خطبه ۱۵۶ نهج البلاغه
مقدمه
امام(ع) در این خطبه، به مسائل گوناگونی اشاره میکند که در عین استقلال هر یک از آنها، پیوند روشنی با هم دارند. این خطبه بر چند محور دور میزند:
- نخست اینکه امام(ع) مردم را به اطاعت خویش فرا میخواند و راه بهشت را که راه پر مشقتی است به آنها نشان میدهد.
- دوّم اینکه دلیل شرکت عایشه را در جنگ جمل بیان میکند تا مردم گمان نبرند شرکت او در این جنگ دلیل بر مشروعیت کار طلحه و زبیر بوده است.
- در بخش سوّم، درباره پایان زندگی و قیام قیامت سخن میگوید و مردم را برای آن از طریق ایمان و عمل صالح و کسب علم و دانش آماده میسازد.
- در چهارمین بخش، به چگونگی حشر مردم از قبور در سرای آخرت اشاره میکند.
- و در بخش پنجم، از امر به معروف و نهی از منکر که انجام دادن آن بر خلاف پندار بعضی از ناآگاهان هیچ مشکلی در زندگی ایجاد نمیکند، سخن به میان میآورد.
- در بخش ششم، از اهمیّت قرآن و آثار عظیم آن در اصلاح فرد و جامعه بحث میکند.
- و سرانجام در بخش هفتم، در پاسخ این پرسش که شخصی از آن حضرت میپرسد: در مورد فتنه با ما سخن بگو و آیا از رسول خدا(ص) در این باره پرسشی داشتهای، به شرح جامعی درباره این موضوع پرداخته و در ضمن از شهادت خود در آینده نیز خبر میدهد[۱].