عبدالله بن عباس در تاریخ اسلامی: تفاوت میان نسخه‌ها

پس به تحقیق (از نظر خود) [[رستگار]] شدی. هر چند آرزوی [[باطل]] تو و ادعایت تو را از [[گناه]] [[نجات]] نمی‌دهد و آن‌چه را که [[خداوند]] بر تو [[حرام]] کرده است برای تو [[حلال]] نمی‌کند، خداوند [[عمر]] تو را طولانی کند، در این صورت تو [[بنده]] [[هدایت]] شده هستی! به من خبر رسیده که [[مکه]] را به عنوان [[وطن]] خود برگزیده و در آنجا در کنار آب خواب‌گاه و جای‌گاهی برای خود قرار داده (به [[دامداری]] مشغولی) و [[کنیزان]] مکه و [[طائف]] را می‌خری و آنان را بر چشم خود مقدم می‌داری و در برابر آنها [[مال]] دیگران را میبخشی. من به خداوند [[سوگند]] می‌خورم - خدایی که [[پروردگار]] من و پروردگار تو و پروردگار [[عزت]] است ـ مرا خوشحال نمی‌کند اگر آن‌چه تو از مال [[مردم]] گرفتی، از من باشد و از راه حلال به دست آورده باشم و آن را برای بازماندگان خود به [[ارث]] بگذارم. پس فریبی بزرگ‌تر از این نیست که آن [[اموال]] را با [[خوشحالی]] بخوری. [[صبر]] کن، صبر کن گویا که به انتها رسیده‌ای و بر پروردگارت عرضه شده‌ای و گویا به جای‌گاهی رسیده‌ای که آرزوی بازگشت داری و کسی که [[توبه]] را ضایع کرده نیز چنین آرزویی دارد؛ حال آن‌که چنین نیست (که کسی [[قادر]] به بازگشت باشد) و آن [[زمان]] هنگام فرار نیست، والسلام»<ref>{{متن حدیث|أَمَّا بَعْدُ فَالْعَجَبُ كُلُّ الْعَجَبِ مِنْ تَزْيِينِ نَفْسِكَ أَنَّ لَكَ فِي بَيْتِ مَالِ اللَّهِ أَكْثَرَ مِنْ مَالِ رَجُلٍ مِنَ الْمُسْلِمِينَ فَقَدْ أَفْلَحْتَ إِنْ كَانَ تَمَنِّيكَ الْبَاطِلَ وَ ادِّعَاؤُكَ مَا لَا يَكُونُ يُنْجِيكَ مِنَ الْإِثْمِ وَ يُحِلُّ لَكَ مَا حَرَّمَ اللَّهُ عَلَيْكَ عَمَّرَكَ اللَّهُ إِنَّكَ لَأَنْتَ الْعَبْدُ الْمُهْتَدِي إِذَنْ! فَقَدْ بَلَغَنِي أَنَّكَ اتَّخَذْتَ مَكَّةَ وَطَناً وَ ضَرَبْتَ بِهَا عَطَناً تَشْتَرِي مُوَلَّدَاتِ مَكَّةَ وَ الطَّائِفِ تَخْتَارُهُنَّ عَلَى عَيْنَيْكَ وَ تُعْطِي فِيهِنَّ مَالَ غَيْرِكَ وَ إِنِّي لَأُقْسِمُ بِاللَّهِ رَبِّي وَ رَبِّكَ رَبِّ الْعِزَّةِ مَا يَسُرُّنِي أَنَّ مَا أَخَذْتُ مِنْ أَمْوَالِهِمْ لِي حَلَالٌ أَدَعُهُ لِعَقِبِي مِيرَاثاً فَلَا غُرُورَ أَشَدُّ بِاغْتِبَاطِكَ تَأْكُلُهُ. رُوَيْداً رُوَيْداً فَكَأَنْ قَدْ بَلَغْتَ الْمَدَى وَ عُرِضْتَ عَلَى رَبِّكَ الْمَحَلَّ الَّذِي يَتَمَنَّى الرَّجْعَةَ الْمُضَيِّعُ لِلتَّوْبَةِ لِذَلِكَ وَ مَا ذَلِكَ وَ لَاتَ حِينَ مَنَاصٍ وَ السَّلَامُ}}؛ رجال کشی، ([[اختیار]] معرفة الرجال)، ص۶۲؛ قاموس الرجال، ج۶، ص۴۲۴؛ بحارالأنوار، ج۴۲، ص۱۵۴، هر دو به نقل از کشی؛ [[عقد]] الفرید، ج۵، ص۱۰۰، با تفاوت اندک؛ نهج السعاده، ج۵، ص۳۳۲؛ [[تذکرة الخواص]]، ص۱۵۲؛ أنساب الأشراف، ج۲، ص۱۷۵، از «رویداً» به بعد مشابه بخش پایانی نامه ۴۱ [[نهج البلاغه]] است و همین قسمت را [[ابن عساکر]] از ابوالقاسم [[علوی]] از رشاء بن نظیف از حسن بن اسمعیل از احمد بن [[مروان]] از محمد بن [[عبدالعزیز]] از محمد بن [[حرث]] از مدائنی نقل کرده که [[علی بن ابی طالب]]{{ع}} به برخی از [[کارگزاران]] خود نوشت: {{متن حدیث|رُوَيْداً قَدْ بَلَغْتَ الْمَدَى وَ عُرِضَتْ عَلَيْكَ أَعْمَالُكَ بِالْمَحَلِّ الَّذِي يُنَادِي المغتر بِالْحَسْرَةِ وَ يَتَمَنَّى الْمُضَيِّعُ التَّوْبَة و الظَّالِمُ الرَّجْعَةَ}}؛ ر. ک: ابن عساکر، [[ترجمه]] الامام علی بن ابی طالب{{ع}} من [[تاریخ]] [[دمشق]]، ج۳، ص۲۸۹. کتاب‌های لغت ذکر شده مانند ابن عساکر نقل کرده‌اند. همچنین همین بخش در [[کنز العمال]] در باب [[فضایل علی]]{{ع}} از این عساکر و دینوری نقل شده است. ر.ک: کنز العمال، ۱۶ جلدی، ج۱۳، ص۱۸۶، [[حدیث]] ۳۶۵۵۴.</ref>؛

[[امیرالمؤمنین]]{{ع}} پس از این که بیان می‌کند عبدالله از [[مال]] [[بیت المال]] به [[تجارت]] پرداخته [[روز قیامت]] را به یاد او می‌آورد و می‌فرماید: در آن [[روز]] دو کس آرزوی بازگشت می‌کنند. اول کسی که مانند عبدالله [[اعمال]] نادرست انجام دهند. دوم کسی که امکان [[توبه]] داشته باشد ولی توبه نکند و در واقع یادآوری می‌کند اگر توبه نکنی آرزوی بازگشت خواهی کرد، ولی آن [[زمان]] هنگام فرار نیست.<ref>[[علی اکبر ذاکری|ذاکری، علی اکبر]]، [[سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین (کتاب)|سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب امیرالمؤمنین]]، ج۲، ص 540 - 542.</ref>