نامه ۱۱ نهج البلاغه
مقدمه
امام(ع) لشکری را به فرماندهی زیاد بن نضر حارثی و همراهی شریح بن هانی از نُخَیله به سوی شام فرستاد. در بین راه میان آن دو نفر اختلاف افتاد و هر یک به شکایت از دیگری برای امام نامهای نوشتند.
امام در پاسخ هر دو این نامه را نوشتند که سیدرضی بخشی از آن را گزیده است. در این نامه ضمن پرهیز لشکریان از اختلاف، به بیان تاکتیکها و آموزشهای نظامی میپردازد تا آنها در کمند دشمن گرفتار نشوند. زمان صدور نامه سال ۳۶ قمری است[۱].
این نامه بخشی از نامهای است که امام(ع) برای دو نفر از فرماندهان لشکر هنگام حرکت به سوی صفین مرقوم داشت و گفته شده که امام(ع)، مالک اشتر را امیر بر هر دو فرمانده قرار داد. امام(ع) در این نامه تمام امور مهمّی را که مربوط به روشهای لشکرکشی و موضعگیری در برابر دشمن است و چگونگی استفاده از فرصتها و پرهیز از کمین دشمن و چگونگی حمایت از لشکر در شبها به هنگام استراحت و مسائل دقیق دیگری از این قبیل را بیان فرموده است. به راستی دقت نظر امام(ع) به قدری عمیق است که برنامه تنظیمی حضرتش در هر عصر و زمان برای لشکریان اسلام قابل استفاده است[۲].
فرازی از نامه
چون بر دشمن فرود آمدید یا دشمن بر شما فرود آمد، باید که لشکرگاهتان بر فراز بلندیها یا دامنه کوهها یا در بین رودخانهها باشد تا شما را پناهگاه بود و دشمن را مانع. و باید که جنگتان در یک سو باشد و یا دو سو. و دیدهبانها بر سر کوهها و تپهها بگمارید تا مباد که دشمن از جایی که میترسید یا خود را در امان میدانید، بهناگاه بر شما تاخت آورد. بدانید که مقدمه لشکر، همان چشمان لشکر است و چشمان مقدمه، طلایهداران هستند. از پراکندگی بپرهیزید. چون فرود میآیید همه فرود آیید و چون کوچ میکنید همه کوچ کنید. هنگامی که شب در رسید، نیزهها را گرداگرد خود قرار دهید. به خواب مروید یا اندکاندک بخوابید[۳].
منابع
پانویس
- ↑ دینپرور، سید حسین، دانشنامه نهج البلاغه ج۲، ص۷۶۰.
- ↑ مکارم شیرازی، ناصر، پیام امام امیرالمؤمنین ج۱۱، ص۱۶۱ ـ ۱۶۲.
- ↑ دینپرور، سید حسین، دانشنامه نهج البلاغه ج۲، ص۷۶۱.