اسحاق بن یوسف ازرق
اسحاق بن یوسف ازرق از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: اسحاق بن یوسف ازرق در تراجم و رجال - پرسش مرتبط نداردآشنایی اجمالی
ابو محمد اسحاق بن یوسف بن مرداس القرشی المخزومی الواسطی مشهور به ازرق[۱]، از محدثان عامه اهل واسط بود که برای نقل حدیث به بغداد نیز سفر کرد[۲]. وی از امام صادق(ع)[۳] روایت کرده است. اسحاق افزون بر آن حضرت، از محدثانی همچون سلیمان اعمش، عبدالملک بن ابی سلیمان[۴] و سفیان ثوری حدیث آموخته و روایت کرده است. وی دارای شاگردان و راویانی نیز بوده که مشهورترین ایشان احمد بن محمد بن حنبل[۵] و عمار بن خالد تمار واسطی[۶] میباشند. ابن حجر او را از طبقه نهم[۷] دانسته و بر اساس طبقهبندی آیتالله بروجردی در شمار راویان طبقه پنجم قرار میگیرد.
نام وی در کتب رجالی شیعه ذکر نشده است؛ با این حال، رجالیان اهل سنت به وثاقت وی تصریح کردهاند. بزرگانی چون احمد بن حنبل، یحیی بن معین و عجلی بر وثاقت وی تأکید کردهاند[۸]. وی با وجود عامی بودن، روایاتی در فضائل اهل بیت(ع) از جمله روایت طیر مشوی و حدیث کساء را نقل کرده است[۹]. او از محدثان بزرگ بود، چندان که تنها از شریک بن عبدالله ۹۰۰۰ حدیث اخذ کرده است[۱۰] و در علومی مانند فقه و علوم قرآن نیز کارشناس بود[۱۱].
وی به سال ۱۹۵ یا ۱۹۶ ق درگذشت[۱۲] و کتابهای الصلاة، المناسک و القراءات از آثار اوست[۱۳].[۱۴]
منابع
پانویس
- ↑ سفیدی است که روی سیاهی چشم را میگیرد و سبب نابینایی میگردد: الزرقة البیاض حیثما کان، والزرقة: خضرة فی سواد العین، و قیل: هو أن یتغشی سوادها بیاض، زرق زرقاً فهو أزرق و أزرقی. (لسان العرب، ج۱۰، ص۱۳۸) بدان جهت در بعضی کتب به اعمی وصف شده است.
- ↑ ورد إسحاق بغداد و حدث بها؛ تاریخ بغداد، ج۶، ص۳۱۶، ش۳۳۶۵.
- ↑ العثمانیه، ص۲۸۹؛ شرح نهج البلاغة لابن أبی الحدید، ج۱۳، ص۲۲۷.
- ↑ الجرح و التعدیل، ج۲، ص۲۳۸، ش۸۴۱.
- ↑ الجرح و التعدیل، ج۲، ص۲۳۸، ش۸۴۱.
- ↑ تهذیب الکمال، ج۲، ص۴۹۶ - ۴۹۷، ش۳۹۵.
- ↑ التاسعة: الطبقة الصغری من أتباع التابعین؛ تقریب التهذیب، ج۱، ص۲۶.
- ↑ تعبیر ربما غلط اشاره به روایاتی است که اسحاق الأرزق درباره فضائل اهل بیت(ع) نقل کرده است. حشره الله مع من أحب!؛ تهذیب الکمال، ج۲، ص۴۹۸-۵۰۰.
- ↑ شواهد التنزیل، ج۲، ص۱۳۰، ح۷۶۱؛ البدایة و النهایه، ج۷، ص۳۸۸؛ العثمانیه، ص۲۸۹؛ شرح نهج البلاغه لابن أبی الحدید، ج۱۳، ص۲۲۷.
- ↑ و یقال: إن إسحاق الأزرق أخذ عنه تسعة آلاف حدیث؛ سیر أعلام النبلاء، ج۸، ص۲۰۱، ش۳۷.
- ↑ "وکان من جلة المقرئین، تلا علی حمزة الزیات، وأخذ الحروف عن أبی بکر بن عیاش و غیره،... وکان من أئمة الحدیث" سیر أعلام النبلاء، ج۹، ص۱۷۱، ش۵۱؛ تذکرة الحفاظ، ج۱، ص۳۲۰، ش۲۹۹.
- ↑ «وَ الْأَوَّلُ أَصَحُّ»؛ تهذیب الکمال، ج۲، ص۵۰۰.
- ↑ "إسحاق بن یوسف الأزرق (أبومحمد) فقیه، محدث. توفی بواسط. له من الکتب: المناسک، الصلاة، والقراءات معجم المؤلفین، ج۲، ص۲۳۹.
- ↑ ر.ک: جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۳، ص ۳۹۰-۳۹۲.