احمد بن عبدالله قلقشندی

آشنایی اجمالی

احمد بن عبدالله قلقشندی (٧۵۶-٨٢١) بیش از هر چیز به کتاب پر ارجش صبح الأعشی فی صناعة الانشاء شهرت دارد. کتابی که حاوی بسیاری از اسناد تاریخی است اما موضوع آن نه تاریخ بلکه درباره انشا و دبیری و کتابت و مانند اینهاست. وی افزون بر آن کتابی با عنوان مآثر الانافة فی معالم الخلافه دارد. این اثر در سه جلد با تصحیح عبدالستار احمد فراج در بیروت توسط عالم الکتب به چاپ رسیده است. این اثر آخرین تألیف اوست و حتی از حوادث سال ۸۱۸ نیز در آن یاد شده است[۱]. نخستین بحث مقدماتی وی درباره اصل «خلافت» است. پس از آن با بحث از خلافت ابوبکر، به بحث از تاریخ خلفا پرداخته است. پس از یاد از هر خلیفه، با مبحثی تحت عنوان «الحوادث و الماجریات فی خلافت» و «ولایات الامصار فی خلافته» گزارشی از حوادث مهم جاری آن دوره و نیز امرای سایر بلاد به دست داده است. مباحث کتاب تا صفحه ۲۲۰ مجلد دوم به همین ترتیب به پیش می‌رود. پس از آن چند بحث مستقل مطرح می‌شود. فصل دوم بحثی درباره تختگاه خلفا در دوران‌های مختلف. فصل سوم درباره مدعیان خلافت در دوره‌های مختلف است. متن بیعت‌نامه‌ها و عهدنامه‌هایی که برای خلفا نوشته می‌شده در ادامه آمده است. نمونه‌های دیگر این قبیل اسناد به صورت‌های مختلف، در پی آمده است.[۲]

منابع

پانویس

  1. مآثر الانافة، ج۲، ص۲۱۱.
  2. جعفریان، رسول، منابع تاریخ اسلام، ص ۳۲۵.