←اهتمام به آموزش قرآن
(←پانویس) |
|||
| خط ۶: | خط ۶: | ||
}} | }} | ||
==اهتمام به [[آموزش قرآن]]== | == اهتمام پیامبر خاتم{{صل}} به [[آموزش قرآن]] == | ||
به جز [[آموزههای دینی]] و [[اخلاقی]] که [[پیامبر خدا]] همواره [[مردم]] را از آن بهرهمند میساخت و از کمترین | به جز [[آموزههای دینی]] و [[اخلاقی]] که [[پیامبر خدا]] همواره [[مردم]] را از آن بهرهمند میساخت و از کمترین فرصتها، بیشترین بهره را برای القای درسهای بزرگ [[زندگی]] میبرد، [[آموزش قرآن کریم]] را نیز در رأس آموزههای دینی خود قرار میداد و همواره [[مسلمانان]] را بدان [[تشویق]] و بر آن [[نظارت]] میکرد. | ||
آن حضرت، [[حاملان قرآن]] را مهتران [[امت]] خویش میخواند<ref>{{متن حدیث|أَشْرَافُ أُمَّتِي حَمَلَةُ الْقُرْآنِ وَ...}} (من لا یحضره الفقیه، ج۴، ص۳۹۹؛ صحیح بخاری، ص۹۲۸، ح۵۰۲۷ (کتاب فضائل القرآن - باب (۲۱)).</ref> و میفرمود: «بهترین شما کسی است که [[قرآن]] را فرا گیرد و به دیگران بیاموزد»<ref>{{متن حدیث|خِيَارُكُمْ مَنْ تَعَلَّمَ الْقُرْآنَ وَ عَلَّمَهُ}} (امالی طوسی، ص۳۵۷، مجلس ۱۲؛ صحیح بخاری، ص۹۲۸، ح۵۰۲۷ (کتاب فضائل القرآن - باب (۲۱)).</ref>. | آن حضرت، [[حاملان قرآن]] را مهتران [[امت]] خویش میخواند<ref>{{متن حدیث|أَشْرَافُ أُمَّتِي حَمَلَةُ الْقُرْآنِ وَ...}} (من لا یحضره الفقیه، ج۴، ص۳۹۹؛ صحیح بخاری، ص۹۲۸، ح۵۰۲۷ (کتاب فضائل القرآن - باب (۲۱)).</ref> و میفرمود: «بهترین شما کسی است که [[قرآن]] را فرا گیرد و به دیگران بیاموزد»<ref>{{متن حدیث|خِيَارُكُمْ مَنْ تَعَلَّمَ الْقُرْآنَ وَ عَلَّمَهُ}} (امالی طوسی، ص۳۵۷، مجلس ۱۲؛ صحیح بخاری، ص۹۲۸، ح۵۰۲۷ (کتاب فضائل القرآن - باب (۲۱)).</ref>. | ||
شماری از [[اصحاب]] [[رسول]] تصریح کردهاند که قرآن را مستقیما از زبان حضرت شنیده و آموختهاند. | شماری از [[اصحاب]] [[رسول]] تصریح کردهاند که قرآن را مستقیما از زبان حضرت شنیده و آموختهاند. | ||
[[جابر بن عبدالله انصاری]] گوید: «[[پیامبر]]{{صل}} [[استخاره]] در کارها را همچون [[آموزش]] سورهای از قرآن به ما آموخت»<ref>مستدرک الوسائل، ج۶، ص۲۳۶؛ صحیح بخاری، ص۲۱۲، ح۱۱۶۲ (کتاب التهجد، باب ۲۵).</ref>. | [[جابر بن عبدالله انصاری]] گوید: «[[پیامبر]]{{صل}} [[استخاره]] در کارها را همچون [[آموزش]] سورهای از قرآن به ما آموخت»<ref>مستدرک الوسائل، ج۶، ص۲۳۶؛ صحیح بخاری، ص۲۱۲، ح۱۱۶۲ (کتاب التهجد، باب ۲۵).</ref>. | ||
[[ابن عباس]] نیز با بیانی دیگر به آموزش قرآن کریم توسط آن حضرت تصریح کرده است<ref>{{متن حدیث|كَانَ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}} يُعَلِّمُنَا التَّشَهُّدَ كَمَا يُعَلِّمُنَا السُّورَةَ مِنَ الْقُرْآنِ}} (مسند احمد بن حنبل، ج۱، ص۳۹۴، ح۳۷۳۸؛ فتح الباری، ج۲، ص۳۱۵).</ref>. | [[ابن عباس]] نیز با بیانی دیگر به آموزش قرآن کریم توسط آن حضرت تصریح کرده است<ref>{{متن حدیث|كَانَ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}} يُعَلِّمُنَا التَّشَهُّدَ كَمَا يُعَلِّمُنَا السُّورَةَ مِنَ الْقُرْآنِ}} (مسند احمد بن حنبل، ج۱، ص۳۹۴، ح۳۷۳۸؛ فتح الباری، ج۲، ص۳۱۵).</ref>. | ||
[[عبدالله بن عمر]] نیز گفته است که [[رسول خدا]]{{صل}} گاه برای ما قرآن [[تلاوت]] میفرمود و چون به [[آیه]] [[سجده]] میرسید، [[تکبیر]] میگفت و به سجده میرفت و ما نیز همراه ایشان سجده میکردیم<ref>مسند احمد بن حنبل، ج۲، ص۱۵۷، ح۶۴۶۱؛ الدر المنثور، ج۳، ص۱۵۸.</ref>. | [[عبدالله بن عمر]] نیز گفته است که [[رسول خدا]]{{صل}} گاه برای ما قرآن [[تلاوت]] میفرمود و چون به [[آیه]] [[سجده]] میرسید، [[تکبیر]] میگفت و به سجده میرفت و ما نیز همراه ایشان سجده میکردیم<ref>مسند احمد بن حنبل، ج۲، ص۱۵۷، ح۶۴۶۱؛ الدر المنثور، ج۳، ص۱۵۸.</ref>. | ||
