، منظومه فکری آیتالله العظمی خامنهای ج۲ ص ۱۰۰۱.
- ↑ خلیل بن احمد، کتاب العین، ج۲، ص۴۵؛ ابن فارس، معجم المقاییس اللغة، ج۲، ص۲۸۸.
- ↑ «بیگمان خداوند از مؤمنان دفاع میکند» سوره حج، آیه ۳۸.
- ↑ مفردات ألفاظ القرآن، ص۳۱۶.
- ↑ نجفی، حافظ، مقاله «ائمه و دفاع از خود»، موسوعه رد شبهات ج۲۱ ص ۲۰۰.