بدر بن ولید کوفی خثعمی
آشنایی اجمالی
بدر بن الولید الخثعمی[۱]، از اهالی کوفه[۲] و از اصحاب امام صادق(ع)[۳] بود. بر اساس قرائن موجود در اسناد روایات، وی دوران امام کاظم(ع) را نیز درک کرده است. بدر بن الولید از محدثانی همچون ابوالربیع الشامی حدیث آموخته و روایت کرده و شاگردانی نظیر عبدالله بن مسکان داشته است[۴]. نام وی در کتابهای رجالی قدمای شیعه، تنها در رجال البرقی و رجال الطوسی عنوان شده است.
درباره شخصیت بدر بن الولید، میان علما و رجالنویسان اختلاف است: برخی چون علامه شوشتری و سید ابوالقاسم خویی مدعی شدهاند که وی با راوی مطلقی به نام «بدر» متحد نیست و این برداشت را رد کردهاند[۵]. در مقابل، بزرگانی چون محقق اردبیلی بر اتحاد این دو عنوان تأکید کردهاند[۶]. نام وی در کتب رجالی قدما بدون جرح و تعدیل صریح ذکر شده است، اما وحید بهبهانی نوشته است که روایت ابن ابی عمیر با واسطه ابن مسکان از او، نشانگر اعتماد بر این راوی و بلکه دال بر وثاقت وی است[۷]. همچنین سید ابوالقاسم خویی در اصل روایت عبدالله بن مسکان از وی تردید کرده و مدعی وقوع تصحیف با نام زید بن الولید شده است[۸]، اما این ادعا با توجه به وجود نام او در اسناد دیگر مردود دانسته شده است[۹]. شماری از علما نیز با استناد به ذکر نامش در رجال البرقی و مضامین روایاتش پیرامون گستره علم امام(ع)[۱۰]، او را فردی امامی شمردهاند[۱۱].[۱۲]
منابع
پانویس
- ↑ الخثعمی: بفتح الخاء المعجمة و سکون الثاء المثلثة و فتح العین المهملة و فی آخرها المیم، هذه النسبة إلی خثعم. سمعانی، الأنساب، ج۵، ص۵۱، ش۱۳۲۳؛
الخثعم: قبیلة تقع دیارها علی طریق الطائف - أبها، بین منازل شمران فی الشمال و الغرب و بلقرن فی الجنوب والشرق. معجم قبائل العرب، ج۱، ص۳۳۱. - ↑ ر.ک: رجال الطوسی، ص۱۷۲، ش۲۰۲۰.
- ↑ ر.ک: رجال الطوسی، ص۱۷۲، ش۲۰۲۰.
- ↑ ر.ک: تفسیر کنز الدقائق، ج۱۳، ص۴۹۰ به نقل از الکافی، ج۱، ص۲۵۸، ح۱.
- ↑ قاموس الرجال، ج۲، ص۲۵۳، ش۱۰۵۵: و کون المراد بالأخیرین هذا غیر معلوم، حیث إنهما بلفظ بدر بدون نسب؛ ولا سیّما الثانی، فإنه عن بدر، عن أبیه، عن سلام الخراسانی، عن سلام المخزومی، عن الصادق(ع):....
"وکذلک لم تثبت روایة أحمد بن محمد بن عیسی عنه... ولم یثبت أنه بدر بن الولید، بل الظاهر أنه غیره" معجم رجال الحدیث، ج۴، ص۱۸۲، ش۱۶۵۳. - ↑ زیرا در ترجمه بدر بن الولید به این دو روایت اشاره کرده است. ر.ک: جامع الرواة، ج۱، ص۱۱۵، ش۸۶۸.
- ↑ "ویروی عنه ابن أبی عمیر بواسطة ابن مسکان وفیه إشعار باعتماد علیه بل بوثاقته أیضاً" تعلیقة علی منهج المقال، ص۹۴.
- ↑ ر.ک: الکافی، ج۸، ص۲۴۸، ح۳۴۹؛ معجم رجال الحدیث، ج۴، ص۱۸۲، ضمن ش۱۶۵۳.
- ↑ ر.ک: المحاسن، ج۱، ص۱۴۶، ح۵۲؛ بصائر الدرجات، ج۱، ص۳۱۵، ح۱؛ الکافی، ج۱، ص۳۵۸، ح۱.
- ↑ الکافی، ج۱، ص۲۵۸، ح۱: «علی بن محمد و غیره، عن سهل بن زیاد، عن أیوب بن نوح، عن صفوان بن یحیی، عن ابن مسکان، عن بدر بن الولید، عن أبی الربیع الشامی، عن أبی عبدالله(ع) قال: إن الإمام إذا شاء أن یعلم علم».
- ↑ تعلیقة علی منهج المقال، ص۹۴: یظهر من بعض روایاته فی الکافی کونه إمامیّاً؛ تنقیح المقال، ج۱۲، ص۵۰ - ۵۱، ش۲۹۰۶: و قد عدّه الشیخ فی رجاله من أصحاب الصادق(ع) و ظاهره کونه إمامیّاً.
- ↑ جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۴، ص۴۴۱-۴۴۷.