این رویکرد و اقبال عمومی به [[حفظ]] و فراگیری [[کتاب خدا]]، موجب پیدایش جمع کثیری از [[حافظان قرآن]] [[کریم]] در [[عصر پیامبر]] شد که گاه محفوظات خویش را بر آن حضرت عرضه میداشتند. | این رویکرد و اقبال عمومی به [[حفظ]] و فراگیری [[کتاب خدا]]، موجب پیدایش جمع کثیری از [[حافظان قرآن]] [[کریم]] در [[عصر پیامبر]] شد که گاه محفوظات خویش را بر آن حضرت عرضه میداشتند. | ||
از این رو، شروع به [[تلاوت]] [[سوره نساء]] کردم، تا به [[آیه]] ۴۱ رسیدم: | [[صحابی]] جلیل، [[عبدالله بن مسعود]] گوید: روزی رسول خدا{{صل}} به من فرمود: برایم قرآن بخوان. عرض کردم: من چگونه برایتان قرآن بخوانم در حالی که قرآن بر شما نازل شده است؟ فرمود: دوست دارم آن را از غیر خود بشنوم. از این رو، شروع به [[تلاوت]] [[سوره نساء]] کردم، تا به [[آیه]] ۴۱ رسیدم: {{متن قرآن|فَكَيْفَ إِذَا جِئْنَا مِنْ كُلِّ أُمَّةٍ بِشَهِيدٍ وَجِئْنَا بِكَ عَلَى هَؤُلَاءِ شَهِيدًا}}<ref>«پس آن هنگام که از هر امّتی گواهی آوریم و تو را (نیز) بر آنان، گواه گیریم (حالشان) چگونه خواهد بود؟» سوره نساء، آیه ۴۱.</ref>. با شنیدن این آیه [[اشک]] از دیدگان حضرت جاری شد و فرمود: اینک بس است<ref>الجمع بین الصحیحین، ج۱، ص۱۲۱، ح۲۶۲؛ الطبقات الکبری، ج۲، ص۳۴۲.</ref>. | ||
{{متن قرآن|فَكَيْفَ إِذَا جِئْنَا مِنْ كُلِّ أُمَّةٍ بِشَهِيدٍ وَجِئْنَا بِكَ عَلَى هَؤُلَاءِ شَهِيدًا}}<ref>«پس آن هنگام که از هر امّتی گواهی آوریم و تو را (نیز) بر آنان، گواه گیریم (حالشان) چگونه خواهد بود؟» سوره نساء، آیه ۴۱.</ref>. | |||
با شنیدن این آیه [[اشک]] از دیدگان حضرت جاری شد و فرمود: اینک بس است<ref>الجمع بین الصحیحین، ج۱، ص۱۲۱، ح۲۶۲؛ الطبقات الکبری، ج۲، ص۳۴۲.</ref>. | بدین ترتیب، آن همه تأکید و عنایت [[پیامبر خدا]]{{صل}} به [[فضیلت]] [[تعلیم و تعلم]] [[قرآن کریم]]، حافظان و [[قاریان]] را در حوزههای [[آموزش]]، در خدمت [[مشتاقان]] و تشنگان [[پیام]] [[وحی]]، از [[زن]] و مرد و کودک و [[جوان]]، قرار داد. | ||
بدین ترتیب، آن همه تأکید و | |||
این نکته نیز گفتنی است که گاه [[پیامبر]]{{صل}} زنی را به [[عقد]] [[ازدواج]] مردی درمیآورد و مهر و کابین وی را [[آموختن]] آنچه مرد از [[قرآن]] میداند به همسرش قرار میداد<ref>مستدرک الوسائل، ج۱۴، ص۳۱۳؛ صحیح بخاری، ص۹۲۸، ح۵۰۲۹ و ۵۰۳۰ (کتاب فضائل القرآن - باب ۲۱ و ۲۲).</ref>. | این نکته نیز گفتنی است که گاه [[پیامبر]]{{صل}} زنی را به [[عقد]] [[ازدواج]] مردی درمیآورد و مهر و کابین وی را [[آموختن]] آنچه مرد از [[قرآن]] میداند به همسرش قرار میداد<ref>مستدرک الوسائل، ج۱۴، ص۳۱۳؛ صحیح بخاری، ص۹۲۸، ح۵۰۲۹ و ۵۰۳۰ (کتاب فضائل القرآن - باب ۲۱ و ۲۲).</ref>. | ||
باری، [[جوامع روایی شیعه]] و [[سنی]] و منابع فراوان [[سیره]] و [[تاریخ]]، مشحون از [[اخبار]] و احادیثی است که در | |||
باری، [[جوامع روایی شیعه]] و [[سنی]] و منابع فراوان [[سیره]] و [[تاریخ]]، مشحون از [[اخبار]] و احادیثی است که در غایت وضوح، [[میزان]] عنایت و دقت [[رسول اکرم]]{{صل}} را به امر [[تعلیم و تربیت]]، نشان میدهد که این [[مقام]] را مجال آن همه نیست<ref>[[احمد کریمیان|کریمیان، احمد]]، [[نگاهی به سیره آموزشی رسول خدا (کتاب)|نگاهی به سیره آموزشی رسول خدا]]، ص ۱۰۰.</ref>. | |||
== منابع == | == منابع == | ||